Goed omgaan met kritiek

Dagelijks worden we thuis of op ons werk geconfronteerd met kritiek. Veel mensen vinden het lastig om met kritiek om te gaan. Ze voelen zich persoonlijk aangevallen en reageren vervolgens agressief. Verkeerd omgaan met kritiek kan aan je zelfvertrouwen gaan knagen. In dit artikel geef ik je een aantal tips om met kritiek om te gaan, of dit nu terechte of onterechte kritiek is.

Reageer niet agressief

Veel mensen reageren agressief op kritiek. Dit is een teken van een lage eigenwaarde. Je verzet je omdat iemand je herinnert aan een tekortkoming. De meeste mensen gaan direct in verdediging om er voor te zorgen dat de tegenpartij op hun niveau van eigenwaarde komt te staan. “Hoe durf je mij te bekritiseren” is een veel voorkomende gedachte bij mensen die agressief omgaan met kritiek.

De ander zal je snel met rust laten en je vervolgens minder snel aanspreken. Toch zal de persoon om je rug om gaan handelen. Hierdoor ontstaan er conflicten, roddels, ontslag en uiteindelijk een nog lager zelfbeeld. Agressief reageren op kritiek is de meest verkeerde techniek om te gaan met kritiek.

Reageer niet passief

Je biedt direct je excuus aan en geeft je onmiddellijk over of reageert helemaal niet. Je partner geeft aan dat je dik begint te worden en jij geeft meteen toe: “ja, ik weet het. Ik ben erg vet geworden. Ik kan niet begrijpen dat je mij nog leuk vindt.” Deze manier van reageren is niet goed voor je zelfvertrouwen omdat je vaak zult buigen voor de negatieve mening van anderen door dit in je reactie nogmaals te benadrukken.

Reageer met erkenning, verhul en doe onderzoek

Reageer assertief op kritiek. Heeft iemand gelijk? Geef dit toe en bedank eventueel voor de kritiek. Door deze manier van reageren offer je je zelfvertrouwen niet op omdat de ander prettig reageert op jouw prettige reactie.

Chef: “Wat maak je er een bende van Bas, ik heb gisteren je bureau opgeruimd”.
Jij: “Je hebt gelijk, ik moet wat minder slordig zijn en mijn bureau aan het eind van de dag opruimen. Bedankt dat je dit voor mij hebt gedaan”.

Je hoeft geen uitleg te geven of te beloven dat je het anders zult doen. Dan maak je de zaak groter dan het al is. Erkennen dat je fout zat heeft voordelen. De ander gaat snel over tot de orde van de dag. Erkennen heeft natuurlijk alleen zin als je het met de kritiek eens bent.

Bij verhullen kies je ervoor om te reageren op het deel dat klopt en de rest laat je voor wat het is. Dit kan heel goed bij kritiek dat uit meerdere delen bestaat.

Klant: “Deze koffie is echt smerig. Het is lauw, slap en ranzig van smaak. Ik hoop dat het eten hier knapper is.”
Bediening: “U heeft gelijk, de koffie is koud. Ik ga een nieuw bakkie voor u halen.”

Je besteedt in dit geval dus alleen aandacht aan datgene wat jij zelf ook waarneemt. De koffie is in dit geval echt koud, daar reageer je op door in te stemmen. De rest is een uiting van persoonlijke voorkeur of (in veel gevallen) frustratie. Mensen die gefrustreerd zijn geven meer kritiek dan mensen die lekker in hun vel zitten. Verhul kritiek door er niet op te reageren. Zo vermijd je discussies, spanning en misschien wel ruzies. Het voordeel van verhullend reageren is dat je de criticus de wind uit de zeilen neemt zonder je zelfvertrouwen aan te tasten. De criticus ontvangt jouw boodschap en is daar tevreden mee.

Veel geuite kritiek is nogal wazig. In dit geval kun je op onderzoek gaan door gebruik te maken van woorden als specifiek, precies, concreet, wanneer of bijvoorbeeld. ‘Bewijs dat maar eens’, ‘o ja?’ “volgens wie dan?’ zijn geen voorbeelden van goed onderzoek. Dit is een agressieve manier van reageren op kritiek, zoals je hierboven hebt kunnen lezen.

Vader: “Sander, ik vind je lui.”
Sander: “Lui, hoe kom je erbij. Wat bedoel je precies?”.
Vader: “Je hebt de hele vakantie niets gedaan, je had makkelijk een baantje kunnen zoeken”
Sander: “En wat maakt mij nog meer lui?”
Vader: “Je zit alleen maar te MSN’en of tv te kijken en je kamer ruim je nooit op”.

Door onderzoek te doen kun je achterhalen waar de ander jou precies op aanspreekt. Hierdoor kun jij effectiever reageren op de kritiek of er wat mee doen. Veel mensen zijn goed in het geven van vage kritiek, waar je als ontvanger weinig chocola van kunt maken. Help jezelf op weg door vragen te stellen zodat je weet waar je aan kunt werken. .