De gewapende acties van Zuid-Molukkers

In december 1975 kaapten 'Vrije Zuidmolukse Jongeren' de trein Groningen-Zwolle. Hun eis: een vrije Republiek der Zuid-Molukken. Nederland maakte voor het eerst kennis met terrorisme en de Zuid-Molukse kwestie werd actueel. Aan het begin van het jaar lekte het plan uit dat een groep Zuid-Molukkers in de nacht van 3 op 4 maart paleis Soestdijk had willen bestormen en koningin Juliana wilde gijzelen. Deze actie kon verijdeld worden.

In december lukte het zeven 'Vrije Zuidmolukse Jongeren' de trein Groningen-Zwolle te kapen en de passagiers bijna twee weken te gijzelen. De trein komt tot stilstand midden in het Drenthse landschap in de omgeving van Beilen. Bij de actie vallen 3 doden: de machinist en 2 reizigers, omdat de Nederlandse regering de gestelde eisen van het ultimatum van de kapers niet nakomt. De rest van de treinreizigers wordt in gijzeling gehouden in een steenkoude trein. Op 14 december geven de kapers zich over, onder meer na bemiddeling door de president in ballingschap van de RMS, ir. J.A. Manusama. Uit solidariteit met de treinkapers in Wijster bezetten 7 Zuid-Molukkers het Indonesische consulaat in Amsterdam. Het crisisteam, onder leiding van premier Den Uyl en minister Van Agt, probeert ook hier de actie met geduld en diplomatie te beëindigen. Op 19 december geven de bezetters in de trein zich over. De aanpak van eindeloos onderhandelen met de kapers kreeg later de term “Dutch Approach”.

Een groep Zuid-Molukkers kaapt in mei/juni 1977 opnieuw een trein. Zelfs op hetzelfde traject. Maar nu stop de drukke intercity Rotterdam/Den Haag-Groningen net voor Glimmen (De Punt) in een bocht. Op hetzelfde moment gijzelt een andere groep een basisschool in Bovensmilde met 105 leerlingen en 5 leerkrachten. De kapers eisen vrijlating van de gevangen Molukkers die in 1975 de trein bij Beilen en het Indonesische consulaat in Amsterdam bezetten. Zowel in De Punt als in Bovensmilde mislukken toenaderingspogingen, waarop de regering, na een uitputtingsslag voor de gijzelaars, kapers en de militairen, overgaat tot een militaire bevrijdingsactie. Met getrainde scherpschutters en gierende straaljagers wordt de trein bij het krieken van de dag op zaterdag 11 juni bestormd. Delen van de trein waar de kapers zich ophouden, worden doorzeeft met kogels die dwars door de gepantserde wand van de trein dringen. Bij de gewelddadige bestorming komen uiteindelijk 2 gegijzelden en 6 kapers om het leven. In Bovensmilde bestormen pantservoertuigen de basisschool en arresteren de kapers. De schoolkinderen waren een week ervoor al vrijgelaten, omdat velen van hen ziek waren geworden door het eten.

Bijna een jaar later, in maart 1978, maakten de mariniers wederom een bestorming mee toen het provinciehuis van Assen werd bezet door 3 Molukkers. Een medewerker van het provinciehuis werd gedood en uit het raam gegooid. Bij de bevrijdingsactie zelf raakte een andere gijzelaar gewond door een kogel van een kaper. Later overleed hij aan zijn verwondingen.