Joodse wijsheden 34: Waardeer opbouwende kritiek

De meeste mensen zien kritiek als een persoonlijke aanval en gaan meteen in de verdediging. Maar dat is een slechte houding. Stel u voor dat u een topsporter bent. Wanneer uw coach kritiek geeft doet hij dit niet om u af te kraken. Hij wil u slechts beter laten presteren. Zo dient u ook steeds in andere gevallen te realiseren dat kritiek u verder helpt. Kritiek kan voorkomen dat u in dezelfde fouten trapt. Beter de kritiek van een vriend dan de kus van een vijand.

Zoek naar opbouwende kritiek

Wanneer u de voordelen van kritiek inziet dan zult u zich realiseren dat het u helpt uw potentieel te verbeteren. Bedank daarom iemand wanneer u kritiek ontvangt. Wanneer u openstaat voor kritiek is het veel makkelijker te accepteren. Wacht niet op een crisis maar wees de problemen voor. Vraag steeds om advies. Vraag het aan mensen die er verstand van hebben.

Reageer op de juiste manier

Kritiek tast uw trots aan. Dat vindt u niet prettig. Maar reageer niet meteen defensief. Vraag wat er precies bedoeld wordt. Kijk of er een kern van waarheid in zit. Vat kritiek niet persoonlijk op. Vraag u af hoe een vriend op de kritiek zou reageren. Het ontdekken van fouten is niet leuk, maar het is nog erger om door te blijven modderen. Zie kritiek als een positieve poging u weer op het juiste spoor te krijgen. Niemand is perfect, u ook niet. Bedank een persoon zelfs wanneer u van hem kritiek ontvangt.

Lever kritiek op anderen

Zorg ook dat u kritisch bent op anderen. U helpt hen daarmee. U bent zelfs verplicht anderen te helpen. Hoe meer u van iemand houdt, des te meer doet het pijn om iemand op het verkeerde pad te zien. Daarom geven ouders hun kinderen kritiek; omdat ze van hen houden.

Let er wel op dat u op tactische wijze kritiek levert dan zal er ook naar u geluisterd worden en zal de andere zich niet meteen gaan verweren. Een andere goede techniek is om het juiste voorbeeld te geven. Dit wordt dan door de ander sneller overgenomen. De enige manier om iemand te overtuigen is door duidelijk bewijs. De ander dient te zien dat hij fout handelt.

Opbouwende kritiek is een ingrediënt van wijsheid

• Vraag vrienden om feedback.
• Wanneer u geestelijk wilt groeien, luistert u naar goede raad.
• Kritiek is gratis, maak er gebruik van.
• Kritiek leveren betekent dat u zich om de ander bekommert.
• Kritiek geeft duidelijkheid over onze fouten.
• De wereld is een eenheid. Door de ander te helpen, helpt u uzelf.
• Volgens de Talmoed werd Jeruzalem vernietigd omdat mensen elkaar niet hielpen.
• Spreuken 9:8 zegt: “Berisp een wijze en hij mag je graag.”

Visie van Etsel op 'opbouwende kritiek'

Kritiek krijgen
Niet alle kritiek is even zinvol. Soms heeft u te maken met notoire ruziezoekers die proberen het bloed onder uw nagels vandaan te halen. Hun kritiek is niets waard. Het beste is om zulke personen te mijden c.q. te negeren. Gaat het evenwel om opbouwende kritiek dan heb ik geleerd dat daar zeker profijt van kan worden getrokken. Het is verstandig om niet meteen te reageren op kritiek. Laat het eerst bezinken en denk er goed over na. Wanneer iets niet meteen duidelijk is, is het verstandig daar navraag over te doen. Misschien heeft u de kritiek niet goed begrepen en voelt u zich ten onrechte gekwetst. Wanneer u de ander nog eens extra om duidelijkheid vraagt zal deze over het algemeen wat milder reageren en duidelijk maken wat hij/zij precies bedoelt. Is het al wel meteen duidelijk dan is het nog verstandig niet te snel te reageren. Probeer eerst een goed antwoord voor uzelf te formuleren. Wanneer de kritiek nuttig is bedankt u de ander. U heeft er namelijk weer iets bijgeleerd.

Kritiek leveren
Mijn ervaring is om kritiek te leveren vooral door het goede voorbeeld te geven. Wanneer bijvoorbeeld rommel moet worden opgeruimd kunt u het beste zelf beginnen. Meestal zal de ander dan vanzelf mee gaan doen. Botweg zeggen dat de ander de rommel moet opruimen werkt vaak averechts en zal u niet in dank worden afgenomen. In sommige gevallen kunt u natuurlijk niet alleen het goede voorbeeld geven maar dient u het duidelijk te zeggen. Vooral in het geval van kinderen wanneer u aandacht van hen wilt. U zult dat dan tegen ze moeten zeggen. Doe dit echter op een rustige manier en laat uw kinderen duidelijk blijken dat u handelt uit liefde voor hen. Ga dus niet schelden want dat werkt niet.

Meer informatie in de special Joodse wijsheden: leid een bewust leven (deel III).