InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Communicatie > Luistervaardigheden: parafraseren en samenvatten

Luistervaardigheden: parafraseren en samenvatten

Luistervaardigheden: parafraseren en samenvatten De luistervaardigheden parafraseren en samenvatten worden nader besproken. Communiceren doen we de hele dag door. Een belangrijke communicatieve vaardigheid is luisteren. Niets lijkt gemakkelijker dan dat. Toch schieten veel mensen tekort op dit gebied en ervaren ze dat soms zelf ook. Luisteren naar wat iemand te vertellen heeft, vraagt dat we onze aandacht vast kunnen houden, hoofd- van bijzaken weten te onderscheiden en gepast reageren op hetgeen gezegd wordt.

Luistervaardigheden


Actief luisteren

Luisteren is niet alleen belangrijk als je naar een voordracht luistert, maar het is ook een zeer belangrijke vaardigheid voor een goede communicatie tussen mensen. In een gesprek met een collega, een klant, je ondergeschikte of je leidinggevende gaat om een proces van actief luisteren. Het is niet alleen van belang dat je de ander hoort, maar ook dat je de boodschap van de ander begrijpt. Door luistervaardigheden toe te passen laat je je gesprekspartner weten dat je naar hem luistert en schep je de mogelijkheid om het gespreksonderwerp verder uit te diepen. Actief luisteren omvat de volgende vier vaardigheden:
  • aandachtgevend gedrag;
  • gevoelsreflecties geven;
  • parafraseren; en
  • samenvatten.

In dit artikel gaan we in op de laatste twee vaardigheden. De luistervaardigheden actief luisteren en het geven van een gevoelsreflectie wordt in een apart artikel besproken.

Parafraseren

Parafraseren betekent dat je de informatie van de ander verwerkt, interpreteert en in je eigen woorden weergeeft of recapituleert. Doe dit regelmatig tijdens het gesprek. Je kunt op de volgende wijze parafraseren:

"Dus als ik het goed begrijp wil je in aanmerking komen voor een andere functie, omdat je meer uitdaging wilt?"

Parafraseren heeft een aantal belangrijke functies:
  1. controleren of je je gesprekspartner goed hebt begrepen;
  2. het gespreksthema verder verhelderen;
  3. aanmoediging om verder te vertellen;
  4. het thema gerichter en concreter exploreren;
  5. het selecteren van een bepaald onderwerp in het verhaal.

1. Door in je eigen woorden kort samen te vatten wat de ander heeft gezegd, check je of je hem goed hebt begrepen. Om door te gaan op het voorgaande voorbeeld, kan je gesprekspartner zeggen:

"Ja, dat is juist, maar niet alleen om die reden wil ik een andere functie."

2. We komen moet deze opmerking vanzelf uit bij het tweede punt: het gespreksthema verder uitdiepen. Dit kan door verderreikende vragen te stellen:

"Welke argumenten spelen in uw afweging nog meer een rol?"

3. Parafraseren moedigt je gesprekspartner ook aan om verder te vertellen. U moedigt een ander aan verder te vertellen. Je laat zien dat je de ander begrijpt en wilt begrijpen en dat je open staat voor zijn verhaal.

4. Door te parafraseren wordt het thema gerichter en concreter verkent. Je gaat dieper op de materie in. Hierbij is het wel belangrijk dat je niet te veel zijwegen gaat bewandelen en allengs afdwaalt van het oorspronkelijke onderwerp. Onderscheid hoofd- van bijzaken, zoals in de inleiding opgemerkt.

5. Je gesprekspartner kan in korte tijd veel zaken ter sprake brengen. Door te parafraseren kun je er één onderwerp uitlichten om daar verder op door te gaan. Ook hier weer is het belangrijk om hoofd- van bijzaken te kunnen onderscheiden.

Er zijn een aantal vuistregels ten aanzien van parafraseren:
  • doe het kort en bondig;
  • doe het in eigen woorden;
  • wees niet veroordelend of moraliserend;
  • geef de ander ruimte om te reageren.

Samenvatten

Het doel van samenvatten is tweeledig:
  1. het structureren en ordenen van het gesprek; en
  2. nagaan of je de ander goed begrepen hebt.

Parafraseren doe je na een gespreksbeurt en samenvatten doe je over een groter deel van het gesprek. Het kan bij voorbeeld heel goed dienen ter afsluiting van een bepaald onderwerp of thema. Geef je gesprekspartner altijd de mogelijkheid om te reageren op je samenvatting.

Valkuilen parafraseren en samenvatten

Met betrekking tot het parafraseren en samenvatten zijn er een aantal valkuilen:
  • papegaaien;
  • een interpretatie.

Papegaaien houdt in de je precies herhaalt wat een ander zegt, maar dat is geen parafraseren maar simpelweg napraten. Dit komt bij je gesprekspartner mechanisch over en hieruit blijkt niet dat je de ander hebt begrepen.

Door het geven van een interpretatie van wat de ander zegt, verdraai je de inhoud van de boodschap die door de ander wordt overgebracht en geef je een gebrekkige respons op hetgeen de ander te berde brengt. Bij parafraseren gaat het niet om jouw interpretaties, maar om een weergave in eigen woorden van wat de ander jou heeft medegedeeld.

Lees verder

© 2009 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Parafraseren en reflecterenParafraseren en reflecterenVoor het voeren van een professioneel gesprek is het belangrijk dat je een aantal gesprekstechnieken goed beheerst. Luis…
Samenvatten: hoe doe je dat?Samenvatten: hoe doe je dat?Een samenvatting kan in allerlei gevallen handig zijn. Het kan een manier zijn om met de leerstof bezig te zijn, of om v…
Verbale communicatieDagelijks communiceren we verbaal en non-verbaal, direct en indirect. Wat zijn nu eigenlijk de processen binnen verbale…
LuistervaardighedenOndanks het feit dat we ons er vaak niet bewust van zijn, vertoont de mens een aantal slechte luistergewoonten. Zo zijn…
Hoe houd je een gesprek gaande?Hoe houd je een gesprek gaande?Veel mensen denken dat ze een interessant verhaal moeten ophangen om een gesprek gaande te houden. Ze weten op dat momen…
Bronnen en referenties
  • Gerard Egan: Deskundig hulpverlenen ~ Een model, vaardigheden en methoden; Van Gorcum C Comp. BV, Assen, 1986.
  • http://74.125.77.132/search?q=cache:ojjQ6B9a6LsJ:portal.kempenplein.nl/documentenbibliotheek/Algemene%2520documenten%2520deelprojecten/2b%2520Projecten/Coachgesprekken%2520met%2520kinderen,%2520Bs.%2520Schepelweyen/bijlage%2520Luistervaardigheden.doc+luistervaardigheden+samenvatten&hl=nl&ct=clnk&cd=1&gl=nl
  • http://www.ppsw.rug.nl/~idp/loopbaan/drive_F/_html/vaardigheden/parafraseren.html
  • http://74.125.77.132/search?q=cache:ojjQ6B9a6LsJ:portal.kempenplein.nl/documentenbibliotheek/Algemene%2520documenten%2520deelprojecten/2b%2520Projecten/Coachgesprekken%2520met%2520kinderen,%2520Bs.%2520Schepelweyen/bijlage%2520Luistervaardigheden.doc+luistervaardigheden+samenvatten&hl=nl&ct=clnk&cd=1&gl=nl
  • http://www.rug.nl/noordster/mondelingevaardigheden/voorstudenten/luisteren

Reageer op het artikel "Luistervaardigheden: parafraseren en samenvatten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 06-08-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Communicatie
Special: Communicatie
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!