Verpakking: verschillende invalshoeken

Verpakkingen, klassiek omschreven als het beschermingsmiddel voor producten en wat achteraf kan weggegooid worden, is een te éénzijdige betekenis ervan. Verpakkingen duiden namelijk ook op hoe iets aangeboden wordt aan de consument, in die zin met als doel de aandacht van de klant te verkrijgen door bv. het gebruik van kleuren, verschillende vormen of andere opvallende elementen. Deze 'eindverpakking' kunnen we daarom omschrijven als de eindfase van een productieproces.

Tot aan een verpakking als eindproduct

Functionaliteit
Funtioneel duidt op het praktische, op een verpakking die goed meegaat en efficient is in het productie- en eindproces. In een magazijn worden er bv. verschillende soorten dozen gebruikt om een goed efficiënt te verpakken. Naast de verpakkking waarin zich een product al bevindt, worden ze nog eens extra verpakt in dozen om de productie ervan mogelijk te maken. Tevens omvat de verpakking zelf een duidelijke boodschap over wat we binnenin de verpakking kunnen vinden. Melk dat zich in een karton bevindt is enkel 'zeker' melk omdat het er ook op vermeld staat. Hoe stom het ook mag klinken: wie in een winkel staat zonder mededeling over welk product het gaat, zal zonder de verpakking te kunnen opendoen niet weten wat er in de verpakking zat. Verpakking is in die zin niet alleen het omhulsel waarbinnen het product zich bevindt, maar omvat dus ook een duidelijke boodschap om functioneel te zijn.

Versiering
Als we denken aan een verpakking als versiering kunnen we meteen aan het inpakpapier van een cadeautje denken. Het gaat een stap verder dan de functionaliteit van de verpakking, meer richting de rol van het etaleren van iets, want er komt nog een extra uiterlijk laagje over. Een sterkere laatste verpakking van iets is dan onmogelijk. De manier hoe de verpakking wordt aangebracht aan het cadeautje, geldt als de ultieme poging om het gegeven product in zijn aantrekkelijkheid compleet te maken. De nieuwsgierigheid over 'wat er toch in het cadeautje zit' is dus ook iets wat de verpakking met zich meebrengt.

Verpakking als totaalconcept
Als we denken aan een optreden van een bekende ster in de media, kunnen we meteen zeggen dat dat optreden wel goed verpakt was. Tot in het extreme zelfs, met als doel het optreden zeer aangenaam, glamoureus en aantrekkelijk te maken voor het publiek. De manier hoe aan het optreden vorm werd gegeven kunnen we dus ook omschrijven als de verpakking. De verpakking heeft dan niet meer enkel betrekking op individuele elementen zoals bv. de kledij, de make-up, de podiumbouw, de sfeerlichten, maar op het totaalconcept. Dit maakt van hetgeen in de media verschijnt telkens weer iets speciaal en op die manier lijkt het allemachtig.

De andere zijde van verpakking

Hetgeen we met het blote oog waarnemen, is maar een zeer klein deeltje van waar het kunnen ontwikkelen en uitbouwen van deze verpakking eigenlijk begon. Een jongen dat een mooie auto in een speelgoedwinkel ziet liggen, is verkocht door de mooie vorm, kleuren en aantrekkelijkheid ervan. Hoe het product wordt geëtaleerd maakt, net zoals in de reclame een imposante indruk. Een indruk van 'dit wil ik hebben', of er wordt ten stelligste op ingespeeld. De veel langere weg die dit product heeft afgelegd, wordt zeker als kind meteen vergeten. De vele arbeiders die aan elk onderdeeltje van een auto hebben gewerkt, de weg die de verschillende autootjes tesamen in verschillende dozen in het magazijn hebben afgelegd, om uiteindelijk strak geëtaleerd te worden in de winkel, weerspiegelt hoe we de maatschappij vooral aanschouwen: geëtaleerd, aanschouwend en zoveel mogelijk afgewerkt. De media komt hierbij als engste uitvoerder ervan naar boven: 'alles moet perfect lijken'. Welke weg het product of de mens uiteindelijk heeft afgelegd om die verpakking uiteindelijk te kunnen maken, vraagt echter tonnen energie en verdwijnt resoluut naar de plaats waar het zich oorspronkelijk bevindt: de achtergrond.