Levensvisie als excuus

Het artikel heet Levensvisie als excuus, die inhoudelijk gaat over hoe wij als mens zijn en waar dat door komt. Welke factoren mee hebben gespeelt om een maatschappij op te bouwen en wat de gevolgen zijn als dat niet volgens bepaalde ongeschreven wetten gaat. Kortom zal in het artiekel die velen delen kent, een duidelijk beeld gegeven worden, waarom wij zijn zoals we zijn en een levensvisie eigenlijk een excuus is om jezelf het idee te geven dat je er ook werkelijk bent.

Levensbeschouwing, godsdienst, maatschappijleer, politiek, normen en waarden, links of rechts, zwart of wit, opvoeding, scholing, beroepsopleiding, karakter, genetische en omgevingsfactoren.

Wat heeft uw mens-zijn gevormd?

Kortom alles wat u met zintuigen waar kunt nemen, omgezet, beredeneerd, gefilosofeerd, psychologisch, biochemisch en academisch, onderlegd kan worden weergegeven, in hoe een individu min of meer subjectief met objectieve informatie knutselt, van waaruit ieder een eigen visie heeft, gedrag vertoont en conclusies kan trekken.

Maar dan in verstaanbare taal:
"Maar goed dat we niet allemaal het zelfde zijn. Want dan zou het pas echt saai zijn."

Kent u deze uitdrukking?
Van waar de behoefte om anders te zijn of juist niet?

De mens was heel vroeger een kwetsbaar wezen. Dieren konden harder rennen dan zij. Waren beter bewapend met klauwen en tanden en zodoende verhoudingsgewijs fysiek veel sterker.

Eigenlijk een wonder dat de mens niet voortijdig uitgestorven is voordat het zijn hersens zodanig is gaan gebruiken, waardoor het nu de planeet aarde, dat overigens qua oppervlakte vanuit de ruimte, merendeel uit water bestaat, domineert.

Vele wetenschappers buigen nu nog steeds hun hoofden over de mogelijke toedracht, van hoe de mens vroeger heeft weten te overleven. Dit te meer omdat schrift, foto, dia, film en virtuele digitale technologie, amper of gewoonweg niet bestonden.

Uit vormingen van gegevens zijn wetenschappers samen met elkaar hevig in discussie of iets wel of niet kon zijn gebeurd, om zodoende te achterhalen hoe de werkelijkheid zou kunnen zijn geweest.

Verschillende gegevens over de vroegere mens zijn duidelijk geworden zoals de fysieke conditie, uiterlijk, voeding, godsdienst, gedragsregels, politiek en opvoeding, in meer of mindere maten, afhankelijk geweest van de aantoonbare intelligentie die de volkeren hadden, conservatie van lichamelijke en materiele overblijfselen. Maar ook door puur geluk of per toeval.

Uit vele meningen, hypotheses en conclusies vanuit de gegevens, zijn de geleerden er vrijwel allemaal over eens dat de mens onafhankelijk van elkaar, over de gehele wereld, hebben kunnen overleven, door in groepen te opereren.

Elke andere leefvorm die men in het verleden heeft uitgeprobeerd, was niet in staat om door voortplanting te overleven en is als het ware door de wet van de evolutie, die zegt dat een organisme de kansen op een toekomstig nageslacht vergroot, zich moet kunnen aanpassen aan de omgeving waarin het leeft, waardoor het niet aangepaste individu of afwijkende, uitstierven en of van leefgroepen verstoten werden, zodat ze zich niet voort konden planten.

Dit principe karakteriseert niet alleen de oermens maar ook het dierenrijk. Al wat zwak was, sociaal verstoort was of niet voor zichzelf kon zorgen, werd of gedood of verstoten, waardoor het uiteindelijk gedood werd.

Nu blijken er diersoorten te zijn die elkaar helpen, steunen en verzorgen in tijden van nood. Deze dieren zijn vaak intelligenter dan andere dieren. Voorbeelden zijn de hogere primaten zoals chimpansees, gorilla's, Bonobo's, Orang-oetangs. Maar ook van Olifanten, kraaien en ratten zijn er gevallen bekend waarbij ze elkaar helpen.

Op geraamten van de vroegere mens zijn aanwijzingen gevonden, dat een individu met gebroken botten in leven is gehouden door anderen, waardoor de botbreuken zich weliswaar lelijk maar toch konden herstellen.

De mens realiseerde zich schijnbaar dat iemand niet hoefde te sterven als degene gewond was.
Wat was de gedachten toen? Was men gehecht aan elkaar? Had de gewonde een bruikbare functie in de groep ondanks dat degene voor altijd kreupel was? Het was per slot van rekening toch weer een mond minder om te voeden. Aangezien aan voedsel komen in die periode niet erg gemakkelijk was. Wat voor nut had het nou om een ander te helpen?

Zie hier het eerste tastbare vraagstuk wat ons uiteindelijk heeft gebracht tot waar we nu zijn.
Hoeveel mensen zouden er niet zijn geweest als tot de dag van vandaag geen moeite werd gedaan om de medemens te helpen?

Vanwaar de behoefte om het dierlijke te overstijgen door gebruik te maken van onze hersenen?
Had de natuur juist die wet van de sterkste niet voor niets verzonnen of gemaakt om overbevolking van een bepaalde soort te voorkomen?

Is de mens in de evolutie een foutje van de natuur dat er eigenlijk niet had moeten zijn?

Levensvisie als excuus deel 2

Hoewel er volkeren zijn die in tijden van schaarste aan offeren, kannibalisme en of actieve euthanasie deden, zijn over het algemeen de leden van een stam veilig voor het behoud van de voortplanting en voortbestaan van de groep. Natuurlijk waren religie en politiek de grootste oorzaken van de meeste moorden om zo de machtspositie van een bepaalde groep binnen een stam of volk te kunnen waarborgen. Deze werden in simpele ruzies over posities in de groep, grondstoffen, vergaarde rijkdommen, bezittingen en relaties met anderen, beslecht.

Uit veronderstellingen maar ook duidelijke afbeeldingen en geschriften in moeilijk te ontcijferen teksten, hiërogliefen en of andere spijkerschrift varianten, hebben wetenschappers in combinatie met de materiele en lichamelijke resten, met behulp van forensisch en DNA onderzoek het leven van het verleden, redelijk naar waarheid weten te reconstrueren.

Uit gegevens is gebleken dat vele groepen die elkaar beconcurreerden met geweld hun claim op de machtspositie probeerden op te eisen. Gemiddeld werd de mens in het verleden ook niet zo oud. In ieder geval oud genoeg om tijdig voor nazaten te zorgen.

Uiteindelijk is men er achter gekomen dat het volk structuur nodig had. Een besluitvormingorgaan, een leger om de burgers te beschermen tegen gespuis en andere dominerende volkeren, zodat de onderdanen deze bescherming op hun beurt de bescherming afbetaalde met belasting in de vorm van landbouwproducten, goederen, bezittingen, kinderen, of een vorm van geld.
Dus eigenlijk heeft het geweldadige karakter van de mens er toe geleid om een systeem te laten ontstaan die er voor zorgde dat de mens, stam, volk de leeftijd kon halen om zich voort te planten, zodat een volk levensvatbaar bleef en groeide.

Een heuse systeemwedloop werd noodgedwongen in gang gezet. Men kon de dood en slavernij, wat meestal volgde na een verovering, alleen maar voorkomen, door eenduidig mee te werken met een organisatie, die daar het volk voor zou kunnen behoeden.
Afwijkend gedrag door opstandigheid, lichamelijke en of geestelijke aandoeningen die niet bijdroegen aan het systeem waren niet gewenst. Dat zou het groeiproces van het systeem alleen maar vertragen.
Aan het hoofd waar voorheen een stamhoofd stond die afhankelijk was van zijn capaciteiten charisma, gezondheid, wijsheid, strategie en geluk tijdens oorlogen, stond nu een keizer, caesar of koning met enorme legers en raadgevers.
Oogsten moesten lukken om het volk te voeden. Het volk moest gevoed worden om sterke zonen te krijgen voor het leger en dochters voor de volgende generatie. Het leger was nodig om grondgebieden te beschermen en te veroveren. Grondgebieden waren nodig om respect af te dwingen, voor behuizing en om aan grondstoffen van producten te komen.

Commotie op gebied van bijgelovigheid, criminaliteit, misdaad, opstandigheid van kleinere groepen die de macht in dat systeem over wilden nemen, verstoringen of familie vetes waren in het groei proces van een systeem niet gewenst. Deze werden dan ook vaak hard de kop in gedrukt.

Elke maatschappij die faalde op gebied van leiderschap, voeding, bescherming en controle over het eigen volk, was gedoemd, uitéén te vallen, overwonnen of ingelijfd te worden. Zo groeiden de succesvolle machten en verdwenen de minder succesvolle. Wat niet wil zeggen dat als er nooit een vredelievend volk had bestaan die op sociaal, ethisch en spiritueel gebied zijn tijd ver vooruit zou zijn geweest. Dat deze niet succesvol was. Wellicht was die samenleving op de verkeerde plaats in de verkeerde tijd.

Uiteindelijk bleven grote koninkrijken, keizer en caesarrijken over die of met elkaar samen werkten of elkaar op diplomatieke wijze in oorlogen bevochten, zodat er één grote winnaar uit de bus kon komen.

Het Egyptische en Romeinse rijk zijn daar de grote voorbeelden van. Vooraf gegaan door grootheden op militaristisch gebied, zoals Alexander de Grote, Atilla de Hun, Djengis Khan, andere eventuele helden, geromantiseerde criminelen of niet erkende machthebbers.

Hoewel er in China ook al Dynastieën waren en in, Zuid Amerika de Maya’s en Inca’s hun grote georganiseerde rijken floreerden. Is voor ons de meest westerse denkwijze de oorsprong van de Europese beschaving het belangrijkste gebleken.

Daarbij was een bepaalde vorm van geloof hoe dan ook een belangrijk onderdeel, bij het vormen van een systeem gespeeld. Na mate de systemen succesvoller werden, de logistiek van voeding, handel en werkgelegenheid verbeterden, groeide de bevolking waardoor het belang van de controle over het volk belangrijker werd. Zomaar een opstandig groepje uitmoorden kon een grote mensenmassa doen beslissen de machthebbers te overmeesteren of te verjagen.

Levensvisie als excuus deel 3

In een systeem waar een machthebbende groep zich door de eeuwen heen heeft gespecialiseerd in het instant houden van de groep en zijn onderdanen ontstond er vaak een grote kloof tussen kennis, macht, besluitvorming (zoals belastingen en rechten) en de bevolking. Ook onderling was er onder de hogere klasse concurrentie die op zekere moment baat hadden bij de bespeelbaarheid van het volk. Het volk is vaak een speelbal geweest van hun hoogdravende intelligente strategische spelletjes.
De mensen hadden vaak maar te pikken wat de machthebbers wilden. Waardoor het contact tussen de bevolking en de machthebbers verslechterde. Wetten, belastingen, Orde wachters en Adel die hun pretentieuze plannetjes op gebied van architectuur en paleizen wilden verwezenlijken, om zodoende hun macht uit te stralen, zorgden ervoor dat de bevolking beter ging presteren om te kunnen overleven.

De kloof moest overbrugd worden met een macht die zowel rationeel niet aantastbaar en te bewijzen was. Een macht die geen bedreiging voor de heersende partij kon zijn en de bevolking van opstand kon behoeden. Een macht die meer angst inboezemde dan een tastbaar zwaard of leger.
Lijfstraffen, ter dood veroordelingen en massamoorden leken het effect van angst alleen maar om te zetten in verzet. Iets waar de heersende klasse niet op zat te wachten. Men kwam er al gauw achter dat primitieve volkeren die men pas had gedomineerd, erg angstig waren voor zaken die alleen maar in het hoofd tot stand werden gebracht.
De plaatselijke sjamaan, druïde, of andere geestelijke leiders die het volk kon controleren met slechts, verhalen, theatrale uitbeeldingen en of rituelen, kon zijn eigen volk met weinig
machtsvertoon van wapentuig en legers, alles laten doen wat hij of zij wilde.
Nu was het volk van grote systemen, dat inmiddels de gevormde steden en landen bewoonden, in het algemeen al vrij bijgelovig en aanbaden ze door de tijden heen verschillende goden, om zo het geluk in het leven af te kunnen dwingen of gebeurtenissen te kunnen verklaren. Er moest alleen nog een manier gevonden worden voor de heersende klasse, om een duidelijk verhaal te kunnen verkopen waarbij de controle over het volk kon worden gemanipuleerd.

Zo ook met machtssystemen is er ook een religiewedloop geweest. Bij elke samenleving waarvan wetenschappers hebben kunnen bewijzen dat het om een stam of beschaving ging, is er een vorm van religie geweest. Het zij gericht op de natuur, de zon, de maan, het klimaat, bij geboorte, trouwen, verenigen van familie en de dood.
Ze hadden één of vaker meerdere goden, verklaringen van natuur elementen, voor of tegenspoed met folklore, bijgeloof of mythen, waarbij met scholing de wijsheid, omgangsnormen, geneeskunst, gevechtstactieken en kennis overgedragen werd.

Verschillende stammen, volkeren, systemen en landen smolten samen met machtsovernames, fusies en handelsovereenkomsten en zo werd de westerse maatschappij een smeltkroes van allerlei gebruiken, die direct of indirect door religieuze stromingen waren ontstaan.

Door economische groei en machtsuitbreiding ontstond bij overvloed aan voedsel, materieel en rijkdom een bepaalde vorm van verveling bij de heersende klasse. Deze verveling werd in bloedige gevechten, en andere nu barbaarse gebruiken en verdere ontwikkeling op het gebied van in scène gezette oorlogssituaties, kunstmatig bevredigd.

Ook onderling steeg de rijkdom en tot goden verheven heersende stervelingen hen naar het hoofd. Opgewarmde alcoholische drank met hoge concentratie lood waarvan men toen niet wist welk een slechte invloed dat had op de gezondheid waarbij vooral de geestesgesteldheid werd aangetast, blijkt na onderzoek mede de oorzaak te zijn van onverklaarbaar gedrag, die hooggeplaatste functionarissen hebben vertoond, tijdens belangrijke beslissingen en onderlinge twisten.
Dit leidde mede tot incompetente leiders die vaak alleen op rijkdom, feesten en orgies uit waren, dan zich te bekommeren over de aanvoer van de rijkdom, verzorgd door de burger en slaven, beschermd door het leger met als resultaat dat het volk onrustig werd.
Het systeem begon scheuren te vertonen waaronder andere machthebbers intern de posities haast onzichtbaar overnamen om verdere onrust te voorkomen.
De onrusten die na een verloop van tijd toch onder het volk ontstond, uitte zich regelmatig op het gebied van de verschillen, dat men met elkaar had. Religie en godenverering dat openlijk werd gedaan was een gemakkelijk excuus om frustraties op bot te vieren.
Waar eerst een systeem baadt mee leek te hebben door verdeel en heers te zaaien, waardoor de bevolking geen tijd had om werkelijk na te denken over hun lot als onderdaan in een machtig systeem, had het systeem nu last van dreigende interne opstanden en burgeroorlogen, die de productiviteit van de basis, die het systeem letterlijk en figuurlijk moest voeden, benadeelde.
Door deze onrusten hebben heersers zich meestal tactisch laten bekeren tot een religie die maar één god aanbad, om de rust in de productielijn van het systeem te herstellen. Dat betekende dus dat het volk deed wat de leider zei omdat deze tot god was verheven en altijd de waarheid sprak. Een perfecte combinatie.

Religie bleek het antwoord. Met een verhaal wat het meest succesvol bleek te zijn. Een samenraapsel van verschillende religies onder maar één god. Stromingen en afsplitsingen ervan werden gewoonweg verbannen, verdreven of uitgemoord. Alles in de naam van.

De religie moest natuurlijk wel groeien en ontwikkelde ook een systeem om voort te blijven bestaan. Zo namen ze verschillende gebruiken afkomstig van heidenen, niet gelovigen, en natuurvolkeren over, om die mensen soepeler op te nemen in hun systeem.
Er werden natuurlijk voorbeelden gesteld. Angstbeelden van een hel en verdoemenis, door het geschreeuw van mensen die levend werden verbrand, droegen daar een steentje aan bij. Genocide wat voorheen al een gebruikelijke vorm van machtsvertoning was, had nu zelfs een spirituele betekenis.

Zo werd een stam met behulp van een systeem een volk, een stad en een land. Door dat succes wat bevolkingsgroei veroorzaakte, werkgelegenheid bezorgde en mensen aantrok, behoefde die meer organisatie.
Zo werd de sjamaan, natuur, geloof een sekte, met dierlijke of menselijke offers, meerdere goden, vieringen van klimaatwisselingen en de daarbij behorende gebruiken om te overleven, opgenomen in een religie om vervolgens een instituut te vormen, die op systematische wijze de macht heeft weten te behouden door eventuele andere systemen van religies te verdrijven.

Angst werd geëxploiteerd in de hersenen van het volk door elkaar op elkaar te laten letten op verdacht onrein gedrag, terwijl de heersende klasse niet snel bang hoefde te zijn voor opstandelingen die tegen hun misbruik van het volk durfden te ageren. Omdat vervolging of berechting van deze onzuivere types niet gemakkelijk tot een volksopstand kon leiden.

Levensvisie als excuus deel 4

Naarmate het systeem door de tijd van zijn fouten heeft kunnen leren door zich aan te passen of ze te verdoezelen, kon het zich ook verbeteren al dan niet perfectioneren.
De westerse religie verliest aan macht doordat de functie ervan slechts symbolisch is geworden, omdat de geloofwaardigheid van grote instituten te niet is gedaan door menselijk falen en de groei van de algemene ontwikkeling van het volk, die hen spiritueel onafhankelijk heeft gemaakt.
Ook mensen op straat verbranden om het volk af te schrikken, is niet meer van deze tijd en een bepaalde vorm van vrijheid op seksueel en ethisch gebied wordt nu min of meer toegestaan.

Niet alleen voor organismen, samenlevingsstructuren en religies geld de wet van de evolutie. Het geen wat nodig is om aan een omgeving of situatie aan te passen door zodoende genoeg steun te krijgen, dat het kan blijven voortbestaan. Maar ook visies van individuen, die in de geschiedenis een duidelijke rol hebben gespeeld zijn onderhevig aan het tijdsbeeld.

Een visie van een persoon is veelal gevormd door de opvoeding. De opvoeding is gevormd door de geschiedenis van een systeem, dat door de tijden heen zich heeft weten aan te passen, zodat het nog steeds bestaat. Anders was er wel een ander systeem ontstaan. Of was de mens misschien wel voortijdig uitgestorven.

De geschiedenis verteld ons dat de mens alleen heeft kunnen overleven door een systeem op te bouwen die stabiel was.
Elke vorm van opvoeden om het nageslacht de kennis mee te geven, in dat systeem te laten overleven, wordt meegedragen door de persoon, die dat weer op zijn of haar beurt kan doorgeven aan de volgende generatie. Of deze kennis door biologische ouders, familie of andere opvoeders doorgegeven wordt is verder niet belangrijk. Wel de manier waarop dat gebeurt. Want dat vormt een deel van het individu.

Elke religie heeft met ieder zijn gedragscode en kenmerken ook invloed gehad op de geschiedenis van de mens. Dus daarmee direct en indirect op de opvoeding van het individu.

Een machtsysteem heeft in samenwerking met een geloofssysteem, het volk kunnen controleren. Het volk dat probeert te overleven door te werken om de voortplanting mogelijk te maken en het resultaat ervan klaar te stomen voor het systeem.

Afwijkend gedrag wordt vaak niet getolereerd omdat dat een cultureel erfgoed is. Afwijkende individuen verstoren het proces van het systeem die geen tijd heeft voor prestatieloze nietsnutten. Ook in bedrijven moet een afwijkend iemand zich heel goed hebben ingedekt waardoor zijn positie, niet in gevaar komt.

Een moeilijk uitroeibaar volkje die afwijkende mensen. Meer omdat deze mensen in alle lagen van de bevolking geboren worden. Humanitair in dit tijdsbeeld gezien, kun je ze moeilijk allemaal oppakken en vernietigen. Zolang deze aparte mensen voor zichzelf een eigen systeem hebben ontwikkeld, om in het overheersende systeem te overleven, niemand en zichzelf schaden, is het nu niet zo erg meer. Tenzij ze teveel mensen wakker zouden schudden.
Maar dat is gelukkig een illusie.

De levensvisie als excuus wordt verder uitgelegd in 10 delen die elk een op zichzelf staand karakter heb gegeven.
Nog 6 delen nu. Bedankt voor het lezen. © 2006 - 2008 Danty, gepubliceerd in Filosofie (Mens en Samenleving) op 12-12-2006. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Danty is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Existentialisme: De mens is niets anders dan wat hij van zichzelf maakt. Dit is het belangrijkste principe van het existentialisme. Het existentialisme is een filosofische stroming die sinds de Eerste Wereld…
• De essentie van Tantra: Voor wie een artikel wil lezen voornamelijk over tantraseks: lees niet verder. Dit artikel gaat over tantra als levensstijl. Seks maakt daar slechts een klein deel van uit. Voor veel…
• Wat is het Humanisme: Het humanisme is geen godsdienst zoals het christendom, jodendom en bijvoorbeeld boeddhisme dat wel zijn. Humanisten geloven namelijk niet in God of een hiernamaals. Ze geloven daarom o…
• Chabad-Lubavitcher Chassidisch Jodendom: De Chabad-Lubavitch is een filosofie, een beweging en een organisatie. Het wordt beschouwd als de meest dynamische kracht in het tegenwoordige Jodendom. De beweging k…
• Gehandicapt - 2 Filosofische visies: Gehandicapt - Filosofische Visies. Een bepaalde maatschappelijke visie op mens en samenleving kan bepalend zijn voor hoe men tegen verstandelijk of lichamelijk gehandicap…