Acties bij een sterfgeval en regelen van begrafenis

Als een gezinslid of een ouder van je (onverwachts) komt te overlijden, dient er met spoed veel te worden uitgezocht en geregeld. Maar je hoofd staat er dan helemaal niet naar om veel te moeten organiseren. Het is daarom verstandig als je bij voorbaat hebt noteerd wie je moet informeren en wat je allemaal moet regelen bij een sterfgeval en begrafenis.

Doodgewoon

We weten allemaal dat doodgaan even normaal is als geboren worden. Jaarlijks overlijden er in Nederland globaal zo’n 135.000 mensen. Je hoeft het niet allemaal uit je hoofd te leren, maar het is toch wel makkelijk als je ergens een lijst hebt van de noodzakelijke acties die je moet nemen als een naaste (plotseling) komt te overlijden. Wees de dood in dit opzicht een stap voor.

Acties bij overlijden

De dood moet worden vastgesteld
Een arts dient het overlijden vast te stellen, (thuis of in het ziekenhuis) en een schriftelijke overlijdensverklaring af te geven.

Uitvaartonderneming inschakelen
Als de overledene zelf een begrafenisonderneming en/of uitvaartverzekering had geregeld, dient die te worden ingeschakeld. Zo niet, dan dien je een uitvaartondernemer te kiezen en in te schakelen. Die nemen gelijk veel zorgen van je uit handen.

Aangifte van overlijden
De familie of de uitvaartondernemer dient het overlijden aan te geven bij de burgerlijke stand in de plaats waar de persoon is overleden, dus dat kan een andere gemeente zijn als de woonplaats. Daarbij zijn de overlijdensverklaring en identiteitspapieren nodig. Je krijgt dan een acte van overlijden en de burgerlijke stand informeert tevens alle belangrijke overheidsinstanties zoals de fiscus, het UWV enz.

Bankrekeningen
Banken, verzekeraars, beleggingsinstellingen, creditcardmaatschappijen enz. dienen geïnformeerd te worden en zij zullen de tegoeden van de overledene blokkeren. Niemand kan dan meer vanuit die rekeningen betalingen doen. Ook de volmachten vervallen. (Automatische incasso’s voor elektriciteit, gas enz. blijven meestal wel doorlopen.) Een en/of rekening wordt echter niet geblokkeerd (uiteraard).

Notaris
De stap naar de notaris is nodig voor een verklaring van erfrecht. Om eventuele rekeningen weer te kunnen deblokkeren. Het kan enkele weken duren voordat de notaris die afgeeft. Indien de overledene een executeur had aangewezen in het testament, om financiële zaken af te wikkelen, geeft de notaris tevens een "verklaring van executele" af en mag de in die verklaring genoemde persoon over de bankrekeningen beschikken. Voor lage bedragen (beneden € 1250,-) verlangt de bank overigens geen verklaring van erfrecht. Ook bij andere simpele kwesties, wanneer duidelijk is dat de langstlevende huwelijkspartner recht heeft op het saldo, zal het bewijs dat er geen testament is, voldoende zijn voor de bank om de rekening vrij te geven aan de weduwnaar of weduwe. In die gevallen is dus geen notaris nodig. Zo’n verklaring dat er geen testament is kan schriftelijk worden opgevraagd bij het Centraal Testamenten Register in Den Haag. Is er wel een testament en geen langstlevende huwelijkspartner dan is wel een verklaring van erfrecht noodzakelijk, evenals er sprake is van een eigen huis van de overledene. De notaris maakt de verklaring van erfrecht op basis van de akte van overlijden alsmede een identiteitsbewijs van de gestorvene en ook het trouwboekje.

Welke instanties informeren

• (Oud)werkgever en/of uitkeringsinstanties
• Belastingdienst, wordt via de gemeente geïnformeerd
• Pensioenfonds
• Sociale verzekeringsbank (SVB), wordt via de gemeente geïnformeerd
• Allerlei verzekeringen zoals ziektekosten, auto
• Kadaster ingeval van eigen huis
• Woningbouwvereniging
• Banken (hypotheek)
• Verenigingen, en andere ledenorganisaties
• Abonnement verstrekkers
• Telefoon, energie, kabelbedrijf

De fiscus

Zo’n vier maanden na het overlijden zal de fiscus zich melden, voor de aangifte van de erfbelasting. Waarvoor je overigens acht maanden de tijd krijgt. En ook verlangt de fiscus de aangifte via een F-biljet voor de inkomstenbelasting tot het moment van overlijden. Eventueel kan uitstel worden gevraagd voor het indienen van dit F-biljet, omdat het gunstig is dat de aangifte gecombineerd wordt met de aangifte van de langstlevende huwelijkspartner.

Lees verder

• Zorg voor thuisblijvers als je op vakantie sterft