Journalistiek: bedrijfsjournalistiek en interne communicatie

Bedrijfsjournalistiek kenmerkt zich door een zekere gebondenheid met het bedrijf waarvoor men werkt. De bedrijfsjournalist heeft een dualistische positie. Enerzijds zijn daar de bedrijfsbelangen die moeten worden gerespecteerd en anderzijds heeft hij zijn journalistieke taak: het geven van objectieve informatie. In dit artikel aandacht voor de interne en externe bedrijfscommunicatie. Ook kijken we naar de formule van een bedrijfsblad.

Bedrijfsjournalistiek en bedrijfsjournalist

Bedrijfsjournalistiek
Bedrijfsjournalistiek is de professioneel-journalistieke verzorging van al dan niet periodiek verschijnende publicaties, op initiatief en onder verantwoordelijkheid van een organisatie, in het kader van het communicatiebeleid uitgegeven en verspreid onder interne en externe publieksgroepen.

gebonden journalistiek
De vrijheid van de bedrijfsjournalist om informatie te verzamelen en te verspreiden, vindt zijn grenzen in het veilig stellen van de ondernemingsdoelstellingen. Deze mogen niet worden geschaad.

interne communicatiemiddelen

• personeelsjaarverslag
• mededelingen
• sociaal jaarverslag
• directiebrieven
• kaderblad
• knipselkrant
• brochure
• publicatieborden
• introductieboekje
• bedrijfstelevisie
• bulletins
• bedrijfstelefoon
• OR-blad
• werkoverleg
• e-mail

---

Interne en externe bedrijfscommunicatie

interne communicatie
Dit is de communicatie die binnen de organisatie plaatsvindt tussen bijvoorbeeld directie en personeel, personeel onderling, bedrijf en aandeelhouders, etc.

motiverende communicatie
Deze gaat over de organisatie en ieders plaats daarin. Het bedrijfsblad speelt nog steeds voornamelijk een rol bij de motiverende communicatie

---

Functies van bedrijfscommunicatie

managers
Managers zien het blad best vaak als een bruikbaar communicatiemiddel. Ze zouden alleen echter graag zelf bepalen hoe ze daarin hun visie en beleid doorgeven, niet gehinderd door de professionele tussenkomst van een redacteur die journalistieke maatstaven hanteert en bijvoorbeeld naast de positieve, ook negatieve kanten wil belichten

PR functionarissen
Ook zij hebben de neiging soms meer op te letten of het bedrijfsbeleid en het bedrijfsbelang in het bedrijfsblad niet geschaad worden, dan de informatiebehoefte van de medewerkers te honoreren.

gevolg evenwicht bewaren tussen verschillende belangen en visies
Het gevolg daarvan is dat het blad noch door de medewerkers, noch door het management als geloofwaardig wordt ervaren.

belangrijkste doelstellingen bedrijfsblad

• bevorderen van horizontale en verticale communicatie, uitgaande van de noodzaak van tweerichtingsverkeer
• bijdragen tot een beter inzicht in wat er in het bedrijf gebeurt en in ontwikkelingen in de samenleving waarbij de organisatie is betrokken
• bijdragen tot een sterkere bedrijfsbinding
• ondersteunen en toetsen van de ondernemingsdoelstellingen
• bijdragen tot een beter sociaal klimaat

redactieraad
Dit is een speciaal samengestelde commissie, bestaande uit vertegenwoordigers uit verschillende sectoren van de onderneming.

correspondent
Correspondenten kunnen helpen bij het verzamelen van kopij en informatie. Dit zijn mensen uit bedrijf die daarvoor gevraagd worden. Ze zitten bij voorkeur op plaatsen waar ze veel zien en horen en ze moeten het vermogen hebben voortdurend attent te zijn op nieuwswaarde.

horizontale communicatie
Wanneer medewerkers of afdelingen van gelijk niveau met elkaar communiceren. Het zorgt voor dynamiek in het bedrijf. Hiërarchie speelt hierbij nauwelijks een rol.

verticale communicatie
Dit is communicatie van boven naar beneden. Het is alleen effectief als er van beneden naar boven op gereageerd wordt.

diagonale communicatie
Deze speelt zich af tussen medewerkers en / of afdelingen van ongelijk hiërarchisch niveau, waartussen geen hiërarchische verhouding bestaat.

formele en informele communicatie
Formele communicatie is alle communicatie die langs formele lijnen loopt (directiebrieven, mededelingen, notulen van vergaderingen, etc.)
Informele communicatie is de communicatie in de wandelgangen en van-horen-zeggen. Nadeel is dat het een bron van geruchten kan zijn.

---

Doelstelling bedrijfsblad

belangrijkste doelstelling
Het informeren van de medewerkers over het bedrijf en ieders plaats daarin.

ontbreken van hardere feitelijke bedrijfsnieuws
Dit doet het imago van een bedrijfsblad geen goed. Managers ervaren dit niet als een geschikt kanaal en medewerkers herkennen het niet als betrouwbare boodschapper.

bladformule
Hierin staat onder andere wie de lezersgroep vormen en wat het doel is van het bedrijfsblad (informeren, voorlichten, nieuws brengen, spreekbuis van directie, etc.).

vaardigheden van een redacteur van een bedrijfsblad

• nieuwsgierig en doortastend zijn
• informatie selecteren op belangrijkheid en nieuwswaarde
• attent zijn op het nieuws en de betekenis van gebeurtenissen kunnen overzien
• snel aandacht van onderwerp naar onderwerp verplaatsen
• gedachten ordenen en overbrengen
• samenhang tussen de feiten laten zien
• beschikken over mensenkennis
• vaktaal en jargon in gewone mensentaal overzetten
• goed en vlot kunnen schrijven

Meer over journalistiek is te lezen in mijn special Journalistiek: wat is nieuws? (deel III).