PIJ-maatregel - Plaatsing in een Inrichting voor Jeugdigen

Eén van de gedwongen jeugdbeschermingsmaatregelen is de PIJ-maatregel. Dit houdt in dat een jeugdige gedwongen wordt geplaatst in een inrichting voor jeugdigen. De PIJ-maatregel valt onder het jeugdstrafrecht (tot 18 jaar).

PIJ-maatregel

De PIJ-maatregel heeft als doel de behandeling en heropvoeding van de jongere te bewerkstelligen. De psychische stoornis wordt behandeld, waardoor ontsporing en terugval in de toekomst moet worden voorkomen.
‘De PIJ-maatregel dient een tweeledig doel: de heropvoeding van jeugdigen en behandeling van jeugdigen met een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens in een strafrechtelijk kader. Het doel van deze aanpak is om de jongeren te laten begrijpen wat de maatschappij van hem of haar verwacht en om de jongere goed voor te bereiden op terugkeer in de samenleving.’ (bron;www.justitie.nl)

Criteria

• De jeugdige heeft een gedrags- en/of ontwikkelingsstoornis
• De jeugdige heeft een misdrijf gepleegd als gevolg van zijn stoornis, zoals ernstig geweld en/of zedenmisdrijf.
• De jeugdige is tussen de 16 en 13 jaar oud.
• Er is sprake van recidivegevaar (herhaling)
• Er kan sprake zijn van een meer of mindere mate van toerekeningsvatbaarheid.

Duur van de maatregel

De duur van de PIJ-maatregel is 2 jaar. Als de jeugdige een geweldsdelict of seksueel delict heeft gepleegd, kan de PIJ-maatregel met 2 jaar worden verlengd.
Het kan vervolgens nog een keer 2 jaar worden verlengd, als de jeugdige tijdens het plegen van het misdrijf een ziekelijke stoornis iof een gebrekkige ontwikkeling heeft. Dus in totaal kan de PIJ-maatregel 6 jaar duren.
Een onverlengbare PIJ-maatregel duurt 4 jaar en wordt uitgesproken bij bijvoorbeeld diefstal, inbraak of vandalisme.
Een verlengbare PIJ-maatregel duurt 2 tot 6 jaar en wordt uitgesproken bij straatrovingen, gewapende overvallen, zware mishandeling, verkrachting, (poging tot) doodslag en (poging tot) moord. Elke 2 jaar moet de jeugdige naar de rechter voor een nieuwe uitspraak voor de komende twee jaar.

Behandelplekken

Er is een structureel tekort aan behandelplekken, waardoor er lange wachttijden ontstaan. Hierdoor duurt het vaak veel te lang voordat een PIJ-maatregel uitgevoerd kan worden. Tot die tijd kan een jeugdige ondergebracht worden in een inrichting voor jeugdigen, totdat de behandeling plaats zal vinden. Dan is soms al een groot gedeelte van de beschikbare tijd (2 jaar) voorbij, waardoor er een verlenging kan worden aangevraagd.

Behandeling

Tijdens de 2 tot 6 jaar dat een jeugdige de PIJ-maatregel opgelegd heeft gekregen, wordt hij behandeld. In de jeugdgevangenis of behandelkliniek zal het geobserveerd worden, behandeld worden en krijgt het een behandelplan van een psychiater of andere deskundige.

Proefverlof

In de loop van de behandelperiode kan de jeugdige op proefverlof, onder begeleiding van een reclasseerder. Als het verlof goed verloopt kan de jeugdige een onbegeleid verlof krijgen, ter voorbereiding op terugkeer in de maatschappij. Soms wordt de jeugdige eerst overgeplaatst naar een Open Inrichting.

Jeugd-TBS en PIBB

De PIJ-maatregel is in de plaats gekomen van de Jeugdterbeschikkingstelling (jeugd-TBS) en de Plaatsing in een Inrichting voor Buitengewone Behandeling (PIBB).

Kritiek

Door de wachtlijsten komen kinderen met een OTS of een machtiging gesloten plaatsing niet aan de beurt, omdat kinderen met een PIJ-maatregel voorgaan. Het gevolg is dat jeugdigen sneller een PIJ-maatregel opgelegd krijgen, zodat ze sneller kunnen worden geplaatst, terwijl ze niet altijd aan de criteria van een PIJ-maatregel voldoen.