InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Internationaal > Europese Verkiezingen 2014 - Kiezen voor Europees Parlement

Europese Verkiezingen 2014 - Kiezen voor Europees Parlement

Europese Verkiezingen 2014 - Kiezen voor Europees Parlement Het jaar 2014 was een jaar waarin er gestemd kan worden op de leden van het Europees Parlement. De verkiezingen zijn verspreid over verschillende dagen en liepen van 22 tot en met 25 mei. In Nederland ging op 22 mei de stembus open, op België op 25 mei. De verkiezingen duren dagen omdat er in alle lidstaten gestemd moet worden. De verkiezingen voor het EP zijn eens in de vijf jaar; in 2019 wordt er weer EP-Verkiezingen gehouden.

Europees Parlement in Brussel

Europese Verkiezingen

Sinds 1979 zijn er eens in de vijf jaar zijn er verkiezingen voor het Europees Parlement (EP). De leden van het EP worden rechtstreeks gekozen door de burgers van de Europese Unie. Het zijn de leden van het EP die stem geven aan de Europeanen van de 28 lidstaten. Na de verkiezingen van 2014 bestaat het EP uit 750 leden plus de voorzitter. De Duitse sociaaldemocraat Martin Schulz is sinds 17 januari 2014 voorzitter van het EP. Na de verkiezingen van mei 2014 wordt een nieuwe voorzitter gekozen.

Europees Parlement

De Europese Unie (EU) heeft een vertegenwoordiging van 28 regeringsleiders en staatshoofden die samen de Europese Raad (ER) vormen. De ER bepaalt wat er bij de Europese Commissie (EC) op de agenda staat. Voor Nederland is in 2014 Nelie Kroes Europees Commissaris. Elke commissaris heeft een gebied waar hij of zij zich vooral op richt. Voor Kroes is dat de Digitale Agenda. Andere beleidsgebieden zijn bijvoorbeeld handel, gezondheid, onderwijs, justitie. Het EP bestaat tot en met de verkiezingen van 2014 uit 766 vertegenwoordigers van ruim een half miljard Europeanen. Het zijn afgevaardigden van de lidstaten. Namens Nederland hebben 26 afgevaardigden zitting. Het EP wordt net als de Tweede Kamer gevormd door parlementariërs die zich hebben verenigd in fracties. Over het algemeen sluiten partijen zich aan bij een fractie met de kleur van hun partij. Voor Nederland hebben er tot de verkiezingen van 22 mei 2014 negen partijen zitting in het parlement. Vijf Nederlandse CDAers zitten bijvoorbeeld namens de Europese Volkspartij in het Europese Parlement.

zetelspartijEuropese fractie
5CDAEuropese Volkspartij
3PvdAEuropese Sociaal-Democraten
3VVDAlliantie Liberalen en Democraten voor Europe
3D66Alliantie Liberalen en Democraten voor Europe
3GroenLinksDe Groenen/ Vrije Europese Alliantie - Europese Sociaal-Democraten
1ChristenUnieEuropees Conservatieven en Hervormers
1SPConfederale Fractie Europees Unitair Links
1ex-SPConfederale Fractie Europees Unitair Links
1SGPEuropa van Vrijheid en Democratie
3PVVniet-fractiegebonden
2ex-PVVniet-fractiegebonden

Belang van de Unie

De vertegenwoordigers van de 28 lidstaten houden het belang van de volkeren van de Europese landen en de Unie voor ogen. De Europese Commissie komt met voorstellen en het Europees Parlement debatteert daar over. Voorstellen kunnen worden aangenomen of aangepast waarna de Europese raad zich over de stukken buigt. De Raad kan het standpunt wijzigen en vragen om aanpassing van het stuk, of goedkeuren. In dat geval wordt het wetsvoorstel aangenomen. Als het wetsvoorstel gewijzigd moet worden gaat het terug naar het Europees Parlement die het stuk kan aanpassen of verwerpen. Daarna komt het wetsvoorstel weer bij de Europese Raad op het bordje en kan de wet worden aangenomen of afgekeurd. Het EP is meestal medewetgever, maar de zeggenschap verschilt per beleidsterrein. Het initiatiefrecht ligt bij de EC, niet bij de EP. Het EP controleert en kan de EC wegsturen.

Standplaatsen EP

Het Europees Parlement heeft drie standplaatsen, Straatsburg, Brussel en Luxemburg. In Straatsburg wordt elke maand een week vergaderd. De parlementariërs zitten ook elke maand in Brussel, voor korte plenaire vergaderingen. Het grootste deel van het secretariaat van het Europees Parlement is in Luxemburg gevestigd.

De verkiezingen

De verkiezingen voor Nederlandse leden gaan ongeveer als de verkiezingen van de Tweede Kamer. De Nederlandse parlementariërs hebben 26 EP-zetels te verdelen. Om een zetel te veroveren zijn er veel stemmen nodig. De opkomst voor de Europese verkiezingen is doorgaans veel lager dan die voor de Tweede Kamer. In Nederland daalde de opkomst tussen 1979 en 2009 van 58,1 naar 36,7. Dieptepunt was 1999, toen maar 30% van de Nederlandse stemgerechtigden naar de stembus ging. Sinds 1979 gaan de meeste stemmen naar CDA, PvdA en VVD.

Partijen

Nederland kan gaan stemmen op de volgende partijen die al zitting hebben in het EP:
  1. CDA
  2. PVV
  3. PvdA
  4. VVD
  5. D66
  6. Groen Links
  7. SP
  8. ChristenUnie/SGP
  9. 50Plus
  10. Artikel50

CDA

Esther de Lange is in 2014 de lijsttrekker van het CDA in Europa. Ze zit sinds 2007 in het EP. Het CDA zit van 2009 tot mei 2014 met vijf leden in het EP. De CDA-leden maken deel uit van de fractie van de Europese Volkspartij (EVP).

PVV

Marcel de Graaff is in 2014 lijsttrekker van de PVV. De partij voert een anti-Europees verkiezingsprogramma. De PVV bezet van 2009 tot mei 2014 vijf zetels. Twee daarvan zijn ex-PVVers. Daniël van der Stoep en Laurence Stassen afscheidden zich af van de PVV-fractie. Stassen stapte in maart 2014 uit de PVV na de meer-of-minder-Marokkanen uitspraak van partijleider Geert Wilders. De PVV ambieert een Europese fractie met andere nationalistische partijen. Daarvoor zijn contacten gelegd met onder meer het Front National uit Frankrijk en het Vlaams Belang uit België.

PvdA

Paul Tang is in 2014 lijsttrekker van de PvdA. Op de kandidatenlijst staan onder meer oud-FNV-bestuurster Agnes Jongerius op de tweede plaats en oud-NOS-correspondent Paul Sneijder op vijf. De PvdA zit van 2009 tot mei 2014 met drie leden in het EP en de PvdA-delegatie maakt deel uit van de fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten (S&D). De PvdA is voor de verkiezingen van 2014 een lijstverbinding aangegaan met GroenLinks.

VVD

Hans van Baalen is het gezicht van de VVD in het EP. Cora van Nieuwenhuizen is nummer twee. De Europese slogan van de VVD luidt: 'Europa waar nodig'. De VVD zit van 2009 tot mei 2014 met drie leden in het EP, maar de VVD-delegatie bestaat voor de verkiezingen van 2014 nog uit slechts twee: VVDer Toine Manders zegde zijn lidmaatschap op en werd lijsttrekker voor 50Plus. De VVD-leden zijn in het EP verenigd in de fractie van de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa (ALDE).

D66

Sophie in 't Veld trekt voor D66 de kar bij de verkiezingen van het EP. Gerben Jan Gerbrandy staat op nummer twee en Marietje Schaake op drie. D66 zit van 2009 tot mei 2014 met drie mensen in het EP. De delegatie heeft zich in het EP aangesloten bij de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa (ALDE).

GroenLinks

Bas Eickhout is in 2014 lijsttrekker van GroenLinks. Judith Sargentini staat op nummer twee van de kandidatenlijst. GroenLinks zit van 2009 tot mei 2014 met drie leden in het EP. De GroenLinks-leden zijn aangeschoven bij de fractie van de Groenen/Europese Vrije Alliantie. Voor de Europese verkiezingen van 2014 is GroenLinks een lijstverbinding aangegaan met de PvdA.

SP

Dennis de Jong is de SP-lijsttrekker bij de verkiezingen voor het EP in 2014. De Europese slogan van de SP is: 'Superstaat nee, samenwerken ja'. De SP was van 2009 tot 2014 eigenlijk vertegenwoordigd door twee leden, maar in 2010 haakte Kartika Liotard af. De SP zit samen met het Europees Verenigd Links/Noords Groen Links in een fractie.

ChristenUnie/SGP

ChristenUnie en de SGP trekken voor de Europese verkiezingen van 2014 samen op. CUer Peter van Dalen is lijsttrekker namens de twee partijen bij de Europese verkiezingen in mei 2014. Bas Belder (SGP) staat op nummer twee. De ChristenUnie heeft van 2009 tot mei 2013 één zetel in het EP die deel uitmaakt van de fractie van Europese Conservatieven en Hervormers. De SGP zit in de periode 2009 tot mei 2014 ook met één parlementariër in de EP. De SGP maakt deel uit van de fractie van Europa van Vrijheid en Democratie.

50Plus

50Plus, de ouderenpartij, doet in mei 2014 voor het eerst mee aan de verkiezingen voor het EP. Toine Manders, vertrokken bij de VVD, is de lijsttrekker. Manders zit sinds november 2013 als onafhankelijk lid in de EP.

Artikel 50

Artikel 50 doet in 2014 ook voor de eerste keer mee aan de Europese verkiezingen. De partij dateert van november 2012 en is opgericht door ex-PVV-Europarlementariër Daniël van der Stoep. Hij voert ook de lijst voor Artikel 50 bij de Europese verkiezingen in 2014 aan.

Nog tien

Naast deze tien partijen doen er nog eens negen Nederlandse partijen mee aan de Europese verkiezingen.
De negen zijn:
  1. IQ, de Rechten-Plichten-Partij
  2. Piratenpartij
  3. De Groenen
  4. Anti EU(ro) Partij
  5. Liberaal Democratische Partij
  6. JEZUS LEEFT
  7. Ikkiesvooreerlijk.eu
  8. Partij voor de Dieren
  9. Aandacht en Eenvoud

IQ, de Rechten-Plichten-Partij

In 2014 is de enige kandidaat voor deze partij Gunther Niessen. De partij doet in 2014 voor het eerst mee. De partij wil tegenstand bieden aan de 'bezitter kaste.'

Piratenpartij

In 2014 is Matthijs Pontier de lijsttrekker voor de partij, die voor de eerste keer meedoet. De Piratenpartij wil een grote hervorming van de EU.

De Groenen

In 2014 is Jolanda Verburg de lijsttrekker voor de partij. Deze partij deed driemaal eerder mee aan de Europese verkiezingen, zonder een zetel te halen. Deze partij heeft de draagkracht van de aarde als centraal thema.

Anti EU(ro) Partij

In 2014 is Arnold G. Reinten de lijsttrekker. De partij doet voor het eerst mee en is tegen de EU.

Liberaal Democratische Partij

Deze partij doet voor de tweede maal mee aan de EP verkiezingen. Lijsttrekker in 2014 is Sammy van Tuyll van Serooskerken. De partij pleit voor grote veranderingen van de EU.

JEZUS LEEFT

Deze partij doet in 2014 voor het eerst mee. JEZUS LEEFT staat een rechtvaardige maatschappij voor waarbij de leefregels van Jezus centraal staan. In 2014 is Joop van Ooijen de lijsttrekker.

Ikkiesvooreerlijk.eu

Deze partij doet in 2014 voor het eerst mee. De slogan is: 'ik kies voor eerlijk.'
In 2014 Michel van Hulten de lijsttrekker.

Partij voor de Dieren

Deze partij doet in 2014 voor de derde keer mee met de EP verkiezingen maar veroverde in 2004 en 2009 geen zetel. In 2014 is Anja Hazekamp de lijsttrekker. De partij staat kritisch tegenover de EU.

Aandacht en Eenvoud

Deze partij doet in 2014 voor het eerst mee aan de EP verkiezingen. Aandacht en Eenvoud wil aandacht voor duurzaamheid verbinden met de kern van essentiële samenlevingswaarden. De waarden komen van een variatie aan religies, levensbeschouwingen en humanisme.

Zetels

In 2014 zijn de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 tot en met 25 mei. De uitslag wordt pas bekend als er in alle landen is gestemd en alle stemlokalen zijn gesloten.

Landverkiezingsdagzetels 2009-2014
Nederland22 mei 201426
Verenigd Koninkrijk22 mei 201473
Ierland23 mei 201411
Tsjechië23 en 24 mei 201421
Letland24 mei 20148
Malta24 mei 20146
Slowakije24 mei 201413
Italië24 en 25 mei 201473
België25 mei 201421
Bulgarije25 mei 201417
Cyprus25 mei 20146
Denemarken25 mei 201413
Duitsland25 mei 201496
Estland25 mei 20146
Finland25 mei 201413
Frankrijk25 mei 201474
Griekenland25 mei 201421
Hongarije25 mei 201421
Litouwen25 mei 201411
Luxemburg25 mei 20146
Oostenrijk25 mei 201418
Portugal25 mei 201421
Slovenië25 mei 20148
Spanje25 mei 201454
Zweden25 mei 201420
Kroarië25 mei 201411
Polen25 mei 201451
Roemenië25 mei 201432

Europese stemwijzers

Wie niet weet waar hij op moet stemmen kan te rade gaan bij een stemwijzer. Er zijn verschillende beschikbaar. Ze staan op de website www.europeseverkiezingen.com.

Verkiezingsuitslag

Maandag 28 mei 2014 is de uitslag van de verkiezing bekend. De zetelverdeling staat hieronder in het diagram. Anti-Europa en eurosceptische partijen hebben een fikse winst geboekt. Ze zijn na de verkiezingen met 140 van de 751 zetels in het parlement vertegenwoordigd. Het Europarlement komt meer versplinterd uit de verkiezing en rechts-nationalisten hebben een grotere inbreng. Nationaal rechts rukt op in Europa. De fractie van christen-democraten en conservatieven blijft de grootste, al kelderde de fractie van 273 naar 214 zetels. De Progressieve Alliantie van Socialisten, met ondermeer de PvdA, verloor tien zetels, van 196 naar 189, terwijl Europees Unitair Links/ Noord GroenLinks (met ondermeer SP) 8 zetels steeg van 34 naar 42. De groep van niet-fractiegebonden parlementariërs, waar ook de PVV onder valt, steeg van 33 naar 41 zetels. Europese Conservatieven en Hervormers, met onder meer de CU, verloor er 9, maar de fractie Europa van Vrijheid en Democratie, waar de Nederlandse SGP zich aan verbonden heeft, won er 7. Opgemerkt moet worden dat er 15 zetels minder waren te verdelen dan in 2009; het aantal zetels daalde van 766 naar 751.

Zetelverdeling 2014


Nieuwe voorzitter

Op 17 januari 2017 is de Italiaanse christen-democraat Antonio Tajani benoemd tot voorzitter van het Europees Parlement. Hij volgt Martin Schulz op.

Lees verder

© 2014 - 2017 Sjaanfanameland, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Instellingen van de Europese UnieDe Europese Unie heeft zeven instellingen, waarvan vier politieke instellingen en drie niet-politieke instellingen. In d…
Maatschappijleer: Het bestuur van de Europese UnieMaatschappijleer: Het bestuur van de Europese UnieHet bestuur van de Europese Unie is een ingewikkelde kwestie. Net zoals in Nederland hebben verschillende commissies en…
De Europese verkiezingen van 2014De Europese verkiezingen van 2014In mei 2014 maakt Nederland weer de gang naar de stembus, dit maal voor de Europese verkiezingen. Overigens kregen de ve…
Europees Parlement, verkiezingen en functieEuropees Parlement, verkiezingen en functieVerkiezingen voor leden van het Europees Parlement worden eens in de vijf jaar gehouden. Hoewel het Europees Parlement r…
Bronnen en referenties
  • www.europeseverkiezingen.com
  • www.europeesparlement.nl
  • Leeuwarder Courant
  • https://www.europa-nu.nl/id/vg9hjjllgxmz/europees_parlement_ep geraadpleegd op 25 januari 2017
  • https://www.nrc.nl/nieuws/2017/01/17/antonio-tajani-nieuwe-voorzitter-europees-parlement-a1541670 geraadpleegd op 25 januari 2017

Reageer op het artikel "Europese Verkiezingen 2014 - Kiezen voor Europees Parlement"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sjaanfanameland
Laatste update: 16-03-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Internationaal
Special: Europa
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!