Videofilm als hulpmiddel

Er kunnen momenten in de opvoeding zijn dat ouders niet meer weten hoe het verder moet. Video home training kan op zulke momenten helpen. Karen (12) eist tijdens het eten alle aandacht van haar ouders op. De ene keer is het eten niet lekker en de andere keer is er iets anders. Robert (16) en Carolien( 10) moeten elke keer weer manieren vinden om de aandacht van hun ouders te vragen.

Ook voor de ouders is het moment van eten een ware opgave. Moeder Janneke heeft al eens voorzichtig gepolst bij andere vriendinnen, hoe gaat het daar aan tafel? Zijzelf, vader Jan en de overige kinderen hebben er gewoon last van. Maar hoe krijg je zo’n sfeer nu anders?In een dergelijke situatie kan VHT helpen. Letterlijk betekent dit: thuistraining aan de hand van video. Moeilijke situaties in het gezin worden in beeld gebracht en besproken, zodat de ouders zien wat er gebeurt en handvatten krijgen om er anders mee om te gaan.

Janneke en Jan hebben wel hun bedenkingen. Want hoe zullen de kinderen hierop reageren? Als een trainer thuis komt, zullen ze dan juist anders reageren omdat er zo’n camera aanstaat? Ze besluiten de stap te wagen en zoeken contact met een christelijke bureau voor psychosociale dienstverlening, waar VHT wordt aangeboden.

Aanmelding

Na aanmelding maakt een psychosociaal werker een afspraak voor een kennismaking. Tijdens dit intakegesprek wordt er onderzoek gedaan naar de hulpvraag en wat er in het verleden allemaal is gedaan. De trainer vraagt op welke momenten het negatieve gedrag het meest duidelijk naar voren komt. In het volgende bezoek wordt er een opname gemaakt.

Jan en Janneke vertellen aan de kinderen dat ze VHT hebben aangevraagd en leggen uit waarom. De VHTrainer gaat met hun als ouders aan de slag om te kijken hoe het gezin positief beïnvloed wordt. Een paar dagen later staat een trainer met camera in de woonkamer. Op een onopvallende plaats staat zij opnames te maken van het moment dat Jan en Janneke met kinderen aan tafel gaat. Karin moppert een voor zich uit: wat is dit nu weer allemaal voor een onzin. Kunnen haar ouders zelf niet gewoon opvoeden? Dat gezeur van iedereen. Janneke gaat er op in en legt uit wat de bedoeling is. Karin gaat steeds verder met mopperen en uiteindelijk zijn Jan en Janneke druk bezig met Karin. Robert en Carolien kijken verveelt toe.

Bespreking

Na de eerste opname bekijkt de trainer zelf de momenten die belangrijk zijn om te bespreken. Bijvoorbeeld: wie neemt er telkens het gespreksinitiatief? Hoe wordt deze ontvangen? Wat gebeurt er allemaal tijdens een maaltijd? Wie nemen er deel aan het tafelgesprek? Is er aandacht voor de overige gezinsleden? Hoe ziet men dat? En hoe reageert men daar op? Praten ze door elkaar, of worden de beurten automatisch verdeelt. Centraal staat de interactie tussen opvoeder en kind en kinderen onderling. Als uitgangspunt wordt gebruik gemaakt van de basisprincipes van de Video home training.

De trainer bespreekt met Jan en Janneke de geselecteerde beelden. De ouders vinden het beeld herkenbaar. Hoewel de situatie nu niet escaleerde, was de spanning voelbaar en kon er gekeken worden naar wat er gebeurde. Positief is dat de ouders open willen staan voor Karin. Dat Janneke uit wil leggen waarom iets gebeurd. Ze reageert op haar opmerkingen. Ze geeft aandacht door te reageren of naar haar te kijken. De vraag is hoe Karin haar opmerkingen bedoelt heeft. Op de beelden te zien daagt ze haar ouders uit. Robert en Carolien zitten verveelt te kijken.

Aanpak

De trainer maakt samen met de ouders een plan van aanpak. Jan en Janneke gaan het volgende doen:

• Maak met Karin duidelijk afspraken: wat verwachten de ouders van haar tijdens het eten.

En wat zijn de consequenties als ze zich niet aan de afspraak houdt.

• Werk samen als ouders. Verdeel de taken. Laat er één gericht zijn op Karin, de ander op de overige gezinsleden.
• Negeer negatief gedrag en stimuleer positief gedrag.

Twee weken later wordt er weer een opname gemaakt. Ouders hebben kunnen oefenen met de nieuwe regels en Karin heeft kunnen wennen. Karin reageert nog een beetje nukkig, maar haar moeder herinnert haar duidelijk aan de afspraak. Het werkt. Karin krijgt een compliment en de andere kinderen krijgen meer gelegenheid om hun verhaal te vertellen. Tijdens de bespreking geven Jan en Janneke aan dat ze direct zijn begonnen met het plan van aanpak. De eerste dagen was het wel even wennen om op een juiste manier te reageren. Er zijn nog best wel kritieke momenten, maar zij kunnen nu wel de regie in handen houden. Jan en Janneke zijn blij dat ze VHT aangevraagd hebben.

Na dit gesprek volgen er nog enkele gesprekken, met een afsluitende opname waarin heel duidelijk de verschillen te zien zijn.

Steun in de rug

VHT is een steun in je rug om de positieve draad weer op te pakken. Soms kunnen ouders met hun kinderen in een negatieve cirkel belanden. Het is dan fijn om te horen wat wel goed gaat, en welke punten versterkt kunnen worden. Door de videofilm kunnen ouders haarscherp zien wat hun sterke en minder sterke kanten zijn. En op welke manier het kind positief reageert.