Misdrijven: deel 3/3

In de laatste bijdrage van deze special over strafbare feiten wordt in dit derde artikel over misdrijven uit het Wetboek van Strafrecht het verschil duidelijk gemaakt tussen huisvredebreuk en lokaalvredebreuk en wie hier tegen mag optreden en op welke manier. Ook worden enkele zwaardere delicten die vallen onder de noemer 'mishandeling' belicht en met voorbeelden verduidelijkt.

Mishandeling (art. 300 t/m 303 W.v.Sr.)

De wet geeft ook van het strafbare feit 'mishandeling' geen definitie, omdat er meerdere vormen bestaan. Maar in het algemeen is er sprake van mishandeling als aan een ander opzettelijk lichamelijk leed wordt toegebracht zonder redelijk doel.

Voorbeelden:

1. Als een vader zijn ondeugende zoon een 'ouderwets' pak voor de broek geeft zonder lichamelijk leed toe te brengen, dan heeft dit een redelijk doel, nl. de jongen straffen omdat hij ondeugend is geweest. Brengt hij zijn zoon opzettelijk en doelbewust lichamelijk letsel toe dan is er sprake van mishandeling.
2. Als politieagenten tijdens rellen een opgewonden menigte in een bepaalde richting willen geleiden en een aantal personen weigert door te lopen, zal door de agenten geweld worden gebruikt. Dan brengen zij wel lichamelijk leed toe, maar dit gebeurt met een redelijk doel, nl. handhaving van de openbare orde.
3. Iemand op een koude winterdag met opzet in het water gooien, waardoor deze ziek wordt is een vorm van mishandeling.

Het Wetboek van Strafrecht behandelt vier verschillende vormen van mishandeling:

1. EENVOUDIGE MISHANDELING (art.300 W.v.Sr.)
Artikel 300 stelt strafbaar: het aan een ander opzettelijk enig of licht lichamelijk letsel toebrengen.
Als de gevolgen echter zwaarder uitvallen dan de dader gewild heeft, b.v. als het slachtoffer zwaar gewond raakt of komt te overlijden, blijft hij strafbaar voor eenvoudige mishandeling, maar zal de rechter wel een zwaardere straf uitspreken. Immers, het was niet de opzet van de dader om zwaar lichamelijk letsel toe te brengen.
Had de dader wel de dood van het slachtoffer gewild, dan maakt hij zich schuldig aan doodslag; had hij wel het zwaar lichamelijk letsel gewild, dan maakt hij zich schuldig aan het misdrijf zware mishandeling.

NB. Hoewel eenvoudige mishandeling ook een misdrijf is, is de poging niet strafbaar in tegenstelling tot de poging bij andere misdrijven die wel strafbaar is.

2. EENVOUDIGE MISHANDELING MET VOORBEDACHTEN RADE (art. 301 W.v.Sr.)
Strafbaar is de eenvoudige mishandeling met voorbedachten rade. Dus opzettelijk aan een ander enig of lichamelijk letsel toebrengen. Ook hier worden niet gewilde eventuele gevolgen, nl. zwaar lichamelijk letsel of de dood, aan de dader toegerekend.

3. ZWARE MISHANDELING (art. 302 W.v.Sr.)
Evenals de in artikel 300 strafbaar gestelde eenvoudige mishandeling is de in dit artikel bedoelde zware mishandeling een spontane opzettelijke daad. Ook hier is het zo, dat als het slachtoffer overlijdt aan de gevolgen hiervan, de dader strafbaar blijft voor zware mishandeling. Hij zal ook nu zwaarder gestraft worden. De opzet tot doden ontbreekt namelijk.

4. ZWARE MISHANDELING MET VOORBEDACHTEN RADE (art. 303 W.v.Sr.)
Dit artikel stelt strafbaar de zware mishandeling waarbij de opzet is het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel. Er moet dus over nagedacht zijn. Ook hier weer de tegenstelling tussen 'de spontane daad' (art. 302) en de 'voorbedachte rade'.
Artikel 303 kent ook nog de mogelijkheid van strafverzwaring als deze zware mishandeling de dood tot gevolg heeft.

Huisvredebreuk (art. 138 W.v.Sr.)

De letterlijke tekst van dit artikel luidt:
Hij die een woning, besloten lokaal of erf, bij een ander in gebruik, wederrechtelijk binnendringt of wederrechtelijk aldaar vertoevende, zich niet op vordering van of vanwege de rechthebbende aanstonds verwijdert, wordt gestraft.
Dit artikel waarborgt de vrijheid in onze woning, maar ook in het afgeschermde gebied rond de woning, het erf en een besloten lokaal tegen indringers en onbevoegden.
Onder een besloten lokaal wordt verstaan een ruimte omgeven door wanden en een dak. B.v. een winkel, kantoorpand, fabriek, school, horecagelegenheid, kerk. M.a.w. geen openbare gebouwen (zie lokaalvredebreuk).

Voorbeelden:

1. Er is sprake van wederrechtelijk binnendringen als men niet het recht heeft om b.v. een woning in te gaan.
2. Er kan ook sprake zijn van een situatie waarbij men wel normaal is binnengelaten, maar de bewoner of eigenaar wil dat de bezoeker het pand verlaat, omdat deze zich misdraagt. Men moet de bezoeker eerst dwingend verzoeken het pand te verlaten. Doet hij dat niet dan is hij op dat moment wederrechtelijk aanwezig.

NB. Als er nogmaals geëist wordt dat de bezoeker het pand verlaat en hij weigert opnieuw, dan is er sprake van
huisvredebreuk. M.a.w. pas na twee keer vorderen!

NB. Omdat er sprake is van heterdaad mag de bewoner/eigenaar de bezoeker aanhouden en meteen aan bevoegde opsporingsambtenaren (meestal politie) overdragen. De bewoner/eigenaar mag de bezoeker niet vasthouden! Dat recht hebben alleen bevoegde opsporingsambtenaren.
Bovenstaande geldt voor beide voorbeelden van huisvredebreuk.

Lokaalvredebreuk (art. 139 W.v.Sr.)

Dit artikel heeft uitsluitend betrekking op panden bestemd voor openbare diensten. We moeten hierbij denken aan:
gemeentelijke (stadhuis, bibliotheek, zwembad, sociale dienst etc.), provinciale en overheidsdiensten (politiebureau, kantoren rijksdiensten, gerechtsgebouw etc.).

NB. Het tweemaal vorderen moet, in tegenstelling tot huisvredebreuk, worden gedaan door een bevoegde ambtenaar. © 2007 - 2009 Staal, gepubliceerd in Diversen (Mens en Samenleving) op 06-12-2007, laatst gewijzigd op 06-12-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Poging tot een misdrijf: In het vorige artikel hebben we kunnen zien dat een poging tot overtreding niet strafbaar is. In dit gedeelte wordt duidelijk gemaakt aan de hand van voorbeelden waarom de wet dat ni…
• Misdrijven: deel 1/3: In de volgende drie artikelen worden alle strafbare feiten behandeld die volgens het Wetboek van Strafrecht vallen onder de categorie 'misdrijven'. Zoals in de vorige reeks is uiteengez…
• Misdrijven: deel 2/3: Het Wetboek van Strafrecht geeft niet alleen aan welke strafbare feiten er zijn, maar ook de maximumstraf voor elk delict. Die kan variëren van geldboete tot hechtenis of gevangenisstra…
• Kindermishandeling en de gevolgen: Elke dag worden kinderen mishandeld. Wat zijn hiervan de gevolgen voor het kind, en wat kunnen we er aan doen?
• Soorten strafbare feiten: misdrijven en overtredingen: In ons strafrecht worden twee soorten strafbare feiten behandeld: misdrijven en overtredingen. De wet geeft geen exacte omschrijving van beide begrippen…