De decembermoorden

De Decembermoorden, een groot trauma in de Surinaamse geschiedenis, vonden plaats op 8 december 1982. Op die bewuste dag werden 15 tegenstanders van het militaire regime van Desi Bouterse vermoord.

Wat houden de Decembermoorden in?

'De Decembermoorden' is de naam die gebruikt wordt voor het ombrengen van 15 tegenstanders van het militaire regime in Suriname op 8 december 1982. Deze moorden hebben diepe sporen achtergelaten bij de Surinaamse bevolking. Uit protest tegen deze actie bevroor Nederland de ontwikkelingshulp aan het toen al onafhankelijke Suriname.

De moorden

Op 8 december werden 15 mensen onder onduidelijke omstandigheden door militairen doodgeschoten op het terrein van Fort Zeelandia in Paramaribo. De militairen stonden onder leiding van de zeer omstreden Desi Bouterse. De mensen die doodgeschoten werden, waren onder andere jorunalisten, advocaten en militairen, zij waren allen tegenstanders van het militaire regime. De lichamen van deze mensen zijn begraven zonder dat er een lijkschouwing is verricht, en de omstandigheden om hun dood zijn nooit opgehelderd.

De slachtoffers

• John Baboeram, advocaat van personen die een tegencoupe beraamden, hij betwistte het militaire regime en was betrokken bij de Surinaamse democratiseringsbeweging.

• Bram Behr, journalist en schrijver van een boek over wandaden die door de militairen gepleegd zouden zijn.
• Cyrill Daal, vakbondsleider van de Moederbond, die zich heftig verzette tegen de revolutie van Bouterse.
• Kenneth Gonçalves, advocaat die volgens Bouterse openlijk zijn gezag ondermijnde door publicaties in kranten.
• Eddy Hoost, advocaat die de personen die een tegencoupe beraamden verdedigde.

• André Kamperveen, journalist en oud-minister die samen met anderen een denk-tank vormde om een strategie tegen het militaire regime te ontwikkelen.

• Gerard Leckie, universitair docent die door Bouterse werd aangezien als aanstichter van de studentenprotesten.
• Sugrim Oemrawsingh, universitair docent en door Bouterse beschouwd als gevaarlijke onruststoker.
• Lesley Rahman, journalist die kritische verhalen schreef over het bewind van Bouterse.
• Surendre Rambocus, militair die een tegencoupe pleegde.
• Harold Riedewald, advocaat Eddy Hoost, advocaat die de personen die een tegencoupe beraamden verdedigde.
• Jiwansingh Sheombar, militair die een tegencoupe pleegde.
• Jozef Slagveer, journalist die het regime bekritiseerde.
• Robby Sohansingh, zakenman die ervan werd beschuldigd de tegencoupe gefinancierd te hebben.
• Frank Wijngaarde, journalist (Nederlandse nationaliteit) die werd gezien als bedreiging voor het regime.

Er was nog een zestiende gearresteerde, vakbondsleider Fred Derby, hij werd vrijgelaten.

De verdachten

Het proces betreffende de Decembermoorden ving aan in 2007. Op dat moment had men en lijst gemaakt waarop 25 verdachten stonden. Bekendste verdachte is de toenmalige legerleider, Desi Bouterse. Hij ontkent dat hij bij de moorden aanwezig is geweest, maar heeft wel de formele verantwoordelijkheid voor de moorden toegegeven.

De complete lijst met verdachten is als volgt:

• Errol Alibux, was volgens Derby aanwezig op Fort Zeelandia tijdens de verhoren
• Dick de Bie, was directeur van de Nationale Voorlichtingsdienst en volgde Bouterse tijdens de coupe van 1980
• Etienne Boerenveen, zou Rambocus uit zijn cel hebben gehaald en hebben overgebracht naar Fort Zeelandia
• Desi Bouterse, legerleider en formeel verantwoordelijk
• Benny Brondenstein, ving volgens Derby de van huis opgehaalde gevangenen op in Fort Zeelandia
• Winston Caldeira, ??
• Wim Carbière, was als militair aanwezig ten tijde van de Decembermoorden
• Steven Dendoe, was één van de coupeplegers en zou aanwezig zijn geweest in Fort Zeelandia ten tijde van de moorden
• Iwan Dijksteel, volgens Derby één van de vier mannen die de verdachten van huis ophaalden
• Roy Esajas, volgens Derby één van de vier mannen die de verdachten van huis ophaalden
• Ernst Gefferie, zou op 8 december 1982 aanwezig zijn geweest op Fort Zeelandia

• Arthy Gorré, zou de opdracht hebben gekregen om in de lucht te schieten om zo gevechten te simuleren om de aandacht af te leiden van de executie

• John Hardjoprajitno, anonieme getuigen beweren dat hij ten tijde van de moorden aanwezig was op Fort Zeelandia
• Orlando Heidanus, ??
• Kenneth Kempes, wordt verdacht van directe betrokkenheid bij de executies

• Iwan Krolis, was volgens Derby aanwezig tijdens de moorden op Frank Wijngaarde, Harold Riedewald, John Baboeram en Eddy Hoost

• Lucien Lewis, ??
• Harvey Naarendorp, was minister van buitenlandse zaken onder Desi Bouterse
• John Nelom, was één van de coupeplegers en wordt verdacht van betrokkenheid bij de moorden
• Edgar Ritfeld, wordt ervan beschuldigd één van de moordenaars te zijn geweest
• Ruben Rozendaal, volgens Derby één van de vier mannen die de verdachten van huis ophaalden
• Badrissein Sital, binnen het bewind dat de moorden voorbereidde en zou aanwezig zijn geweest in Fort Zeelandia
• Jimmy Stolk, zou Jiwansingh Sheombar uit zijn cel hebben gehaald en hebben overgebracht naar Fort Zeelandia
• Imro Themen, zou ten tijde van de moorden aanwezig zijn geweest op Fort Zeelandia
• Marcel Zeeuw, was één van de coupeplegers en wordt verdacht van betrokkenheid bij de moorden

Proces in 2007

Eind november 2007 ving het proces jegens de 25 verdachten van de Decembermoorden aan. Het proces is begonnen voor de krijgsraad op marinebasis Boxel te Domburg. Nadat er vijf zittingen hadden plaatsgevonden werd het proces opgeschort in april 2008. Op 3 juli 2008 werd het weer hervat, waarbij enkele tientallen mensen als getuigen werden opgeroepen.

In 2007 heeft Bouterse verklaard slechts politiek verantwoordelijk te zijn geweest voor de moorden, hij stelt er zelf niet bij aanwezig te zijn geweest, getuigenverklaringen zeggen iets anders. Bovendien pleitte Bouterse voor amnestie voor alle betrokkenen.

Nu, in 2010, is het proces tegen de verdachten van de Decembermoorden nog steeds gaande.