Crisis: werknemer en/of eigen baas zijn

Jongeren maken zich zorgen over hun baan en hun inkomen. Ook veel ouderen zien de toekomst somber in en job-hoppen vaker van het ene in het andere baantje. Voeg daarbij dat in veel Europese landen regeringen willen dat de bevolking langer doorwerkt in verband met de vergrijzing. De ene partij wenst (interessant) werk, de andere wil mensen langer aan het werk houden. Op zoek naar de gulden middenweg.

Jongeren

Met de economische crisis hangt samen dat jongeren van 18 tot 24 jaar zich zorgen maken over de toekomst en met name over hun baan en inkomen. Mediabureau Initiative heeft wereldwijd een onderzoek uitgevoerd waaruit bleek dat jongeren vijf jaar geleden de toekomst nog veel zonniger inzagen. Volgens de directeur van dit mediabureau, Olav Michielse, komt die somberheid ook doordat 52 procent van de jongeren nog thuis woont. Daarmee nemen zij de angsten over van hun ouders.

Angst

Nederlandse jongeren scoren voor wat betreft zorgen over de toekomst relatief het laagst. 71% zegt geen last te hebben van de crisis, terwijl het Europese gemiddelde op 56% ligt. Het mediabureau verwacht echter dat wanneer de bezuinigingen effect krijgen, het angstniveau onder Nederlandse jongeren verder zal toenemen.

Vrijwilligers

Veel jongeren zonder baan gaan werken als vrijwilliger. Uit cijfers van De Nederlandsche Bank blijkt dat de ruim 5,5 miljoen vrijwilligers samen komen tot 560.000 voltijdsbanen. Hetgeen een economische waarde vertegenwoordigt tussen de 5 en 20 miljard euro. In tegenstelling tot het mantra van het kabinet Rutte, namelijk: 'werk, werk, werk; betaald, betaald, betaald' is met de cijfers van De Nederlandsche Bank niet alleen bewezen dat vrijwilligers wel degelijk meetellen in de economie, maar tevens ook 'hardwerkende Nederlanders' zijn. De economische waarde komt het duidelijkst tot uiting in de mantelzorg. Zonder de 3,5 miljoen mantelzorgers zouden de kosten van de gezondheidszorg met 4 tot 7 miljard euro stijgen. Maar niet alleen gezondheidszorg profiteert van vrijwilligers. Ook talloze sportverenigingen en scholen zouden nauwelijks kunnen draaien zonder de inzet van vrijwilligers in deze sociale sector.

Eigen baas

Ook oudere werknemers hebben het op den duur wel gehad met allerlei bazen. Een voorbeeld daarvan is Robert Elsing, een 45 jarige WW-er die voor de aller eerste keer in zijn leven twee maanden zonder werk zat. Tijd genoeg dus voor Robert om na te denken. Na overleg met zijn partner besloot hij de sprong te wagen en begon voor zichzelf.

Reeks banen
Hamburgers bakken
Het eerste baantje van Robert was bij McDonald's op het Amsterdamse Leidseplein. Daar moest hij hamburgers bakken, omdat hij geld wilde verdienen voor zijn autootje. Alhoewel hij op de LTS het diploma Elektra had gehaald, voelde hij er toch niet veel voor om draden te trekken en schakelaars in te zetten. Veel liever wilde hij met mensen omgaan. Na krap een jaartje had hij genoeg van hamburgers bakken. Bovendien verdiende hij veel te weinig.

Elektronica en verlichting
Daarna belandde Robert bij Aurora, destijds de belangrijkste winkel voor verlichting en elektronica. Het ging Robert voor de wind en hij klom op tot afdelingschef. Maar na verloop van tijd ging hij ook daar weer weg. Veel baantjes heeft Robert gehad. Men zegt dan wel: "Twaalf ambachten, dertien ongelukken". Maar Robert zit zo in elkaar. Altijd wilde hij weer iets anders, altijd bezig zijn.
Na een tijdje in de haarcosmetica (voor de duurdere kappers) en in computers (het begin van het computertijdperk met Atari enz.) stapte Robert - als monteur bij Helios - de zonwering in.

Zonwering
Helios, zonwering: dat vond hij mooi werk en bleef er negen jaar. Voor zijn doen een hele lange tijd. Het mooiste uit die periode vindt hij dat hij mensen blij kon maken. Ook kreeg hij veel fooien. Toch bekent Robert dat wanneer hij van een oudje een 'knaak' (fl 2,50) kreeg, hij daar meer waardering voor had dan voor een 'geeltje' (fl. 25,00) van een rijke klant. Uit eindelijk was ook bij dat baantje de koek op. De lonen werden bevroren en bazen wilden hun werknemers er in de winter uitgooien om in de zomer er weer mee aan de slag te gaan. Robert stapte over naar een ander zonweringsbedrijf, maar ook daar hield hij het niet lang vol. De reden voor zijn ontslag lag in de samenwerking. Er werd gerommeld met provisie en kilometervergoeding. Robert stelt dat hij heel simpel is: bij hem gaat het om geven en nemen.

Verf
Een aantal banen later ging Robert de verf in. Aanvankelijk zou hij een opleiding volgen voor conducteur bij de NS. Dat leek hem een leuke baan: goed salaris en een vast contract. Achteraf is hij blij dat hij het niet gedaan heeft. Zeker als hij let op de steeds toenemende agressie bij de reizigers. Hij ergste zou hij dan vinden dat hij ook bonnetjes zou moeten uitschrijven en dat was iets wat hem totaal niet lag. Daarom is hij 'de verf ingegaan'. Daar moest hij machines repareren van schildersbedrijven. Uiteindelijk was Robert monteur, maar hij ontdekte dat hij ook een goede maatschappelijk werker was. De schilders kwamen hun machines ter reparatie bij hem brengen. Ondertussen vertelde zij hem hun hele levensverhaal. Naast goed van de tongriem gesneden te zijn, kan Robert ook goed luisteren en vindt hij het belangrijk om goed met zijn klanten om te gaan. Hij heeft meteen een klik of juist niet. Later werd Robert gepolst om over te stappen naar een bedrijf in Almere Haven. De altijd op iets nieuws uit zijnde Robert ging op dat aanbod in en een half jaar later reed hij bij dat bedrijf de parkeerplaats op. Toen hij zijn auto uitstapte sprak een mijnheer in driedelig pak hem aan. De man vroeg of hij Elsing was en vorderde de auto in. Het was de curator; het bedrijf was failliet. Vervolgens ging Robert de WW in.

Voor zichzelf beginnen
De momenteel zeven jaar als eigen baas optredende Robert heeft de eerste drie jaar dat hij voor zichzelf als keuringsspecialist begonnen was, behoorlijk in de rats gezeten. Deurwaarder volgde op deurwaarder omdat hij het zakelijk niet goed had aangepakt. Hij had bijvoorbeeld ook geen goed businessplan. Wanneer Robert als keuringsspecialist bij een bedrijf kwam en iets afkeurde, verving hij het onderdeel. Maar de ondernemers wilden meteen geld zien. Dat had hij niet. Uiteindelijk is het allemaal goed gekomen. Hij levert goed werk af en had daarmee zijn credits verdiend.

Zakenman
Nu gaat het zelfs zo goed dat hij en zijn partner (zij doet de administratie) er iemand bij moeten nemen. Naast het keuren van machines, trappen, valbeveiliging en dergelijke handelt Robert in zagen, diamantboren, werkkleding enz. Een heel breed terrein. Uit die handel komt ongeveer 70% van zijn omzet. Zo is Robert dan toch een zakenmannetje geworden.

Het mooie van eigen baas zijn
Het mooiste van het eigen baas zijn vindt Robert dat hij zijn eigen tijd kan indelen. In de praktijk werkt hij zes dagen per week van zeven uur 's morgens tot vier uur 's middags. Dat doet hij gedreven door zijn gevoel. Zijn werkplaats en kantoor zijn op een bedrijventerrein en heeft hij in onderhuur. Binnenkort echter krijgt hij een eigen pand. Dat voelt goed. Hij is vastbesloten er zijn diploma's aan de muur te hangen en een bord aan de gevel: "AKS, waar service nog gewoon is". Over tien jaar wil Robert de zaak van de hand doen. Dan hoopt hij zijn schaapjes op het droge te hebben.

Levensverwachting

Met 55 jaar met pensioen dat wil onder andere Robert Elsing. Het is echter niet het ideaal van veel landen in onze Europese Unie. Daar willen de regeringen dat de bevolking langer doorwerkt in verband met de vergrijzing. Met andere woorden: het is het gevolg van de stijging van onze levensverwachting. Maar wat is die levensverwachting dan? Levensverwachting is een statistisch begrip en gaat om het gemiddelde of de wiskundige verwachting. Een cijfer dat de resterende levensduur van een mens in een bepaalde groep aangeeft. Bij levensverwachting wordt daarbij gerekend vanaf de dag van de geboorte.

Gerekend in de periode 1950 tot 2007 is die levensverwachting vanaf de geboorte in Nederland toegenomen:

• voor mannen van 70,4 jaar tot 78,0 jaar;
• voor vrouwen van 72,7 jaar naar 82,3 jaar.

In het bijzonder in de periode van 2002 tot 2007 steeg de levensverwachting voor zowel mannen als vrouwen sterk. Voor mannen met 2,0 jaar en voor vrouwen met 1,6 jaar.