Misbruik door pater, pastoor of priester

Misbruik door een pater, pastoor of priester: het is iets dat vooral in de vorige eeuw vaker voorkwam. Vooral kinderen waren vaak het slachtoffer hiervan. Misbruik door geestelijken wordt in de meeste gevallen in de doofpot gestopt, genegeerd of binnen de kamers opgelost.

Wat is misbruik?

Met misbruik wordt vaak bedoeld het seksueel misbruik. Hoewel misbruik ook andere zaken omvat, wordt in de volksmond met misbruik bedoeld: een volwassen persoon die seksuele handelingen verricht met een minderjarige of met een andere volwassenen, tegen zijn of haar wil in.

Verschil pater, pastoor of priester

Een pater is een broeder of "vader" die verbonden is aan de kloosterorde. Een pastoor bestuurt zijn eigen parochie (gemeenschap rond een kerk, een kerkgebouw). Een priester is iemand die een Heilige Mis uitvoert: dit kan een pastoor of de paus zijn. Een priester voert religieuze handelingen uit. Alle drie de benamingen zijn verbonden aan de katholieke kerk.

Misbruik door de katholieke kerk

In vroegere tijden kwamen kinderen veel bij de kerk. De kerk was een belangrijk onderdeel van het opgroeiend kind. De kerk had dan ook grote invloed op kinderen. Tegenwoordig komen kinderen minder bij de kerk. Als ze er toch komen is dit niet meer zo veelvuldig als in vroegere jaren. Dit heeft te maken met een verschuiving in de opvoeding en in de levensstijl en visie van de ouders.

Kinderen die zich nauw verbonden voelen met de kerk, zijn sneller beïnvloedbaar door een pater of pastoor. Ze kijken op tegen deze personen, die een tussenpersoon zijn van God. Wat hun gevraagd wordt door deze pater of pastoor, voeren kinderen vaak ook uit.

Hoewel dit onderwerp bij velen gevoelig zal liggen, vanwege het taboe dat er op rust of vanwege de eigen geloofsovertuiging, kan en mag niet ontkent worden dat er kinderen zijn die het slachtoffer zijn geworden van seksueel misbruik, uitgevoerd door een pater of pastoor. Hoewel seksueel misbruik vinnen de katholieke kerk meerdere malen voor lijkt te komen, is er maar weinig van naar buiten gekomen. Veel hiervan wordt in de doofpot gestopt of opgelost binnen de kamers.

Ontslagen en opnieuw aan de slag

Volwassenen die misbruik maken van kinderen: in het dagelijkse leven worden deze mensen veroordeeld, opgesloten en komen moeilijk opnieuw aan werk. Dit gaat er geheel anders aan toe binnen de katholieke kerk. Veel pastoors en paters die zich aan een kind vergrepen, zijn om "vage redenen" ontslagen, waarna ze elders in een parochie weer aan de slag gingen. Ook werden er pastoors overgeplaatst, binnen Nederland of naar het buitenland.

In Limburg zijn hier meerdere zaken van bekend. De pastoor die werkzaam was in het Limburgse dorpje Reuver, vergreep zich in de jaren 80 aan een 5-jarig meisje. Hij werd strafrechtelijk vervolgd, waarna hij door de Bisschop overgeplaatst werd naar Grashoek en daar verder ging als pastoor.

Een pastoor in Maastricht en een in Heerlen werden ook beiden overgeplaatst naar een andere parochie nadat bekend was geworden dat ze ontucht pleegden met kinderen. Ze hervatte elders hun werkzaamheden.

Een andere pastoor pleegde ontucht met misdienaars. Nadat hij was overgeplaatst, vergreep hij zich wederom meerdere malen aan kinderen. Zowel in Limburg als elders in Nederland, zijn er al velen pastoors overgeplaatst naar een andere parochie, waar het misbruik van kinderen soms gewoon doorgaat. Maar niet alleen binnen Nederland gebeurt dit. Ook andere landen hebben vaak te maken met seksueel misbruik door geestelijken.

Waarom gebeurt dit?

Er is een gebrek aan pastoors. Dat is één van de redenen dat pastoors vaak worden overgeplaatst na een zaak van seksueel misbruik. De tijd dat er pastoors in overvloed waren, is voorbij. Een andere reden is dat er een taboe rust op het seksueel misbruik door de katholieke kerk. Een pastoor of pater legt een eed af, hij heeft de gelofte van armoede, kuisheid en trouw aan de abt gezworen. Hier hoort geen seksueel misbruik bij.

De paus

In 2010 heeft de paus het seksueel misbruik door geestelijken streng veroordeeld. In september 2010 komt het nieuws naar buiten dat het Vaticaan aangeklaagd gaat worden tegen het jarenlange seksuele misbruik. Een jaar later, in september 2011, wordt Paus Benedictus XVI opnieuw aangeklaagd wegens jarenlang seksueel misbruik. De aanklacht is gebaseerd op het feit dat de paus en drie kardinalen het seksueel misbruik mogelijk maakten door het in de doofpot te stoppen en de daders opnieuw aan het werk te stellen.