Overtredingen in het strafrecht

Zoals in deze special eerder is vermeld worden de meeste overtredingen in ons land gepleegd in verkeerssituaties. Het gaat dan met name om snelheidsovertredingen. Deze zullen we hier niet bespreken. In dit artikel komen overtredingen aan de orde die minder vaak voorkomen maar toch van belang zijn, zoals straatschenderij, het veroorzaken van brandgevaar, het weigeren of nalaten van hulp bij levensgevaar en het onbevoegd zich ergens bevinden.

Straatschenderij (art. 424 W.v.Sr.)

Straatschenderij bestaat volgens de wet uit vier onderdelen; als er zo'n bestanddeel mist is de handeling niet strafbaar.
Als we artikel 424 ontleden vinden we de volgende vier onderdelen:

• het plegen van enige baldadigheid, zoals mishandeling of vernieling;
• dat moet gebeuren op of aan de openbare weg of op enige voor publiek toegankelijke plaats;
• het moet worden gepleegd tegen personen of goederen;
• daardoor moet gevaar of nadeel kunnen worden teweeggebracht.

Voorbeelden:

1. Wordt baldadigheid gepleegd in de beslotenheid van een huiskamer tegen personen of goederen dan is er wel een baldadige handeling gepleegd, maar het aspect van de openbaarheid ontbreekt en is het dus geen straatschenderij.
2. Voor het publiek toegankelijke plaatsen zijn o.a.: schouwburgen, theaters, bioscopen, stadions, café's, postkantoren, spoorweg-, tram-, en busstations, belastingkantoren, zwembaden enz. gedurende de tijden dat zij voor het publiek toegankelijk zijn (ook tegen het voldoen van bepaalde voorwaarden, b.v. het betalen van entreegeld).
3. Als iemand met stenen naar een lantaarnpaal gooit, maar hij raakt hem niet en wordt toch betrapt door een politieambtenaar, dan is hij strafbaar, omdat het nadeel (=vernieling) kón worden teweeggebracht.

Veroorzaken van brand (art. 429 W.v.Sr.)

In dit artikel is strafbaar gesteld:

• hij die een vuurwapen afschiet, een vuurwerk ontsteekt of een vuur aanlegt, voedt of onderhoudt op zo korte afstand van gebouwen of goederen dat daardoor brandgevaar kan ontstaan;
• hij die een ballon oplaat waaraan brandende stoffen vastgemaakt zijn, tenzij dit is toegestaan volgens de Luchtvaartwet;
• hij die door onvoorzichtigheid of zonder voorzorg gevaar voor bos-, heide-, duin-, gras- of veenbrand doet ontstaan;
• hij die zonder toestemming in oppervlaktewateren een stof aanbrengt waardoor nadeel kan ontstaan met het normale gebruik van dit water.

De bedoeling van dit artikel is om onveilige situaties of brand te voorkomen. Om strafbaar te zijn is het niet noodzakelijk dat er brand of schade ontstaat.

Weigering hulpbetoon (art. 446 W.v.Sr.)

In dit artikel lezen we dat het nalaten van iets ook strafbaar kan zijn. De wet zegt het volgende hierover:
"Hij, die bij het bestaan van gevaar voor de algemene veiligheid van personen of goederen of bij een ontdekking van een misdrijf op heterdaad, het hulpbetoon weigert dat de openbare macht van hem vordert en waartoe hij, zonder zich aan daadwerkelijk gevaar bloot te stellen, in staat is, wordt gestraft". Met de openbare macht wordt hier de politie bedoeld.

Voorbeeld:
Twee surveillerende politieagenten worden naar een uitgaansgelegenheid geroepen waar buiten een aantal mensen met elkaar vechten. Ze proberen de vechtersbazen te scheiden, maar worden zelf aangevallen. Ze zijn zo in het nauw gedreven dat ze niet in staat zijn assistentie in te roepen en verzoeken de eigenaar van de uitgaansgelegenheid dit te doen. Deze weigert en zegt, dat hij er niets mee te maken wil hebben. Deze man weigert dus hulpbetoon dat van hem gevorderd wordt. Hij stelde zich ook niet direct bloot aan gevaar en is dus strafbaar.

Nalaten van hulpverlening (art. 450 W.v.Sr.)

In dit artikel gaat het om nalaten van hulp aan hulpbehoevenden.
Uit dit artikel blijkt dat als iemand in ogenblikkelijk levensgevaar verkeert en een ander daarvan getuige is, deze laatste verplicht is aan de hulpbehoevende persoon hulp te verlenen. Hij hoeft dat echter alleen zo te doen, dat er geen gevaar voor hemzelf of anderen dreigt.

Voorbeeld:
Men mag niet van iemand vergen die zelf niet kan zwemmen om een drenkeling te redden. Wel kan hij een stok of haak toesteken, een touw of plank in het water gooien waaraan de drenkeling zich kan vastklampen. Doet hij dat niet en laat hij na op welke wijze dan ook aan de drenkeling hulp te verlenen, dan maakt hij zich schuldig aan dit strafbare feit, maar alleen als de drenkeling verdrinkt. Overlijdt het slachtoffer niet, dan is degene die geen hulp verleende niet strafbaar.

Onbevoegd aanwezig zijn (art. 461 W.v.Sr.)

Als men het bekende bord 'Verboden toegang' ziet betekent dat, dat men het terrein waar dit bord geplaatst is niet mag betreden. Men is dan onbevoegd aanwezig. Artikel 461 luidt letterlijk: 'Hij die, zonder daartoe gerechtigd te zijn, zich op anders grond, waarvan de toegang op een voor hem blijkbare wijze door de rechthebbende verboden is, bevindt of daar vee laat lopen, wordt gestraft met een geldboete'.

Als men mondelinge of schriftelijk toestemming heeft van de rechthebbende, dan is er geen sprake van een overtreding.
De term 'op blijkbare wijze' die in de wet wordt gebruikt verdient enige toeliichting.

Voorbeelden:

1. In de regel wordt een dergelijk verbod kenbaar gemaakt door bij de toegang tot het terrein een bordje te plaatsen met het opschrift 'verboden toegang', of 'verboden toegang, art. 461 W.v.Sr.' of 'verboden toegang voor onbevoegden'.
2. Een afzetting met prikkeldraad, een hek of een muur, met daarin een poort of deur, die altijd op slot is en alleen geopend wordt voor het binnenlaten of uitlaten van personen en/of goederen vormen ook een 'blijkbare wijze' van het verbod.
3. Staat die poort of deur normaal open, zodat iedereen vrij in en uit kan lopen, dan is er geen sprake van een verbod.

© 2007 - 2010 Staal, gepubliceerd in Diversen (Mens en Samenleving) op 06-12-2007, laatst gewijzigd op 06-12-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Soorten strafbare feiten: misdrijven en overtredingen: In ons strafrecht worden twee soorten strafbare feiten behandeld: misdrijven en overtredingen. De wet geeft geen exacte omschrijving van beide begrippen…
• Strafrecht & Gerechtelijk Vooronderzoek: Het Strafrecht en het Gerechtelijk Vooronderzoek. Na opsporing van strafbare feiten (a.h.v. de strafwet- gevingen) c.q. het politieonderzoek in de eerste fase, gaat m…
• Strafrecht & Politie 1 - Taken Politie: Strafrecht en Politie. Wanneer was er Nederlands Strafrecht? Hoe is ons strafrecht gebaseerd op de Code Punal? Wie draagt zorg voor naleving van de strafwetgeving en w…
• Wat doet een Advocaat: Een korte uitleg over het werk van een advocaat en hoe alles in zijn werk gaat. Ook zal er aandacht worden besteed aan wat voor soorten advocaten er zijn.
• De straffen binnen het strafrecht: Wanneer iemand de normen, die de samenleving heeft gesteld overtreedt, volgen er sancties. In het Nederlandse strafrecht wordt onder sancties verstaan 'straffen en maatrege…