Van VMBO en MBO naar een zesjarig vaklyceum

Onderwijs blijft een punt van zorg in Nederland. Dan is er sprake van een lerarentekort, dan blijkt het niveau van leraren te laag en dan weer moet het hele of een deel van het onderwijssysteem veranderd worden. Uiteraard heeft deze veranderingszin ten aanzien van het onderwijs, die in feite is begonnen met de invoering van de Mammoetwet in 1968, ook te maken met de dynamiek van de huidige maatschappij.

Achtergrond van de plannen voor een zesjarig vaklyceum

De Vereniging Beter Onderwijs Nederland, BON, is een vereniging met nu al 5000 deelnemende onderwijsdeskundigen. BON is van mening dat het niet goed gaat met het onderwijs en dat het tijd is voor een complete omslag. Op 6 februari 2010 presenteerde BON dan ook een Delta Plan Onderwijs. Dit is onder meer gericht op het samenvoegen van VMBO en de twee laagste niveaus van het MBO tot een zesjarig Vaklyceum. Het diploma van dit zesjarig Vaklyceum moet de leerlingen ofwel studenten in staat stellen om voldoende gekwalificeerd de arbeidsmarkt op te gaan. In dit artikel wordt met name ingegaan op de problematiek die aan de basis ligt hiervan.

Wat gaat er mis op het VMBO en MBO volgens BON

De Vereniging Beter Onderwijs Nederland vindt dat de Overheid zijn plicht, die grondwettelijk is vastgelegd, om te zorgen voor goed onderwijs niet goed nakomt. Dit wordt volgens BON veroorzaakt omdat de zorg hiervoor wordt afgegeven aan logge organen die niet efficiënt en daadkrachtig kunnen zorgen voor goed onderwijs. Het gevolg hiervan is grote uitval op het VMBO, MBO en ROC, leerlingen zonder diploma, leerlingen met veel te weinig kennis en ook onkundige docenten.

Uitholling niveau MBO

Doordat er in de loop van de tijd flink wat MBO opleidingen zijn bijgekomen die aansluiten op ook de lagere niveaus van het VMBO, is het niveau van het MBO zoals dat vroeger werd gezien en beoordeeld, flink uitgehold. Wanneer de laagste niveaus van het MBO worden weggehaald en met het VMBO gecombineerd worden tot een Vaklyceum, dan wordt het MBO ook weer echt een middelbare beroepsopleiding zoals het altijd was.

Uitval leerlingen, leerlingen zonder diploma en leerlingen met weinig kennis

Het feitelijke maatschappelijke probleem wat de basis vormt van de hier genoemde plannen van de Vereniging BON, is echter dat er te veel leerlingen te weinig leren en zonder diploma de arbeidsmarkt moeten betreden. Met alleen het VMBO diploma in de hand, is het bijna ondoenlijk om werk te vinden. Wanneer een leerling daarna naar het MBO of ROC gaat en hier zonder diploma de school verlaat, dan impliceert dit dat de betreffende jongere zijn kansen op de arbeidsmarkt eigenlijk al verspeeld heeft. Dit onacceptabele verschijnsel kan voorkomen worden door het invoeren van een aantal maatregelen, zoals de introductie van het zesjarige Vaklyceum, maar ook door aandacht te besteden aan het persoonlijker maken van scholen.

Scholen, kleiner en meer persoonlijke aandacht

Om te voorkomen dat leerlingen verzuipen op scholen, is een eerste gepaste maatregel het verkleinen van scholen en een grotere aandacht voor het persoonlijke aspect. Er moet weer sociale controle komen en de veiligheid moet gegarandeerd kunnen worden. Daarnaast moet er gesneden worden in de bureaucratie, zoals de vele bestuursraden die tussen overheid en scholen fungeren en veel geld kosten maar weinig effect hebben volgens BON. Deze maatregelen moeten ertoe bijdragen dat leerlingen met een diploma in de hand de opleiding kunnen afronden en verlaten. Daarnaast moet er aandacht worden besteed aan de kwaliteit van het onderwijs zelf.

Het vaklyceum en kwaliteit

Naast het feit dat de scholen zelf anders georganiseerd moeten worden, wil BON dus ook dat er weer veel meer aandacht komt voor de kwaliteit van de opleiding, en dat dit ook geëffectueerd wordt. Er moeten landelijke eindexamens komen met landelijke c.q. centrale eisen voor ieder schooltype, zodat het duidelijk is waar een leerling aan moet voldoen om een diploma te kunnen behalen. Ook wordt het zo voor werkgevers weer duidelijker welke kwalificatie leerlingen met een bepaald diploma hebben. Hiermee gepaard moet ervoor gezorgd worden dat ook leraren weer aan minimale kwaliteitseisen voldoen.

Wat wil BON bereiken met het Deltaplan?

BON hoopt dat of dit kabinet of een volgend kabinet zo snel mogelijk de door hun voorgestelde veranderingen gaat doorvoeren. Meer over het Deltaplan en de inhoud ervan is te lezen op de website van BON.