Indeling wettelijk erfrecht

In het wettelijk erfrecht worden de erfgenamen ingedeeld in vier groepen. Indien er minimaal één erfgenaam in de hoogste groep zit, komen de erfgenamen in de volgende groepen niet in aanmerking voor de nalatenschap. Indien er geen testament is opgesteld, geldt het wettelijk erfrecht. Een testament kan worden opgesteld als er afgeweken moet worden van de wettelijke verdeling. De meeste mensen zullen de wettelijke verdeling de juiste vinden. Bij het opstellen van de wettelijk erfrecht is ook rekening gehouden met de wensen van de meerderheid, en met redelijkheid.

In het verleden werden vaak testamenten opgemaakt om te voorkomen dat de langstlevende partner het huis moest verkopen om de vorderingen aan de kinderen af te betalen. Tegenwoordig is het erfrecht zo ingericht dat de kinderen nog steeds een vordering hebben op de langstlevende partner, maar ze kunnen niet meer eisen dat ze hun vordering uitbetaald krijgen. De vordering wordt pas inbaar bij overlijden van de langstlevende.

Hieronder treft u een toelichting aan op de vier groepen in het erfrecht.

Groep 1 – wettelijk erfrecht

De eerste groep bestaat uit de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot of geregistreerde partner en de kinderen van de overledene. Ieder in deze groep erf een gelijk deel van de nalatenschap. In een testament kan een andere verdeling en zelfs andere erfgenamen worden vastgelegd, maar de kinderen hebben minimaal recht op hun legitieme portie. De hoogte hiervan is de helft van het erfdeel dat ze volgens de wettelijke verdeling zouden krijgen.

Bij vooroverlijden van één van de kinderen, gaat de nalatenschap naar diens kinderen (de kleinkinderen van de overledene).

Groep 2 – wettelijk erfrecht

In het geval er geen erfgenamen in de eerste groep aanwezig zijn, wordt er gekeken naar groep 2. In deze groep vallen de ouders en de broers en zussen van de overledene. Ieder in deze groep ontvangt gelijke delen van het nalatenschap, echter de beide ouders ontvangen minimaal 1/4e deel van de nalatenschap. De tweede uitzondering wordt gevormd door halfbroers en halfzussen. Wanneer er naast volle broers en zussen, ook sprake is van halfbroers en halfzussen, hebben deze slechts recht op de helft van wat volle broers en zussen ontvangen.

Groep 3 – wettelijk erfrecht

In groep drie zitten de vier grootouders van de overledene. De grootouders kunnen pas erven als er geen erfgenamen zijn in de eerste twee groepen. In het geval de grootouders niet meer leven, zal de nalatenschap verdeeld worden onder kinderen en de kleinkinderen van de grootouders (plaatsvervulling). Dit gaat maximaal tot de zesde graad van de erflater. Alle grootouders krijgen een gelijk deel.

Groep 4 – wettelijk erfrecht

Indien er geen erfgenamen aanwezig zijn in de eerste drie groepen, komt groep 4 pas in beeld. Dit zijn de overgrootouders van de overledene. Ook in dit geval kan er weer sprake zijn van plaatsvervulling.

Hoogte erfbelasting

De erfgenamen in groep 1 moeten 10 procent erfbelasting betalen over het deel van de nalatenschap tot € 118.708. Over het meerdere bedraagt het tarief 20 procent. Bij kleinkinderen bedraagt het tarief respectievelijk 18 en 36 procent. De overige verkrijgers (onafhankelijk in welke groep ze zitten), moeten over het eerste deel tot € 118.708, 30 procent betalen. Over het meerdere bedraagt de heffing 40 procent.

In eerste instantie moet de vrijstelling in mindering worden gebracht op de verkrijging.