Staatsinrichting: Verkiezingen

In principe mogen alle stemgerechtigden één keer in de vier jaar hun stem uitbrengen op de partij of persoon van zijn keuze. De verkiezingen

Verkiezingen

In een werkelijk democratische gemeenschap vertonen de verkiezingen een aantal principiële kenmerken. Zo is iedere kiezer vrij om zijn stem uit te brengen op de kandidaat van zijn keuze. Bovendien heeft hij recht om zijn stem geheim uitte brengen: hij is niet verplicht om aan iemand mee te delen op welke kandidaat hij heeft gestemd. Een derde kenmerk is de gelijkheid van de stemmen: iedere stem telt even zwaar. En tenslotte staat wettelijk vast dat de verkiezingen op regelmatige tijdstippen worden gehouden.

Onder bepaalde omstandigheden kunnen de verkiezingen worden vervroegd — maar nooit verlaat. Zo kan in Nederland de Tweede Kamer nooit langer dan vier jaar zitting hebben. De Grondwet schrijft voor dat de Tweede Kamer voor vier jaar wordt gekozen. Na deze vier jaar moeten er weer nieuwe leden worden gekozen — er moeten dan dus weer nieuwe verkiezingen worden gehouden.

Een tweede groep van kenmerken heeft betrekking op de vrijheid van elke politieke partij om aan de verkiezingen deel te nemen. Er worden weliswaar bepaalde voorwaarden gesteld (zoals tijdige kandidaatstelling met steun van een bepaald aantal kiesgerechtigde burgers en storting van een waarborgsom in bepaalde gevallen) maar de praktijk leert dat het ook voor nieuwe politieke partijen mogelijk is om aan deze voorwaarden te voldoen.

Verder zijn we vrij in het oprichten van politieke partijen, het houden van vergaderingen en het voeren van propaganda. Voor dit laatste wordt zelfs subsidie verleend in de vorm van zendtijd voor radio en televisie. De enige beperking ligt in het verbod om een politieke partij op te richten die is gericht op verstoring van de rechtsorde (zo is het bijvoorbeeld verboden om een partij op te richten die rassendiscriminatie voorstaat). © 2007 - 2010 Sophocles, gepubliceerd in Politiek (Mens en Samenleving) op 22-11-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Sophocles is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Nederlandse Staatsinrichting: Omdat Nederland een koning(in) als staatshoofd kent en toch een democratie is de staatsinrichting van Nederland ingewikkeld. De Nederlandse staatsinrichting wordt hier op een bo…
• De provinciale staten: Op 7 maart 2007 zijn er weer verkiezingen voor de provinciale staten. Wat houden deze verkiezingen in, hoe wordt er gestemd en wat voor invloed heeft het op de Tweede Kamer?
• Staatsinrichting: kabinetsformatie (deel 2): In Nederland, waar vooral door ons kiesstelsel het parlement bestaat uit fracties die geen van alle de meerderheid bezitten, is het veel moeilijker om ministers t…
• Iran en de verkiezingen van 2009: In juni 2009 werden presidentsverkiezingen gehouden in Iran. De uitslag waarbij de zittende conservatieve president Mahhoud Ahmadinejad zou hebben gewonnen, schokte een groo…
• De Eerste en Tweede Kamer: De Eerste en Tweede Kamer lijken geen extra uitleg nodig te hebben. Maar weet jij echt zoveel als je denkt? De Eerste en Tweede Kamer vormen samen de Staten-Generaal, ook wel parle…