Wat is een conflict

In de kranten en op televisie zien we dagelijks voorbeelden van een conflict. Dit kan een arbeidsconflict zijn, een regeringsconflict of zelfs een oorlog. Het aantal conflicten en de ernst ervan lijkt in onze samenleving toe te nemen. Hoe komt dat?

Oorzaak van een conflict

Waar personen en groepen in een bepaald gebied of land hetzelfde nastreven is de kans groot dat er conflicten ontstaan. We noemen een aantal belangrijke aspecten die van invloed zijn:

• Aantal mensen: meer mensen zorgen voor meer verschillen. Dus ook meer kans op conflicten.
• Individualiseringsproces: mensen worden steeds meer op zichzelf gericht. Men wil zelfstandig beslissingen nemen waardoor ook meer belangengroepen ontstaan.
• Hiërarchie: door de individualisering en emancipatie neemt het gezag voor formele autoriteiten af.
• Integratie en internationalisatie: de Europese regel en wetgeving heeft invloed op regionale, nationale en internationale belangen.
• Mobiliteit en communicatie: mensen van over de hele wereld kunnen vandaag de dag steeds vaker en beter contact met elkaar hebben. Dit heeft voordelen op gebied van wederzijds begrip maar kan ook leiden tot culturele spanningen.
• Onderlinge afhankelijkheid: doordat iedereen steeds meer onafhankelijk wordt leidt dat juist ook weer tot afhankelijkheid. Je kunt dit vergelijken met een rij domino stenen. Wat de een doet kan invloed hebben op de ander.

Wat verstaan we onder een conflict

Er zijn verschillende definities om aan te geven wat een conflict nu eigenlijk is. Het is belangrijk dat een gezamenlijk begrip is van wat een conflict is. Paul Huguenin (2004) omschrijft het als volgt:

Een conflict is een spanning, die ontstaat als strevingen, doelen, waarden, opvattingen, belangen en dergelijke van twee of meer mensen of groepen elkaar tegenwerken of uitsluiten.

Conflictniveaus

Op verschillende niveaus kan er sprake zijn van een conflict. Huguenin 2004 beschrijft vijf niveaus:

1. Intrapersoonlijkconflict: conflict binnen de persoon zoals frustraties, identiteitscrisis.
2. Interpersoonsconflict: conflict tussen twee individuen
3. Intergroepsconflict: conflict tussen groepen
4. Interorganisationeel conflict: conflict tussen organisaties
5. Maatschappelijk conflict: conflict tussen grote groeperingen

Nuttige functie van een conflict

Conflicten hebben niet alleen een negatief karakter. Een conflict kan ook nuttig en verhelderend zijn. We noemen enkele positieve functies van een conflict:

• Bron van vernieuwing en verandering: een conflict kan de creativiteit en de nieuwsgierigheid van de betrokkenen verhogen. Het is een mogelijkheid waarin een probleem helder gemaakt wordt en er een weg geopend wordt om het probleem op te lossen.
• Bevestiging van de eigen identiteit: het conflict maakt dat de betrokkenen zich bewust worden van hun eigen positie en standpunt. Het maakt het verschil van beide partijen duidelijk en geeft ruimte om elkaar te leren begrijpen.
• Motivatie: een conflict kan de motivatie verhogen om de eigen mogelijkheden te onderzoeken. Het doet een beroep op iemands fysieke en mentale inzet en creativiteit.

Negatieve effect van een conflict

Als een individu of een organisatie het nuttige effect laat liggen of te lang uit de weg gaat dan stapelen zich steeds meer nadelige effecten op. We noemen enkel nadelige effecten van een conflict:

• Desintegratie: een conflict heeft een negatieve invloed op relaties binnen de organisatie
• Energieverlies: een conflict kost energie die ten koste gaat van andere zaken.
• Stress: conflicten leiden tot stress wat psychische gevolgen kan hebben
• Vertekening van de werkelijkheid: liefde maakt blind maar haat ook. Een conflict geeft een vertekend beeld van de werkelijkheid waardoor een constructieve oplossing niet wordt gevonden.