10de Tevet (Joodse treurdag): Was de Shoa een straf van God?
Vraag: Was de Holocaust/Shoa een straf van God? De Joodse wijzen vertellen dat de Tweede Tempel werd vernietigd omdat we God niet meer aanbeden. Waarom zeggen we dat Bijbelse tragedies straffen waren van God, terwijl de huidige tragedies de mysteriën van God zijn? Een Joods antwoord.
Waarom lijden rechtvaardigen?
De grote vraag die de mensheid sinds haar bestaan bezighoudt is waarom er zoveel leed is. Waarom sterven dagelijks mensen aan honger of AIDS. Waarom vallen er onschuldige slachtoffers tijdens een oorlog?Koning Salomo schrijft in Prediker 2:13 het volgende over lijden: "Ik weet wel dat je beter wijs dan dwaas kunt zijn, zoals je meer hebt aan licht dan aan duisternis."
Joodse wijzen verklaren dat hoe groter de duisternis is, hoe groter het licht zal zijn. Hetzelfde geldt voor het lijden. Hoe groter het lijden is, hoe groter de vreugde nadien zal zijn.
"Een korte tijd liet ik je alleen, maar ik haal je weer bij me." (Jesaja 54:7)
Joodse tragedie
Welke zonde hadden de Joden begaan dat ze als slaven moesten dienen in Egypte? De Midrasj beschrijft Mozes' klacht: "Ik pakte het boek Genesis. Ik las het. Ik zag hoe de generatie van de Toren van Babel werd gestraft en de Sodomieten. Dit was rechtvaardig. Maar deze natie, waarom moeten ze meer onderdrukt worden dan generaties voor hen?"Mozes klacht God dus aan voor de slavernij. Hij rechtvaardigt Gods besluit niet. Maar hij helpt wel om de Joden uit Egypte te bevrijden.
Ongerechtigde haat - sinat chinam
God heeft ongetwijfeld redenen gehad voor de slavernij. Maar het waren geen zonde, anders had Hij dit aan Mozes verteld. De verwoesting van de Eerste Tempel kwamen duidelijk door zonden. De profeten hadden hier lange tijd voor gewaarschuwd. Maar de verwoesting van de Tweede Tempel is een volkomen raadsel. Joodse wijzen noemen het sinat chinam -ongerechtigde haat.Over de ballingschap (diaspora) van de Joden zegt de Talmoed dat de enige reden is om het aantal bekeerlingen onder de naties te vergroten. Er is dus een reden die veel dieper zit dan straf.
Holocaust is geen straf
De Lubavitcher rebbe zag de Holocaust niet als straf van God. Er was onvoldoende zonde om zo'n grote catastrofe te rechtvaardigen.Hij zei: "Het is onmogelijk dat de Holocaust een straf was voor zonden. Zelfs de Beschuldigende Engel had nooit voldoende zonde kunnen vinden in die generatie om de uitroeiing van zes miljoen martelaren met zo'n onuitsprekelijke wreedheid te rechtvaardigen."
(Wie heeft meer geloof: de ketter die het bestaan van God niet kan accepteren na de Holocaust of de gelovige die zulke verschrikkingen toeschrijft aan Gods begeerte voor straf. De 'ketter' gelooft dat als er een God is, Hij medelijden moet hebben -en hij kan de Holocaust niet oplossen met dat geloof; de 'gelovige', heeft zijn geloof in medelijden verloren...)
We hebben een keus in hoe we in verbinding staan tot God in onze individuele levens en in onze kijk op de geschiedenis. We kunnen naar hem kijken als een grote gemenerik en hem zo interpreteren. Of we kunnen een diepe relatie met hem aangaan.
Holocaust is onverklaarbaar
Ondanks bovenstaande is het lijden tóch onverklaarbaar. Waarom heeft God het lijden geschapen? Waarom moet het Joodse Volk zoveel lijden volgens de wetten die God heeft bedacht? Kon God het leven niet op een ander manier hebben geschapen? Vanwege Zijn almacht kan Hij toch pijn voorkomen? Wij mensen hebben geen verklaring voor het lijden, laat staan voor het lijden veroorzaakt door de Holocaust.Blijven vertrouwen in God
Toch beschouwen we God als iemand die trouw en rechtvaardig is. In Jesaja 12:1 staat: "In die beslissende tijd (van de Messiaanse verlossing) zal je zeggen: 'Heer, ik breng u dank. U was kwaad op mij!"Op een dag, ten tijde van de verlossing, zullen we alles begrijpen.
God wil echter niet dat wij alles begrijpen vóór de tijd van de verlossing. God eist van de mens dat deze het uitschreeuwt: "Voor uw redding, Almachtige verlangen wij.". Wij verlangen een eind aan het lijden en God wil dit ook.
- Meer over de 10de Tevet is te lezen in mijn special De viering van de 10de Tevet.
Verwante artikelen
- 10de Tevet (Joodse treurdag): Waar was God tijdens de Shoa?: Op de 10de Tevet wordt o.a. de slachtoffers van de Holocaust herdacht. Er wordt voor hen Kaddiesj gezegd. De Lubavitcher Rebbe die een belangrijke…
- 10de Tevet (Joodse treurdag): vernietiging Eerste Tempel: Het beleg van Jeruzalem dat begon op de 10de Tevet wordt gekenmerkt -en gevierd elk jaar als een openbare vastendag- als de gebeurtenis die de nederw…
- Joodse treurdagen: 10de Tevet: Op de 10de Tevet wordt herinnerd dat het beleg van Jeruzalem begon dat uiteindelijk zou leiden tot de vernietiging van de Joodse Tempel. Als gevolg daarvan wordt op deze dag ge…
- De Joden: het Uitverkoren Volk: Over het begrip Uitverkoren Volk bestaat nogal wat misverstanden. Vele mensen denken dat de Joden menen dat ze bevoorrecht zijn door God boven andere mensen. Dit zet kwaad blo…
- Jodendom: masorti (conservatief) Jodendom: De Masorti beweging binnen het jodendom kent verschillende vormen. Er zijn o.a. groepen in Israël, Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk en Nederland. In dit artike…
Bronnen en/of referenties
- Lubavitcher Rebbe
Reageer op het artikel "10de Tevet (Joodse treurdag): Was de Shoa een straf van God?"
Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.
