Leerplicht in Nederland

Elk kind is leerplichtig van zijn 5de tot zijn 18de. Tot de leeftijd van 16 jaar wordt het kind verplicht om 5 dagen per week naar school te gaan. Ook bestaat er de kwalificatieplicht. In dit artikelen vindt u de regels, plichten en andere informatie over de leerplicht.

Leerplicht

De leerplicht geld voor kinderen van 5 tot en met 16 jaar. Het kind moet naar school in de maand nadat het kind 5 jaar is geworden. In de praktijk gaan veel kinderen al vanaf hun vierde verjaardag naar school.
Een kind is verplicht om tot het einde van het schooljaar waarin het 16 is geworden naar school te gaan, of aan het einde van het 12de schooljaar. De hele basisschool telt voor 12 jaren, ook als de leerling een jaar heeft overgeslagen. Het kan dus voorkomen dat een kind op zijn 15de al

4-jarigen
Als vierjarig leerling heeft het kind nog geen leerplicht. Het kind mag dan buiten de schoolvakanties thuisblijven of bijvoorbeeld op vakantie gaan. Ook als het kind snel vermoeid is en nog geen hele dagen naar school kan, mag het de middagen gewoon thuisblijven.
Maar toch gelden voor hen wel regels die de school heeft, bijvoorbeeld over het aanwezig zijn.

5-jarigen
Kinderen van 5 jaar mogen 5 uur in de week thuisblijven, bijvoorbeeld omdat het kind de volle schoolweek niet vol kan houden. Dit gaat in overleg met de directeur. Als deze 5 uur per week niet genoeg is, mag het kind maximaal nog 5 uur per week thuisblijven.
Als het kind 6 jaar is, geld deze regeling niet meer.

16+
Ook als het kind niet meer leerplichtig is, gelden er wel regels van de school waar het kind op zit. Bijvoorbeeld dat een kind een bepaald aantal uren aanwezig moet zijn om zijn diploma te halen. Daarnaast heeft het kind een kwalificatieplicht.

Kwalificatieplicht

Zodra een 16-jarige verlost is van de leerplicht, gaat de kwalificatieplicht in. Dit houdt in dat het kind een startkwalificatie moet halen, bijvoorbeeld een havo-, vwo-, of mbo niveau 2, 3 of 4- diploma moet halen. Deze kwalificatieplicht vervalt zodra het kind 18 jaar wordt. Dit houdt niet in dat het kind 5 dagen per week naar school moet. Het kan ook een combinatie van leren en werken zijn, zoals bij een beroepbegeleidende leerweg in het MBO.

Spijbelen
Een kind is verplicht om naar school te gaan. De ouders of verzorgers moeten daar voor zorgen. Spijbelt het kind veel, of houden de ouders het kind thuis, dan meldt de school het verzuim bij de gemeente en wordt de leerplichtbeambtenaar ingeschakeld. De ouders en kinderen van 12 jaar en ouder kunnen strafrechtelijk worden vervolgd.

Leerplichtbeambtenaar
De leerplichtbeambtenaar komt in actie zodra een kind regelmatig afwezig is, of langer dan drie dagen achter elkaar spijbelt. Hij zoekt uit wat de reden van de afwezigheid is. Is het opzet (spijbelen) dan kan het kind een boete krijgen, net als de ouders. Ook worden er leerstraffen gegeven, zelf een gevangenisstraf kan er op volgen.
Is er een andere reden voor het verzuim, dan zal de leerplichtbeambtenaar samen met het gezin en de school er een oplossing voor proberen te vinden.

Verlof
Er zijn speciale gevallen waarin een kind tijdelijk kan worden vrijgesteld van de leerplicht. Een kind hoeft dan een dag of langer niet naar school. De ouders moeten dit speciale verlof aanvragen bij de school.

• Bij een huwelijk van een bloedverwant tot de derde graad* van het kind, maximaal 2 dagen
• 12 1/5- of 25-jarig huwelijksjubileum van ouders; 1 dag
• 12 1/5- of 25-, 40-, 50- of 60-jarig huwelijksjubileum van grootouders; maximaal 2 dagen
• 25-, 40- of 50-jarig ambtsjubileum van ouders of grootouders; 1 dag
• Ernstige ziekte van ouders, bloed- of aanverwanten (t/m de 3de graad van het kind) in overleg met de directeur
• Overlijden van bloed- of aanverwanten (t/m de 3de graad van het kind) in overleg met de directeur
• Verhuizing van het gezin; 1 dag

Vakanties
Zodra ouders hun kinderen thuis houden om een dag eerder op vakantie te gaan om de drukte te omzeilen, maken ze kans op een proces verbaal. Dit is luxeverzuim.
In een paar gevallen kan er verlof worden gegeven voor vakantie buiten schooltijd;

1. Als een van de ouders een beroep heeft met seizoensgebonden werkzaamheden (bijvoorbeeld horeca, camping, boer)
2. Als het gezin in geen een van de schoolvakanties in een schooljaar met vakantie kan.
3. De extra vakantie valt niet in de eerste twee weken van het schooljaar.

De extra vakantie mag maximaal 10 dagen duren. Er moet toestemming bij de directeur worden gevraagd voor het vakantieverlof.

Ziekte
Als een kind ziek wordt gemeld, gaat men er van uit dat het kind daadwerkelijk ziek is. Is dit niet het geval, dan wordt de leerplichtbeambtenaar ingeschakeld.

Religieuze feestdagen
Als een kind plichten heeft die horen bij een godsdienst of levensovertuiging, dan mag het kind maximaal 1 dag per verplichting vrij nemen. Dit moet minimaal 2 dagen van te voren schriftelijk worden gemeld op school.
(Carnaval valt niet onder deze regeling, ondanks dat het een religieus feest is).

* Graden in verwantschap

• 1e graad; ouders
• 2de graad; grootouders, broers en zussen
• 3de graag; overgrootouders, ooms, tantes, neven en nichten (kinderen van broers en zussen)
• 4de graad; neven en nichten (kinderen van ooms en tantes), oudooms en oudtantes, achterneven en achternichten (kinderen van kinderen van broers en zussen).

© 2009 - 2010 Coby79, gepubliceerd in Onderwijs (Mens en Samenleving) op 25-06-2009, laatst gewijzigd op 25-06-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Coby79 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Studentenjobs: de studentenovereenkomst: Ben je een student? Zin om een centje bij te verdienen? Weet je niets over studentenovereenkomst? Bang voor zwartwerk?
• De nieuwe leerplicht: kwalificatieplicht: ‘Jij moet verder leren dan je neus lang is’. Zo klinkt de nieuwe motto voor de leerplicht. De leeftijdsgrens is verhoogd en de voorwaarden, waaronder je eerder van s…
• Thuisonderwijs in Vlaanderen: Thuisonderwijs is een vorm van onderwijs waarbij kinderen niet naar school gaan maar thuis onderwezen worden. De regels rond thuisonderwijs zijn verschillend binnen Europa. In d…
• Het ontstaan van de verzorgingsstaat: Een uitkering krijgen, in het ziekenhuis worden behandeld, het lijkt allemaal heel vanzelfsprekend, maar dat is het echt niet. 100 jaar geleden bestond er nog niet eens…
• De Amish: onderwijs en huwelijk: Kinderen zijn voor de Amish-gemeenschap heel belangrijk. Waar in onze moderne Westerse wereld twee à drie kinderen zo'n beetje het maximum is, hebben Amish-echtparen er meest…

Bronnen en/of referenties

• www.leerplichtwet.nl