InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Filosofie > Filosofie voor beginners: het hellenisme

Filosofie voor beginners: het hellenisme

Van 356 tot 323 voor Christus waren de veroveringen van Alexander de Grote. Door hem ontstond een wereldmaatschappij waarin de Griekse cultuur en de Griekse taal een overheersende rol speelden. Kenmerkend voor het hellenisme was dan ook dat de grenzen tussen de verschillende landen en culturen werden uitgewist. Diverse religieuze, filosofische, en wetenschappelijke ideeën werden door elkaar gemengd. De belangrijkste vraagstelling was hoe een mens geluk kon bereiken.
De informatie van dit artikel komt uit het boek "De wereld van Sofie" van Jostein Gaarder. Zie de special De wereld van Sofie: een geschiedenis van de filosofie

De cynici

Volgens de cynici kon werkelijk geluk niet in uiterlijke zaken zoals materiële luxe, politieke macht en een goede gezondheid gevonden worden. Werkelijk geluk kon je pas bereiken door je onafhankelijk op te stellen tegenover zulke toevallige en kwetsbare dingen. Juist omdat het geluk niet van dat soort zaken afhankelijk was, kon het door iedereen worden bereikt. Je kon het bovendien niet meer verliezen als het eenmaal had gevonden.

De stoïcijnen

De stoïcijnen benadrukten dat alle natuurlijke processen, zoals ziekte en dood, de onveranderlijke wetten van de natuur volgen. Daarom moeten mensen zich met zijn lot verzoenen. Ook de aangename kanten van het leven moet de mens met de grootste rust tegemoet treden.

De epicuristen

Volgens Epicurus was lust het hoogste goed. Wel moet een lustbevredigend resultaat op korte termijn worden afgewogen tegen de mogelijkheid van een groter, langduriger of intenser genot op de lange termijn. Mensen bezitten, in tegenstelling tot dieren, de mogelijkheden om een afweging hierin in te maken.

Het neoplatonisme

Dit is de belangrijkste stroming in de late oudheid. Geïnspireerd op de ideeënleer van Plato. De belangrijkste neoplatonist was Plotinus. Hij was van mening dat de wereld tussen twee polen was gespannen. Aan het ene uiteinde stond het goddelijke licht, hij noemde dit het 'Ene' of 'God'. Aan het andere uiteinde was de absolute duisternis, waar het licht uit het Ene niet doordringt. Deze duisternis 'bestaat' niet, het is alleen de afwezigheid van het licht.

Mystiek

De ervaring dat we identiek zijn met een groter Ik, is een mystieke ervaring. Het grotere Ik wordt door sommigen God genoemd, anderen noemen het de kosmos, de gehele natuur of het heelal. De mysticus ervaart dat hij zichzelf verliest, hij gaat op in God. Om een dergelijke ervaring te krijgen moet de mysticus veelal een sobere levenswijze en verschillende meditatietechnieken uitvoeren. In alle wereldreligies bestaan mystieke richtingen. Pas wanneer de mysticus een interpretatie geeft aan zijn mystieke ervaring, komt de culturele achtergrond naar voren.
© 2009 - 2017 Indiaan1984, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Religieuze geschiedenis Joden 28: het Griekse RijkNadat Joden uit Babylonië zijn teruggekeerd naar Israël dreigt een nieuw gevaar. Het Griekse Rijk koloniseert binnen 12…
Kunstgeschiedenis: de oud-Griekse architectuurKunstgeschiedenis: de oud-Griekse architectuurNaast dat de Oude Grieken veel hebben bijgedragen aan onze huidige cultuur door middel van hun kunst en filosofie, is oo…
De Griekse godsdienst: smeltkroes van culturen en religiesDe Griekse godsdienst: smeltkroes van culturen en religiesHet Griekse rijk was een smeltkroes van verschillende culturen en religieuze opvattingen. De invloed van de vele omringe…
Westerse filosofie: de klassieke oudheidDe klassieke oudheid legt de basis voor de westerse filosofie. Ooit is het daar allemaal begonnen, in de Griekse steden.…
Oudheid: Griekse munten kopen en verkopenOudheid: Griekse munten kopen en verkopenEr zijn veel verzamelaars die oude Griekse munten kopen en verkopen. Er zijn zeer veel van deze munten te koop. Daardoor…
Bronnen en referenties
  • Gaarder, J. (2006). De wereld van Sofie, roman over de geschiedenis van de filosofie. Amsterdam: Houtekiet

Reageer op het artikel "Filosofie voor beginners: het hellenisme"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Indiaan1984
Laatste update: 01-09-2009
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Filosofie
Special: Filosofie geschiedenis
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!