InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Ouder en gezin > Joodse opvoeding: Eer uw vader en moeder. Hoe dan?

Joodse opvoeding: Eer uw vader en moeder. Hoe dan?

Het is één van de moeilijkste van de Tien Geboden: Eer uw vader en uw moeder. Wat is zo speciaal aan dit gebod? We eren onze vader en moeder niet omdat ze goed voor ons zorgen, maar omdat ze ons het leven hebben geschonken. De Talmoed leert ons dat er drie ouders zijn: vader, moeder en God. God maakt het leven immers mogelijk. In dit artikel aandacht voor de vraag hoe je je ouders moet eren. Door je ouders te eren leer je om waardering te hebben voor andere mensen.

Hoe je ouders te eren

Het gebod (mitswa) "Eer uw vader en moeder" bestaat uit twee onderdelen:
  1. Eer je ouders (in het Hebreeuws kibbud av v'eim) - het zijn positieve handelingsacties
  2. Eerbiedig je ouders (In het Hebreeuws morah) - de negatieve "doe niet" handelingen

De basis manier om je ouders te eren is voor hun noden te zorgen. Specifiek houdt dit in:
Wanneer het mogelijk is woon je dichtbij je ouders. De ouders moeten zo vaak mogelijk bezocht en opgebeld worden. Wanneer je op reis gaat bel je zo snel mogelijk wanneer je veilig bent gearriveerd. Regel de zorg voor je ouders wanneer ze ziek zijn. Laat nooit aan je ouders merken dat ze een last voor je zijn.

Als beloning voor de zorg van je ouders belooft de Tora je een lang leven. God "compenseert" de tijd die je gestoken hebt in de zorg van je ouders door je extra levensjaren te schenken. Bovendien leren je eigen kinderen, wanneer ze zien dat je je ouders helpt, hoe belangrijk deze mitswa is en zij zullen zich later ook zo naar jou gedragen.

Bewondering

Het eren van ouders gaat verder dan het verrichten van gunsten. Het is ook een plicht om je ouders te bewonderen. Wanneer andere mensen negatief over je ouders spreken moet je hun eer verdedigen. Je moet ze zelfs als een held bewonderen. Hoe doe je dat? Je moeten kijken naar de bijzonderheden van je ouders. Hoe meer je van hun deugden bewust bent, hoe meer je hen zult waarderen, liefhebben en eren. Als je hiertoe niet in staat bent zul je hen toch moeten blijven eren.

Niet altijd moeten de wensen van ouders worden opgevolgd:
  • Wanneer ouders een kind instrueren dat tegen de Tora ingaat.
  • Wanneer ouders een kind instrueren dat pijnlijk is of leidt tot financieel verlies.
  • Een kind moet zijn ouders weigeren iets te doen wat gevaarlijk of ongezond is.

Ontzag en eerbied

Er bestaat geen gelijkheid: "Ik ben de ouder en jij bent het kind." Dit heeft praktische gevolgen:
  • Ga niet op de plek zitten dat bestemd is voor de ouder.
  • Spreek je ouders niet tegen, zelfs als ze ongelijk hebben. Zeg alleen dat je het bijvoorbeeld ergens anders hebt gelezen.
  • Gebruik niet de voornaam van je ouders.
  • Maak je ouders niet wakker als ze slapen.
  • Je mag je ouders niet naakt zien.
  • Verheft je stem tegen je ouders niet.

Ontzag en eerbied zijn er allemaal opgericht om kinderen goed om te leren gaan met vrienden, collega's en met God.

Respect voor een overleden ouder

Wanneer één van je ouders is overleden moet je respect tonen door te zeggen:
Mijn vader, zichrono li'vracha" - Mag zijn herinnering tot zegen zijn;
Mijn vader, alav ha'shalom" - vrede zij met hem.

Wanneer je eenmaal getrouwd bent en kinderen krijgt, kan je ze vernoemen naar je ouders, grootouders of andere familie.

Andere manieren om je ouders te eren zijn:
  • het doneren van liefdadigheid in hun herinnering;
  • het reciteren van Kaddiesj (eerste elf maanden na de dood), en op de Yahrzeit (sterfdag);
  • het opzeggen van het Jizkor gebed op Joodse feestdagen;
  • het aansteken van een kaars op de sterfdag;
  • het leren uit de Tora op de sterfdag.

Eren van andere familie

Ook ben je verplicht andere familie te eren: grootouders, schoonouders, stiefouders, ooms en tantes. Wanneer er sprake is van een conflict situatie moeten de ouders worden geëerd.

De moeilijke ouders

Ook wanneer ouders niet perfect zijn, moeten ze worden geëerd. Je mag daarbij je eigen gezondheid niet in gevaar brengen. Wanneer je niet met je ouders om kan gaan, moet je afstand nemen. Toch moet je ouders dankbaar zijn voor het schenken van je leven. Ouders die geen warme relatie opbouwen met hun kinderen zullen daar een grote prijs voor betalen.

Het Goddelijke paradigma

De eerste vijf geboden gaan om de relatie tussen mens en God; de tweede vijf geboden gaan om de relatie tussen mens en mens. Het gebod om je vader en je moeder te eren staat bij de eerste vijf geboden. Waarom? Wanneer een kind geboren wordt staat hij niet alleen in de wereld. Een kind kan zich in een moeilijke situatie begeven -ziekte, armoede, oorlog- maar heeft toch een relatie met God. Wanneer een kind slechte ouders heeft, dan kan het kind denken dat God ook slecht is. Daarom is het zaak dat ouders goed voor hun kind zorgen.

Lees verder

© 2008 - 2014 Etsel, gepubliceerd in Ouder en gezin (Mens en Samenleving) op . Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Turkse taal: benamingen voor familieTurkse taal: benamingen voor familieIn de Turkse taal wordt er voor bijna ieder lid van een familie een andere benaming gebruikt. Als je begint met Turks te…
Ouderlijk gezag: wat is ouderlijk gezag?Wat betekent ouderlijk gezag en wie hebben er ouderlijk gezag over een kind? En is het ook belangrijk of een stel getrou…
Joods medische ethiek: menselijke waardigheidMenselijke waardigheid, in het Hebreeuws 'kevod haberijot', vormt de uitgangspositie van veel denken en handelen in de m…
Juridische gevolgen van vaderschapAls biologisch vader ben je niet direct juridisch vader. Toch brengt slechts dit laatste rechten met zich mee. Lees de a…
Tips voor het goed opvoeden van kinderen - Joodse visieTips voor het goed opvoeden van kinderen - Joodse visieHet opvoeden van kinderen gebeurt op basis van hiërarchie. De ouders hebben de leiding en de kinderen moeten gehoorzamen…
Bronnen en referenties
  • AISH

Reageer op het artikel "Joodse opvoeding: Eer uw vader en moeder. Hoe dan?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Ouder en gezin
Special: Gezinsleven
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!