Opvoeding en mensvisie: biologisch aspect

Wanneer we kijken naar de grote levensbeschouwelijke verscheidenheid (humanisme, rooms-katholicisme, protestant christendom, socialisme, liberalisme, etc.), die we in Nederland aantreffen, is het bijna niet voorstelbaar dat er onder opvoeders eensgezindheid zal bestaan met betrekking tot allerlei opvoedingsdoelen.

Mensvisie

We willen hier ook niet suggereren dat dit nastrevenswaardig zou zijn, we stellen slechts een grote verscheidenheid vast. Toch zijn er in de loop van de tijd wel pogingen ondernomen opvoedingsdoelen naar voren te brengen die verder reiken dan deze of gene levensbeschouwing. Een voorbeeld daarvan zullen we hier uiteenzetten. De volgende mensvisie is afkomstig uit de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van de mens, namelijk de antropologie.

Vanuit de vraag naar wat nu typisch menselijk is, heeft men een aantal aspecten van het mens-zijn naar voren gebracht die ook voor opvoeders van belang zijn. Immers, als men van mening is dat het binnen de opvoeding gaat om de opvoeding van mensen, zal men met deze aspecten rekening moeten houden, aldus de gedachte. De volgende aspecten van het mens-zijn worden daarbij onderscheiden:

• het biologisch aspect;
• het sociale aspect;
• het culturele aspect;
• het personale aspect.

We zullen ze hierna achtereenvolgens aan de orde stellen.

Het biologisch aspect

De mens als biologisch wezen (het biologische aspect). Aan mensen kunnen veel eigenschappen, kwaliteiten etc. worden toegeschreven. Als we om ons heen kijken en zien tot welke prestaties mensen in staat zijn moeten we constateren dat mensen zich onderscheiden van de andere levende natuur (dieren en planten). Maar ondanks dit onderscheid hebben ze ook veel gemeen.

Mensen maken namelijk net als planten en dieren deel uit van een levende natuur, die geregeld wordt door biologische wetmatigheden. Bij mensen ‘moeten bijvoorbeeld biologische behoeften worden bevredigd om in leven te blijven1 of om zich gezond te onfwikkelen. Het is duidelijk dat pasgeboren kinderen dit nog niet zelfstandig kunnen. Het is daarom de taak van de opvoeders in deze behoeften te voorzien door kinderen te beschermen, verzorgen, voeden, etc.

Maar opvoeders kunnen dit niet blijvend doen; ze zullen kinderen zo snel mogelijk tot zelfstandigheid en zelfredzaamheid moeten brengen. Dit gebeurt veelal door een bepaalde orde en regelmaat aan te brengen in het leven van kinderen. Zo worden gewoontes gevormd op basis waarvan kinderen zichzelf kunnen redden, bijvoorbeeld zichzelf wassen, aankleden, voeden, etc. © 2007 - 2009 Sophocles, gepubliceerd in Pedagogiek (Mens en Samenleving) op 29-11-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Sophocles is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Biologisch voedsel eten is gezonder en beter voor dieren: Biologisch eten is beter voor het welzijn van de dieren, beter voor het milieu en het is lekkerder dan de gewone variant. Daarnaast is biologisch ete…
• Dobermann en de verzorging: De dobermann, een waakhond, een gezinshond. Deze honden zijn zeer intelligent en snel, met hun goede maar strenge uiterlijk lijken ze zeer agressief maar zijn ze dat nou daadwerke…
• Opvoeding en mensvisie: sociaal,cultureel en persoonlijk asp: De mens als sociaal wezen (het sociale aspect). Mensen leven samen met andere mensen. Ze zijn op elkaar aangewezen; ze hebben elkaar nodig en kun…
• Het bubbelbad bacterievrij laten bubbelen: Heb je een bubbelbad, binnen of buiten het huis. Er zijn heel veel bacteriën die je er uit kan houden.
• Is biologisch eten gezonder?: Tegenwoordig zijn er steeds meer supermarkten die biologische producten opnemen in hun assortiment. Er zijn zelfs aparte winkels die enkel biologisch geteelde producten verkopen…