Diversen en Duurzame Ontwikkeling

Milieu en duurzame ontwikkeling

Milieu en duurzame ontwikkeling

Sinds 2006 staan het milieu en duurzame ontwikkeling hoog op de internationale agenda. Wat in 2005 nog een toevallige natte zomer was, werd in 2006 het gevolg van klimaatverandering. Waar komt dit voortschrijdende inzicht opeens vandaan? Een overzicht van denken en doen sinds 1992.


Inleiding

Enige maanden terug, in het journaal van 8 uur, gaf de weerman van dienst een overzicht van de weersverwachting voor de komende 5 dagen. Op een vraag van de journaallezer of hij ook al het weer van de volgende week aan kon geven, antwoordde de weerman: “Dat is eigenlijk niet mogelijk. Het weer voorspellen over een periode van meer dan 4 dagen kunnen we eigenlijk nog niet. Er zijn teveel onzekere factoren!”

Wie schetst mijn verbazing als drie dagen later de zelfde weerman in een discussieprogramma met verve de stelling verdedigt dat over 50 jaar de gemiddelde temperatuur op aarde met 1,7 graden zal zijn gestegen. Mijn eerste reactie was: “Ja hoor, leer eerst maar het weer voor over 5 dagen voorspellen”. Toch besloot ik toen om meer over het fenomeen klimaatverandering te weten te komen. Ik ben terug in de tijd gegaan en vond het volgende over een VN-conferentie in 1992.

Conferentie in 1992, die plaatsvond in Rio do Janeiro

Toenemende internationale bezorgdheid, armoede in vele landen en het sociaal-economische verschil tussen Noord en Zuid was de aanleiding tot deze conferentie, die de boeken ingegaan is als Earth Summit. Liefst 178 landen spraken er over duurzame ontwikkeling en hoe dit te bereiken in een wereldwijde samenwerking tussen arme en rijke landen. De grote verschillen tussen Noord en Zuid vormden echter een stevige belemmering om tot resultaat te komen. Het Noorden wilde het accent op duurzaamheid leggen, terwijl het Zuiden ontwikkeling als uitgangspunt had. Stond bij het Noorden internationale en grensoverschrijdende aanpak hoog op de agenda, het Zuiden richtten zich vooral op lokale, nationale problemen.

Het kernpunt uitte zich het meest in de wens van de geïndustrialiseerde landen om de focus op de toekomst te richten, waar de ontwikkelingslanden vanuit een historisch perspectief naar het heden keken. Niet alleen zijn de mondiale milieuproblemen door het Noorden veroorzaakt, maar zij leggen ook nog eens beslag op 70% van de hulpbronnen, terwijl er 20% van de wereldbevolking woont. Het Zuiden beschouwt het loyaal meewerken aan oplossingen als een rem op hun economische ontwikkeling en een permanente achterstelling van haar bevolking. Het was dan ook winst dat de conferentie zich vastlegde op de verklaring dat vrede, ontwikkeling en milieubescherming onderling afhankelijk van elkaar zijn en niet van elkaar los gezien kunnen worden.

Het resultaat van de conferentie

De conferentie leverde niet alleen de hier boven genoemde verklaring op, maar ook nog eens de volgende officiële teksten.

Rio-verklaring
In de verklaring zijn de beginselen vastgelegd voor duurzame ontwikkeling van de wereldgemeenschap. Weliswaar heeft de verklaring geen bindend karakter, maar de staten hebben zich bereid verklaard de verklaring als leidraad voor nationaal beleid te zullen hanteren.

Agenda voor de 21ste eeuw
Meer dan 100 programma’s op het gebied van duurzame ontwikkeling. Kanttekening daarbij is dat er geen financieringsparagraaf aan gehangen werd, noch hoe naleving afgedwongen kan worden.

Bossenverklaring
Hoe om te gaan met bossen in verschillende werelddelen. Meningsverschillen tussen Noord en Zuid leidde er toe dat er nauwelijks afspraken gemaakt zijn. Een ‘bossenverdrag’ met een bindend karakter zat er niet. Het is bij een ‘bossenverklaring’ gebleven.

Biodiversiteitsverdrag
Hierin zijn afspraken gemaakt over het behoud van flora en fauna en over de toegang tot genetische reservoirs. De Verenigde Staten hebben zich buiten dit verdrag gehouden, bang als zij waren te moeten betalen voor de toegang tot genetisch interessante gebieden als de tropische regenwouden.

Klimaatverdrag

Deze verklaring werd opgesteld ter voorkoming van de verdere uitstoot van broeikasgassen en klimaatveranderingen tegen te gaan. De uitvoering van dit verdrag verloopt moeizaam. Niet in de laatste plaats omdat ook hier de Verenigde Staten – als grootste verbruiker van fossiele brandstoffen in de wereld – het verdrag niet wilde ratificeren.

Conclusie

Het jaar 1992 markeert een belangrijk omslagpunt in het denken en handelen over internationale milieuvraagstukken. Nooit eerder was op een dergelijke schaal de internationale gemeenschap bereid gebleken tot het geven van een aanzet om tot veranderingen te komen. Natuurlijk, volstrekt onvoldoende, maar in ieder geval was de aanzet gegeven.
© 2007 - 2009 Hypotheekinfo, gepubliceerd in Diversen (Mens en Samenleving) op 12-06-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hypotheekinfo is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Milieu en duurzame ontwikkeling"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.