De bekendste loterijen van Nederland

Niet de deelnemer, maar de belastingdienst is altijd de grote winnaar bij de erkende loterijen in Nederland. Goede doelen op de tweede plaats. Nederlanders wagen graag een gokje, en de overheid houdt er graag toezicht op. Een overzicht van bekende loterijen, zoals Staatsloterij, Lotto, Toto en de Postcodeloterij.

Loterijen en de overheid

De overheid houdt toezicht op de loterijen. Nieuwe loterijen, of aanvragen daartoe, moeten aan de overheid gedaan worden, en worden over het algemeen verboden. Enerzijds om de consument te beschermen, anderzijds om de bestaande loterijen te beschermen. Die bestaande loterijen zijn immers erkend door de overheid en soms ook van de overheid (zie de naam Staatsloterij). Het is een belangrijke bron van inkomsten, en de overheid wil de regels vooral strak houden om niet teveel nieuwe concurrenten uit het buitenland toe te laten.

Kansspelbelasting

De overheid heeft als een van de belastingsoorten de kansspelbelasting: 29% van wat je wint (bij een prijs boven de 454 euro) moet je afdragen aan de belastingdienst. Het wordt kansspel zegt het al: het gaat dus feitelijk om iedere loterij, om ieder spel waarbij je een kans maakt om te winnen. Deze regel geldt ook voor bijvoorbeeld gokkasten, omdat dit niet per gebruiker te controleren is moet de eigenaar van de gokkast 29% over de omzet afdragen. Wat ten koste gaat van de te winnen prijzen. Deze belasting geldt ook voor spelletjes op televisie, want meedoen aan bijvoorbeeld Deal or no Deal betekent meedoen aan een spel waarbij je kans maakt op geld (kans-spel). De blije deelnemers die je altijd op televisie zit, krijgen dus 29% minder dan je denkt. Geen 5000 euro bij Lingo, maar 5000 euro min 29%, er gaat dus bijna 1500 euro vanaf. De staatsloterij heeft als enige loterij geen kansspelbelasting, dat wil zeggen ze keren de prijzen belastingvrij uit, dat kan ook makkelijker omdat de staatsloterij van de overheid is, en al decennialang bestaat.

Winkansen

De overheid geeft vergunningen aan de loterijen, en die vergunningen worden verleend aan de hand van gemaakte afspraken. In die afspraken onder meer regels over hoeveel procent van de opbrengst naar goede doelen gaat (dat is dus geen idee van die loterij, dat is een opgelegde afspraak door de regering), en ook hoeveel procent van het ingelegde bedrag uitgekeerd wordt aan prijzen. Vooraf is dus bekend welk deel van de inleg naar prijzen gaat. Door het schuiven met de hoogtes van de prijzen is het niet zo dat overal dezelfde winkans bestaat. Daar zijn wel degelijk verschillen. Door de hoofdprijs hoger te maken, blijft er minder over voor de kleinere prijzen, en zal dus het aantal mensen dat geen prijs heeft toenemen. Door de gemaakte keuzes en afspraken is het momenteel zo dat je bij de Staatsloterij de grootste kans op een prijs hebt. Lotto adverteert altijd graag met de leuze 'de grootste kans om miljonair te worden', het aantal grote prijzen is echter wel beperkt bij deze loterij. De postcodeloterij heeft, ondanks de vele reclames, een veel lagere kans op een goede geldprijs.

Bekende loterijen

De Staatsloterij kent van oudsher drie trekkingen in een maand. De laatste jaren zijn die drie trekkingen tegelijk, waar ze vroeger verdeeld waren over de maand. De lotto is het spel met de balletjes, getal 1 t/m 41, er worden steeds 6 ballen getrokken, een reservegetal, en een kleur. De toto is het voetbalspel met meerdere varianten, het oudste is de toto zelf waarbij je 12 wedstrijden moet voorspellen in winst thuisclub, gelijkspel, of winst bezoekers. Hoogte van de prijs hangt af van hoeveel mensen mee hebben gedaan en hoeveel mensen goed hebben gegokt. Er zijn meerdere varianten op de Toto, zoals de Toto select, waarbij je zelf een paar wedstrijden uitkiest (minimaal 3, maximaal 6). Er bestaan veel illegale toto's, illegaal betekent niet onder controle van de overheid, er wordt dus ook geen belasting betaald. Buitenlandse bedrijven willen ook graag toto's en andere weddenschappen organiseren in Nederland, maar dat wordt door de overheid tegengehouden. Op paardenraces, ook in buitenlandse handen, kun je wel gokken in Nederland. De bank- en giroloterij gaat aan de hand van je bank- of girorekening. En de postcodeloterij gaat aan de hand van je postcode, hier zijn soms prijzen dat de hele straat, of het hele postcodegebied, kan winnen.