InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Diversen > Zorgvuldigheidseisen bij euthanasie

Zorgvuldigheidseisen bij euthanasie

Zorgvuldigheidseisen bij euthanasie Onze medische wetenschap kan ons lang in leven houden. De keerzijde daarvan is dat dit leven niet altijd kwaliteit heeft. Er zijn geen objectieve maatstaven om te bepalen welk leven wel en welk leven geen kwaliteit heeft, dat kan alleen de betrokkene zelf bepalen. Er zijn daarom strikte zorgvuldigheidseisen bij euthanasie en hulp bij zelfdoding. Deze zorgvuldigheidseisen wil ik hier bespreken.

Zorgvuldigheidseisen

De zorgvuldigheidseisen waar het hier om gaat, zijn wettelijke eisen. De exacte tekst is in 2001 gepubliceerd in Staatsblad 194. Deze wet in op 1 april 2002 in werking getreden.

  1. De arts moet ervan overtuigd zijn dat het verzoek van de patiënt vrijwillig en weloverwogen is.
  2. De arts moet ervan overtuigd zijn dat het lijden van de de patiënt uitzichtloos en ondraaglijk is.
  3. De arts moet de patiënt hebben voorgelicht over de situatie waarin de patiënt zich bevindt en over de vooruitzichten.
  4. De arts moet samen met de patiënt tot de overtuiging gekomen zijn dat er geen andere redelijke oplossing is.
  5. Er moet minstens één andere, onafhankelijke arts geraadpleegd zijn. Onafhankelijk betekent dat het niet een arts uit dezelfde maatschap mag zijn. Die andere arts moet de patiënt gezien hebben en schriftelijk zijn of haar oordeel gegeven hebben over de zorgvuldigheidseisen 1 t/m 4 die hierboven beschreven staan.
  6. De levensbeëindiging of de hulp bij zelfdoding moet medisch zorgvuldig zijn uitgevoerd.

Wilsbeschikking

Er kan natuurlijk een situatie zijn dat een patiënt niet (meer) in staat is zijn of haar wil te uiten. Als het gaat om iemand van 16 jaar of ouder die voordat deze situatie ontstond een wilsbeschikking gemaakt heeft, dan mag een arts aan dat verzoek gevolg geven.

Minderjarig

Als iemand tussen 16 en 18 jaar in staat is zijn of haar belangen te waarderen en om euthanasie of hulp bij zelfdoding vraagt, mag een arts hierop ingaan, nadat de ouder of ouders die het gezag uitoefenen of de voogd bij de besluitvorming betrokken zijn.

Als het iemand betreft tussen 12 en 16 jaar, moeten de ouder of ouders of de voogd niet alleen betrokken worden bij de besluitvorming, zij moeten het er dan ook mee eens zijn.

Voor kinderen onder de 12 jaar biedt deze wet geen oplossing. Artsen zijn hier niet gelukkig mee en men is bezig de wet te wijzigen.

Verlaagd bewustzijn

Bij een patiënt met een verlaagd bewustzijn mag euthanasie niet, tenzij de arts kan vaststellen dat de patiënt ondraaglijk lijdt. Hierbij zal een arts vaak overleg plegen met een andere arts.

Coma

Als een patiënt in coma is, mag euthanasie niet.

Onnatuurlijke dood

De arts moet de euthanasie of de hulp bij zelfdoding als een onnatuurlijke dood melden bij de gemeentelijk lijkschouwer. Er zijn vijf Regionale Toetsingscommissies euthanasie. Eentje daarvan moet beoordelen of de arts aan de zorgvuldigheidseisen heeft voldaan. Alleen als zo'n commissie tot de conclusie komt dat dit niet zo is, wordt de zaak doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie. Komt de commissie tot de conclusie dat wel aan de zorgvuldigheidseisen is voldaan, dan is de zaak daarmee afgedaan.

Geen recht

Euthanasie is geen recht, een arts hoeft aan een verzoek om euthanasie of hulp bij zelfdoding dus geen gehoor te geven. Veel artsen zijn hier echter wel toe bereid. In Nederland heeft 84% van alle artsen wel eens een verzoek om euthanasie of hulp bij zelfdoding gekregen en van alle artsen heeft 51% zo'n ooit zo'n verzoek uitgevoerd. Dat betekent niet dat euthanasie heel erg vaak voor komt, van alle sterfgevallen in Nederland is 2% het gevolg van euthanasie of hulp bij zelfdoding.

Lees verder

© 2008 - 2017 Judithm, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is euthanasie?Euthanasie is het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een ander dan de betrokkene op diens verzoek. Tenminste, z…
De Nederlandse euthanasiewetgeving is te vrijblijvendDe Nederlandse euthanasiewetgeving is te vrijblijvendDe Nederlandse euthanasiewetgeving hangt als los zand aan elkaar. Euthanasie in Nederland is niet strafbaar maar is wel…
Euthanasie is mogelijk in LevenseindekliniekEuthanasie is mogelijk in LevenseindekliniekPer 1 maart 2012 werd in Den Haag de Stichting Levenseindekliniek geopend. Deze kliniek werkt met zes ambulante teams di…
Euthanasie bij dementie en jonge kinderenEuthanasie bij dementie: het leek eerst niet mogelijk. Voor de wilsverklaring ten aanzien van euthanasie is noodzakelijk…
Een waardig levenseinde; de regie in eigen handDe cultuur rond het sterven is sinds een halve eeuw ingrijpend veranderd. Bij veel mensen in westerse landen leeft de we…
Bronnen en referenties
  • Staatsblad 194.
  • Syllabus Kennisbijeenkomst A.L.S. 2008, Ir. M. Maessen.
  • KNM- richtlijn 'Euthanasie bij verlaagd bewustzijn".

Reageer op het artikel "Zorgvuldigheidseisen bij euthanasie"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

Etsel (infoteur), 28-02-2008 18:26 #1
Hallo Judith,

Dit bericht heb ik je al persoonlijk gemaild maar vind het ook belangrijk voor de lezers van jouw artikel om aan te geven hoe het standpunt van de Bijbel is ten aanzien van euthanasie. Hoewel ik de Joodse visie weergeef, zoals geformuleerd door orthodoxe rabbijn Evers van het Nederlands Israëlietisch Kerkgenootschap, zal deze ook grotendeels overeenkomen met de christelijke visie zodat ook christelijke lezers van dit artikel weten waar ze aan toe zijn in geval van euthanasie.

Rabbijn Evers: "Voor het jodendom is het leven onaantastbaar. Het leven is altijd van onschatbare en absolute waarde. Het leven is van God. God schenkt het leven en neemt het ook weer terug. De mens heeft de plicht tot leven en de plicht het leven zo lang mogelijk te verlengen. Alleen gedurende het eigenlijke sterven is dit niet meer geboden.

De mens heeft geen recht op zelfbeschikking. Religieus gezien moet de mens hier op aarde een bepaalde opdracht vervullen, die soms afgesloten moet worden met veel lijden. Hoewel de mens dit lijden niet mag zoeken of verheerlijken, vormt lijden in de joodse levensvisie toch een onderdeel van het leven met onder andere een louterende functie, voornamelijk gericht op het Toekomstige Leven.

Dit alles betekent dat actieve levensbeëindiging in de vorm van euthanasie of hulp bij zelfdoding niet is toegestaan. Ook niet-behandelen wordt binnen het jodendom gezien als een vorm van euthanasie. Het achterwege laten van levensreddende en levensverlengende maatregelen is onaanvaardbaar. Het is verboden het sterven te verhaasten. Ook versterven is niet toegestaan. Voeding en vocht mogen een ongeneeslijk zieke en stervende patiënt niet worden onthouden.

Het leven, ook het leven met pijn, is altijd te prefereren boven de dood. Wanneer verlichting van pijn en het instandhouden van het leven met elkaar in conflict komen, moet het leven behouden worden, zelfs als de patiënt vraagt om te mogen sterven.

Toch moet alles gedaan worden om het lijden van de patiënt te verlichten. Dit omvat ook agressieve pijnbestrijding. Er is geen joods-wettelijk bezwaar tegen het toedienen van hoge doses morfine om de pijn te onderdrukken bij terminale patiënten, indien zij in leven gehouden kunnen worden door een beademingsapparaat.

In de visie van het jodendom is het leven altijd te prefereren boven de dood. Dit betekent echter niet, dat een arts verplicht zou zijn risicovolle geneeswijzen toe te passen. Ook is een patiënt niet verplicht zich te onderwerpen aan medicamenten die zich nog in een experimenteel stadium bevinden."

Groet,

Etsel

Infoteur: Judithm
Laatste update: 19-06-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Diversen
Special: Sterven
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 1
Schrijf mee!