InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Levensvisie > Het verhaal van Achak Deng over kinderen op de vlucht

Het verhaal van Achak Deng over kinderen op de vlucht

Het verhaal van Achak Deng over kinderen op de vlucht "Wat is de wat" is het indrukwekkende verhaal van de enorme weerbaarheid van mensen. Van een jonge wees, een kind, dat de burgeroorlog in zijn land, Zuid-Soedan, ontvlucht. Noord-Soedan wil het zuiden islamiseren en de sharia invoeren. In plaats van de burgers te beschermen trekt het verzet naar het noorden om mannen en kinderen te rekruteren. Meisjes en vrouwen worden gevangen om als slaven verkocht te worden. Uiteindelijk belandt de jongen, zoals zoveel Lost Boys, na een jarenlang verblijf in een vluchtelingenkamp in Kenia, in de VS. Waar het boek begint met een beroving en kidnapping van de hoofdpersoon...

Zuid-Soedan

De Dinka, het uitverkoren volk van boeren uit Zuid-Soedan, kregen van God vruchtbaar land toegewezen. Daarna vroeg Hij wat ze nog wensten: een koe of de wat? De Dinka dachten dat koeien hen zeker goed van pas zouden komen, maar wat is de wat? Ze kozen het zekere voor het onzekere. Aan Arabieren vertelden zij deze versie, maar onder elkaar ging het verhaal verder en van handelaren dachten ze: die hebben zeker voor 'de wat' gekozen. De jonge Achak, geïntrigeerd door dit verhaal van zijn volk, vraagt zich vaak af: wat is toch de wat?

Een verhaal uit eerste hand

Die vraag heeft uiteindelijk geresulteerd in een boek met die titel. "Wat is de wat" is het verhaal van de Zuid-Soedanees Valentino Achak Deng voor ons opgeschreven door de bekende Amerikaanse literaire schrijver Dave Eggers. Het is het indrukwekkende getuigenis van de enorme weerbaarheid van mensen. Als Achak 6 of 7 jaar is breekt in zijn land, verstoken van verharde wegen, auto's, en andere voor ons zo vanzelfsprekende gemakken, een burgeroorlog uit. Noord-Soedan, met zijn regering in Khartoem, wil het zuiden islamiseren en de sharia invoeren; zelf beweren ze echter dat het om een stammenoorlog gaat.

Kinderen op de vlucht

De zich verzettende rebellen noemen zich al gauw het Soedanese Volksbevrijdingsleger (SPLA) of het Rode Leger, maar in plaats van de burgers te beschermen, trekken ze naar het noorden om mannen en later ook kinderen te rekruteren. De bevolking is aan haar eigen lot overgeleverd, en er komt een grote stroom vluchtelingen op gang, weg van de plunderingen, verwoestingen en moorden door het leger maar ook door de harde hand van de SPLA.

Achak Deng

Achak, en een groep jongens volgen een jonge onderwijzer uit hun dorp op zoek naar een veilig heenkomen. Meisjes en vrouwen en een enkele jongen worden gevangen om in het noorden als slaven verkocht te worden (de slavernij werd in 1983 heringevoerd!), gebrandmerkt en al. De jongens, van peuters tot pubers, trekken van dorp naar dorp waar ze om water en voedsel vragen. Steeds meer jongens sluiten zich bij hen aan en de groep zwelt mettertijd aan tot duizenden kinderen, en krimpt ook weer in door de vele sterfgevallen. Uiteindelijk bereiken ze een vluchtelingenkamp in Ethiopië, waar ze een paar maanden verblijven en aan het werk gezet worden (lijken begraven en huizen bouwen voor de gevluchte gezinnen, o.a. van SPLA soldaten); de weeskinderen staan onderaan de ladder. In de bosjes waar ze hout moeten zoeken komt het gevaar van leeuwen die de kinderen verscheuren. Dit lezende, vraag je je af hoeveel een mens, een kind nog, kan doorstaan. Onvoorstelbaar veel, zo blijkt.

Aangewezen op hulp

Als ze ook in Ethiopië hun leven niet meer veilig zijn, vluchten ze opnieuw, dit keer naar kampen in Kenia. Hier worden ze door de VN opgevangen. Ze hoeven nu niet meer te werken, kunnen naar school, levend op één maaltijd per dag. Steeds liggen de kampen in zeer onvruchtbaar en droog gebied waardoor ze niet in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien, maar aangewezen zijn op hulp. Weeskinderen worden zoveel mogelijk ingekwartierd bij gezinnen uit het dorp waar ze vandaan komen. Meisjes moeten het huishouden doen en worden gezien als investering omdat ze geld opbrengen als ze uitgehuwelijkt worden.

Zelfgebouwd huis

Achak woont met vijf jongens in een zelfgebouwd huis (dat zegt al genoeg) bij een echtpaar met drie dochters. Ze krijgen niet alleen hulp van de VS maar ook uit Canada, Duitsland en Japan. De Lutherse wereldfederatie subsidieert culturele projecten en werft instructeurs onder Kenianen en Soedanezen. Achak gaat bij een toneelclub en een debatingclub, sluit zich aan bij het programma Jeugd en Cultuur en wordt daar in 1997 betaald als jeugdleider; voor 7-24 jarigen, in zijn deel van het kamp zijn dat er 6000.

Katholiek geloof

De vader van Achak is kruidenier, heeft vijf vrouwen en hangt het geloof van de Dinka aan. Achak echter neemt, als hij zes is, het Katholieke geloof aan en krijgt de naam Valentino, naar een Italiaanse priester, omdat de zwarte priester die hem doopt ook hem ziet als iemand die later het verhaal, over de gruwelen die zijn volk heeft moeten verduren, verder kan vertellen. En dat is precies wat Achak doet. Als hij na 10 jaar, in 2001, naar de VS mag, samen met duizenden anderen zogenaamde Lost Boys (waaronder slechts enkele meisjes), reist hij het land af om te spreken over zijn geboorteland, de oorlog en de Lost Boys; voor hem een manier om alles te verwerken.

Moeite met het gewone leven

Tegelijkertijd heeft hij allerlei baantjes en probeert zijn diploma te halen, zodat hij naar de universiteit kan. Dat schiet niet erg op; omdat hij zwart is, en inmiddels een stuk ouder dan de gemiddelde student (vooral ouders van meisjes zal dit afschrikken) ontvangt hij van de universiteiten afwijzing na afwijzing. Zijn geschiedenis, de andere cultuur, het leven ver van zijn familie (die nog in leven blijkt, maar het is te gevaarlijk om naar hen toe te gaan) en de stress bezorgen hem voortdurend felle hoofdpijnen, en dat kost hem weer goede cijfers. Ook andere Lost Boys hebben moeite met het 'gewone' leven en velen zoeken vergetelheid in drank en gokverslaving, sommigen plegen zelfmoord; waarmee zij op hun beurt het begrip en geduld van de Amerikanen op de proef stellen...

Geloof

Het geloof speelt een grote rol in het verhaal van Achak. Hij vraagt zich regelmatig af wat God van hem wil en waarom hij en zijn volk zo op de proef gesteld worden. Het is indrukwekkend hoe hij zich staande weet te houden, zijn menselijkheid behoud, anderen helpt en nooit aan zichzelf denkt maar altijd aan zijn land, zijn vrienden, zijn familie, die hij ook nu nog financieel weet te steunen van het beetje geld ($8,50 per uur) dat hij bij elkaar scharrelt.

Zelfmoorden

Als je veronderstelt dat mensen die veel meegemaakt hebben, zachtmoediger zijn, per definitie meer begrip hebben of dankbaarder zijn, heb je het mis. Er zijn veel Lost Boys die zich beklagen omdat ze minder krijgen dan anderen of denken dat kerk- en andere ingezamelde gelden slecht beheerd of zelfs achterover gedrukt worden. Achak doet daaraan niet mee, hij blijft oog hebben voor de aardige behulpzame en genereuze mensen, die er ook zijn. Feit is wel, dat helaas, de Lost Boys zich in de VS ontworteld voelen, met onder hen veel zelfmoorden als gevolg.

Gruwelen

Op dit punt aangekomen wordt het boek, in 2006, gepubliceerd. In zijn voorwoord hoopt Achak met zijn verhaal te voorkomen dat deze gruwelen zich zullen herhalen. Hij zegt ook dat het boek zijn manier is om te vechten, dat wil zeggen: om zijn hoop en geloof in God en de mensheid te versterken. Achak heeft het niet bij dit boek alleen gelaten. In zijn geboortedorp heeft hij de Valentino Achak Deng Foundation gesticht, met de Marial Bai Secondary School, ook voor meisjes (waarvan in Zuid-Soedan slechts 1% naar school gaat)!

  • Titel: Wat is de wat (Originele titel: What is the what)
  • Auteur: Dave Eggers, naar het verhaal van Valentino Achak Deng
  • ISBN: 9789048802715
  • Oorspronkelijk gepubliceerd: 25 oktober 2006
  • Uitgever: Lebowski
  • Genres: Fictie, Memoires
  • Prijzen: Prix Médicis étranger
© 2012 - 2017 Stine, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zuid-Soedan, wat er aan vooraf gingOp 9 juli 2011 riep Zuid-Soedan haar onafhankelijkheid uit. Dat was na een jarenlange strijd tussen het zuiden en het no…
Afrika Cup 2008 te GhanaOp zondag 20 januari startte de Afrika Cup 2008 in Ghana. We geven hierbij een overzicht van het speelschema en de resul…
Zuid-Soedan werd in 2011 onafhankelijkIn juli 2011 werd Zuid-Soedan onafhankelijk. Het werd daarmee het 54e land dat Afrika kent. De christelijke bevolking va…
Goedkoop vliegen naar Zuid-Afrika vanuit Nederland en BelgiëGoedkoop vliegen naar Zuid-Afrika vanuit Nederland en BelgiëZuid-Afrika heeft als vakantiebestemming heelwat te bieden aan de doorsnee toerist, denk maar aan het gunstige klimaat e…
Zwarte en witte scholenZwarte scholen zijn scholen waar voornamelijk allochtone leerlingen op zitten. Deze komen vooral voor in de grote steden…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Boekomslag 'Wat is de Wat'
  • "Wat is de wat?" Dave Eggers
  • https://en.wikipedia.org/wiki/What_Is_the_What
  • http://www.vadfoundation.org/what-is-the-what/

Reageer op het artikel "Het verhaal van Achak Deng over kinderen op de vlucht"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Stine
Laatste update: 16-06-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Levensvisie
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!