Empathie creeren

Bij het onderwijs, bij therapie, bij organisatiebureaus en bij het bedrijfsleven is rapport of empathie van essentieel belang. Je brengt hiermee een sfeer van wederzijds vertrouwen en wederzijdse betrokkenheid tot stand. Hierin kunnen mensen zich op hun gemak voelen en vrijuit reageren.

Verstandshouding

Wat moeten we doen om een goede verstandhouding met anderen te krijgen? Hoe creëren we een relatie waarin vertrouwen en openheid op de voorgrond staan? Hoe kunnen we dit natuurlijke vermogen verfijnen en breder toepasbaar maken? Voor een meer praktisch dan theoretisch antwoord moet je de vraag omdraaien. Waaraan kun je zien dat 2 mensen een goede verstandhouding met elkaar hebben?

Tekenen van empathie

Als je rondkijkt in een restaurant, openbaar gebouw of welke ontmoetingsplaats dan ook, hoe kom je er dan achter welke mensen onderling rapport hebben en welke niet? Als 2 mensen in rapport zijn, lijkt de communicatie op een onbelemmerde stroom. Hun lichaamsexpressie en hun worden passen bij elkaar. Wat we zeggen kan rapport creëren en ongedaan maken – maar dat behelst slechts 7 procent van de communicatie. Lichaamstaal en intonatie zijn van veel groter belang. Misschien heb je opgemerkt dat mensen die in rapport zijn ertoe neigen elkaar lichaamsverhouding, gebaren en oogcontacten te spiegelen en over te nemen. Het is net een dans: De partners spiegelen elkaar. De lichaamstaal van de 1 vult die van de ander aan. Heb je ooit een goed gesprek met iemand gehad en daarbij opgemerkt dat jullie beiden dezelfde lichaamshouding hadden aangenomen? Hoe dieper het rapport is, des te meer zal de lichaamshouding overeenstemmen. Deze vaardigheid is waarschijnlijk aangeboren: Pasgeboren baby’s volgen in hun bewegingen het ritme van de mensenstemmen om hen heen. Als mensen niet in rapport zijn is dat aan hun lichaam te zien – wat ze ook zeggen, ze nemen niet de lichaamsexpressie van de ander over. Ze dansen niet samen en dat zie je onmiddellijk.

Hoe creër je rapport?

Succesvolle mensen creëren rapport en rapport schept vertrouwen. Je kunt rapport vestigen met wie je maar wilt door het natuurlijke vermogen tot rapport, dat je elke dag gebruikt bewust te verfijnen. Door lichaamsexpressie en intonatie te imiteren en te spiegelen kun je met vrijwel iedereen heel snel rapport creëren. Gelijktijdig oogcontact is daartoe duidelijk een middel en vrijwel ook het enige dat bewust wordt aangeleerd binnen de Angelsaksische cultuur die een sterk taboe kent op het bewust opmerken van en het ontvankelijk zijn voor lichaamstaal. Om rapport te vestigen moet je je voegen in de dans van de ander door met respect en subtiele wijze diens lichaamstaal over te nemen. Hierdoor wordt een brug geslagen tussen ieders wereldmodel.

Overnemen

Overnemen is beslist niet hetzelfde als imitatie: Dat is merkbaar, overdreven en lukraak nadoen van de bewegingen van de ander en wordt gewoonlijk aanstootgevend gevonden. Je kunt armbewegingen beantwoorden met kleine handbewegingen, een beweging van het lichaam met een hoofdbeweging. Dit wordt ‘gekruist spiegelen’ genoemd. Je kunt ook aanpassen wat de verdeling van het lichaamsgewicht betreft of de basishouding. Als mensen op elkaar lijken, vinden ze elkaar aardig. Het aanpassen van de ademhaling aan die van de ander is en buitengewoon krachtig middel om rapport met de ander te krijgen. Misschien is het je wel eens opgevallen dat 2 mensen die diep in rapport zijn gelijktijdig ademhalen. Dit zijn de fundamentele bestanddelen van rapport. Maar hecht geen geloof aan wat we zeggen. Kijk wat er gebeurt als je anderen spiegelt. Kijk vervolgens wat er gebeurt als je daarmee ophoudt. Let op wat mensen die in rapport zijn doen. Wees je om te beginnen bewust van wat je van nature doet, zodat je dat kunt verfijnen en naar keuze kunt toepassen.