De oecumene wereldgeschiedenis

De historicus McNeill heeft de term 'oecumene wereldgeschiedenis' geïntroduceerd vanwege de ontstane behoefte een benaming te vinden voor de realiteit die ontstaat doordat verschillende beschavingen elkaar ontmoeten. De term die hij daarvoor bedacht heeft is niet de enige die in de literatuur is terug te vinden.

Aannames van McNeill

Eerder al kwamen historici als Ross Dunn en Wallerstein met andere termen, maar deze voldeden niet volgens McNeill.
De aanname die McNeill erg belangrijk vindt is dat volkeren door de geschiedenis heen sinds eeuwen en eeuwen met elkaar gecommuniceerd hebben en ze hun gedragingen aan elkaar hebben aangepast. Deze aanname vormt een belangrijk argument om de wereldgeschiedenis oecumeen te noemen. Hiermee wil hij zeggen dat we de wereldgeschiedenis niet zouden moeten bekijken als een wereldkaart waarop gebieden zijn afgebakend en waarbinnen een beschaving afgesloten van de buitenwereld leeft. Eerder zouden we de wereld moeten bekijken als een open veld waarop interactie tussen volkeren van essentieel belang is voor de ontwikkeling van de wereldgeschiedenis.

Waar McNeill in zijn boek The Rise of the West vanuit ging is dat het ruilen van cultuurelementen erg belangrijk is. Historische veranderingen zouden met name voortkomen uit ontmoetingen tussen volkeren waarbij de nieuw ontdekte cultuurelementen van elkaar werden overgenomen dan wel bewust werden afgehouden. Door deze overnames werd het eigen patroon doorbroken. Dit werd nog interessanter als twee culturen onverenigbaar bleken, waardoor vindingrijkheid nodig was om een oplossing te vinden voor het ontstane probleem.

Dit denkbeeld vastgesteld hebbende, geef je aan dat van elkaar losstaande beschavingen de belangrijkste pionnen in de wereldgeschiedenis zijn. Precies dit denkbeeld speelt de belangrijkste rol in The Rise of the West.
Het was de Chinese commerciële expansie van 1000 na Chr. die McNeill er toe bracht zijn ideeën te herzien. Deze expansie had namelijk een dermate grote impact op de Christelijke volkeren dat het McNeill deed inzien dat het belangrijk was veranderingen eerst op oecumeen niveau vast te stellen en daarna pas te bekijken welke invloeden ze hadden op volkeren apart.

Chinese expansie

De belangrijkste gevolgen van de Chinese expansie waren de verspreiding van epidemieën en de verspreiding van de voor Eurazië nieuwe zogeheten 'hogere religies'.
De logica van McNeill's voortschrijdend inzicht wordt duidelijk wanneer je de impact van de epidemieën en de nieuwe religies nader beschouwt. Het zijn namelijk grensoverschrijdende fenomenen die eerst in het grote geheel bekeken moeten worden, en daarna pas kan worden gekeken naar de impact ervan op afzonderlijke samenlevingen.