Duurzaam ondernemerschap vanuit SOIL Masonkondre

Masonkondre staat voor een belangrijke ontwikkeling met een experiment van duurzaam ondernemerschap. Door middel van agrarische productie op industriële basis zal het gebied tot economische ontwikkeling worden gebracht waarbij tevens sociale problemen worden opgelost. Als het lukt zou het een model kunnen worden voor het realiseren van ontwikkeling in bepaalde ontwikkelingslanden door duurzaam ondernemerschap.

Historie Masonkondre

Op ongeveer 5 km verwijderd van Moengo, het bauxietstadje in het noordoosten van Suriname, ongeveer een kwartier rijden over de weg van Moengo naar Patamacca, lag het dorpje Masonkondre. Lag, omdat er in feite niets meer over is van het dorp, dat ongeveer 70 jaar geleden door een dorpsruzie massaal werd verlaten en als gevolg daarvan het nieuwe dorp Morakondre werd gesticht. Tot op de dag van vandaag wordt betwist wie de stichter is van Morakondre, de latere kapitein van het dorp, Da Asadepai, of zijn schoonzoon, Amoi Ede.

Morakondre werd tijdens de binnenlandse oorlog van 1986 tot en met 1992 tussen Ronny Brunswijk en Desi Bouterse kapotgeschoten. Bij een van de acties op zoek naar Brunswijk werd een baby dodelijk getroffen door een militaire kogel, waarna alle jongemannen van het dorp alsook de ondervoorzitter van het dorpsbestuur, Basia Joneli, gevangen werden genomen door de militairen en naar Paramaribo overgebracht voor verhoor. Door de aanhoudende gevechten tussen het Jungle Commando en het Nationaal Leger in het gebied daarna is het dorp totaal leeggelopen.

Morakondre is tot op de dag van vandaag deze aderlating niet te boven gekomen, want van een dorp met een aantal huizen van ruim 100, sommige zeer modern, en ongeveer 500 zielen toen, is nog maar ongeveer 50 mensen over en wat hutten. Maar de spirit van Morakondre is niet gebroken en in feite is er zelfs sprake van groei, want er waren momenten waarop er zelfs 6 of 3 mensen in het dorp zaten tegenover nu 50 permanent, terwijl de meeste mensen afkomstig uit het gebied verlangen maar nu ergens anders zitten, terug te gaan naar de omgeving. Veel mensen uit Morakondre zitten nu in Albina, Frans-Gutyana en in Paramaribo waar het ze niet zo goed gaat. Sommigen zitten zelfs in het buitenland. Velen zouden terug willen, maar de vooruitzichten zijn niet positief.

Duurzaam ondernemerschap

Daarom heeft het dorpsbestuur onder leiding van kapitein Kastiel toestemming gegeven om in het verlaten Masonkondre een agrarisch project op te zetten mede om de ontwikkeling in Morakondre te stimuleren. Er is een stichting, SOIL Masonkondre, opgericht die in samenwerking met onder andere de TU Delft een modelboerderij op industriële basis op zal zetten waar de boeren die nog aan zwerflandbouw of ‘shifting cultivation’ doen, kunnen leren moderne industriële landbouw op vaste akkers te bedrijven waarbij moderne technologie wordt gebruikt in de hoop dat velen terug zullen keren naar Morakondre. Er moeten tussen 2012 tot 2016 ongeveer twintig nieuwe agrarische bedrijven ontstaan in de regio waardoor het inkomen per hoofd van de lokale bevolking omhoog gaat, boven de armoedegrens, omdat driekwart van de mensen daaronder leeft. Als de mensen naar het gebied terugkeren, werk vinden, zal ook de woningbouw aantrekken. De agrarische productie zal toenemen en als de omzet toeneemt zal de economie gaan groeien en bepaalde positieve ontwikkelingen van de grond komen. Het is een experiment waarbij ontwikkeling van een gebied in Suriname op een andere wijze wordt benaderd dan tot voor kort vooral vanuit het perspectief van ontwikkelingssamenwerking. Overdracht van kennis om kleine ondernemingen op te zetten en een nadruk op plattelandsontwikkeling, in feite economische ontwikkeling, in plaats van sociale projecten zoals waterputten om armoede te bestrijden. Het is interessant om te zien hoe het zal uitpakken en tijdens de rit maar zeker na 2016 moet het duidelijk zijn. n 2012 moet het eerste bedrijf al zijn opgezet en in de volgende jaren de rest. In het centrum van de ontwikkeling van het project en van de regio staat het kassenproject, waarbij geprobeerd wordt door middel van kassen de productie van groente omhoog te krijgen zodat de mensen daar een inkomen uit kunnen halen boven de armoedegrens. Uit een testkas is er reeds een verbetering van de productiefrequentie met 300% per jaar te registreren, maar de productie zal vele malen in volume moeten stijgen om economische van betekenis te zijn. Daar ligt de uitdaging voor de kas. Ook de verwerking van landbouwproducten tot levensmiddelen om waarde toe te voegen zal de inkomsten moeten doen stijgen.

De andere dorpen in de omgeving zoals Pelgrimkondre met nog de enige school, Paatikondee, Kraboe-Ollo, Dantapoe, Ofilla Ollo en Kasabaondro hopen mee te liften met de ontwikkelingen in Masonkondre. Masonkondre zal het voorbeeld moeten geven met diverse agrarische bedrijfsonderdelen die zullen dienen als model voor opschaling. Boeren zullen in Masonkondre naar hartelust kunnen rondkijken en afkijken om het zelf te gaan toepassen in hun eigen bedrijf. De boeren moeten bedrijven opzetten en ze kunnen daarbij geholpen worden door stagiairs, studenten en deskundigen. Er zou een coöperatie kunnen ontstaan, maar de boeren kunnen kiezen het zelf te doen. Het gaat toch tenslotte om ondernemerschap. Hoewel ze ook een sociaal probleem oplossen, moeten ze winst maken om te kunnen blijven voortbestaan, duurzaam ondernemerschap dus.

Rol stagiairs en deskundigen

Het is de bedoeling dat bij deze ontwikkeling van duurzaam ondernemerschap, stagiairs van de TU Delft en de Haagse Hogeschool Techniek Delft samen met studenten, jongeren en deskundigen uit Suriname een belangrijke rol zullen spelen. In feite wordt het een ‘open knowledge society’ voor agrarische productie gericht op plattelandsontwikkeling waar iedereen een bijdrage kan leveren door de inbreng van kennis om ook de boeren te helpen hun agrarische bedrijven op te zetten om tot productie te komen en voor velen een duurzaam inkomen te garanderen boven de armoedegrens. Het aspiratieniveau is hoog: inzet van technologie om kwaliteitsproducten voor de wereldmarkt te leveren via kleinschalige moderne agrarische bedrijven, die mensen een inkomen bieden boven het bestaansminimum in een voorheen minder ontwikkeld gebied. Een kenniscentrum voor agro-industrie moet helpen om de ontwikkeling te begeleiden en versterken. Als het lukt, kan het model gekopieerd worden voor andere minder ontwikkelde gebieden met vergelijkbare problemen zoals sommige gebieden in Afrika. Misschien zou zoiets kunnen ontstaan als het Ontwikkelingsmodel SOIL Masonkondre voor duurzaam ondernemerschap en wordt heel anders aangekeken tegen ontwikkeling en ontwikkelingssamenwerking. Maar het is tevens en model voor de herontwikkeling van een gebied dat achteruit is gegaan en met inzet van van wetenschap en ondernemerschap weer bovenop kan komen.