Groepsleider: Omgaan met conflicten (agressie)

Daar waar mensen zijn doen zich ook conflicten voor. Conflicten zijn niet weg te denken uit het leven van mensen. Als we het woord conflict lezen, dan krijgen we daar een vervelend gevoel bij: het woord betekent botsing, strijd, verschil van mening. Toch leveren conflictsituaties ook informatie op voor de mensen. Mensen kunnen er dus ook voordeel of winst uit halen. De manier hoe je met een conflict omgaat speelt daarbij een grote rol. We spreken van een conflict als twee of meer partijen zo verschillen van doelen, belangen of opvattingen dat ze daarin niet bij elkaar kunnen komen. Het woord conflict geeft aan dat er iets tussen twee of meer mensen gebeurt. Er is sprake van een conflict als ten minste een van de partijen een onoverkomenlijk verschil ervaart en dat ook aangeeft.

Als je als groepsleider te maken krijgt met een conflict tussen groepsgenoten of als groepsleider met een client kan een conflict uiteindelijk uitmonden in agressie. Dit kan komen doordat clienten niet de vaardigheden beschikken om een conflict goed op te lossen.

Wat gebeurt er bij een conflict

• Er is een situatie

• Deze veroorzaakt spanning

• Dit vraagt vaardigheden

• Dit bepaalt het gedrag

• Dit geeft gevolg

Diagnose schema

Een diagnose schema is een schema waarin de fasen van opbouw van " agressief" gedrag worden weergegeven. Dit schema helpt om goed te beoordelen en het juiste te doen bij toenemend agressief gedrag in elke fase.

Fase	Diagnose naam	Gedragssignalen	Interventie
1	Assertiviteit	Gewoon gedrag? 1e signalen? merkbaar aan: toon, houding, contact, blik	Signaleren (zien, positieve feedback geven)
2	Irritatie/ agitatie	Prikkelbaar, opwinding (toenemend) merkbaar aan: toon, houding, contact, blik	Inlevend, ruimte biedend, alternatieven/oplossingen aanreiken
3	Dreigend verbaal/ fysiek	Oplopende verbale agressie, dreiging en strijdgedrag. merkbaar aan: toon, houding, contact, blik	Grenzen stellen. moment van fysiek ingrijpen nog te bepalen
4	Fysiek geweldadig	Er is zichtbare fysieke escalatie, met risico op letsel	Fysiek ingrijpen
5	Herstelfase (1 1/2 uur)	Na escalatie nog prikkelbaar gedrag	Rekening houden met...

Bij herhaaldelijk probleemgedrag is het handig om een interventieschema te maken. Dit houdt in dat je samen met de cliënt (voor zover mogelijk) dit schema gaat invullen. Je maakt dan het schema specifiek op de cliënt. Dit maakt dat je als collega's in 1 opslag ziet in welke fase de client zit, welk gedrag hierbij hoort en hoe daarin te handelen.

Bij elke fase van interventie hoort een houding en communicatie die passend is en ondersteunend werkt. gebaseerd op rots en water. basishoudingen die je zowel fysiek, mentaal en sociaal kunt inzetten.

• Rots: kenmerkend; stevigheid, je eigen weg gaan, geen ruimte voor de ander.

• Water: kenmerkend; flexibiliteit, bewust van jezelf met aandacht en ruimte voor de ander.

Wees bewust welke van de twee bij jouw van toepassing is! Dit kun je gebruiken in conflicten met cliënten.

Interventies en Houding

Fase	Diagnose naam	interventie	Rots-water houding
1	Assertiviteit	Signaleren (zien, positieve feedback)	Onbewust water; natuurlijk vloeiend
2	Irritatie/agitatie	Inlevend, ruimte biedend, alternatieven/oplossingen aanreiken	Bewust water; meebewegen en de 'stroom' blijven richten
3	Dreigend verbaal/fysiek	Grenzen stellen. moment van fysiek ingrijpen nog te bepalen	Bewust rots; richting bepalend. Toenemend rotsvast naar mate agressie oploopt.
4	Fysiek geweldadig	Fysiek ingrijpen (nood)	Rotshard; totaal regie overnemend
5	Herstelfase (1 1/2 uur)	Rekening houden met...	Bewust water-rots; begrip tonen en regie behouden