Journalistiek: schrijven voor PR / voorlichting in bedrijven

Als bedrijfsjournalist hebt u direct te maken met het bevorderen van het wederzijds begrip tussen het management en de werknemers, dus met de interne public relations (PR) van uw organisatie. Bijna altijd vertrouwt een bedrijf de zorg voor het personeelsblad toe aan de bedrijfsjournalist. Belangrijk is dat u rekening moet houden met een bepaald publiek en ho u dezelfde informatie op verschillende manieren kunt opschrijven en vormgeven. Dit hangt van het doel af.

Public relations, identiteit en imago

identiteit van een organisatie
Een organisatie is een persoonlijkheid. Een organisatie is iets en wil iets. Identiteit wil zeggen: het beeld dat een organisatie van zichzelf wenst over te brengen op haar publieksgroepen. In het ideale geval is de identiteit gelijk aan het imago. Het bedrijf wil op een bepaalde manier overkomen en dat lukt nog ook.

public relations
Dit is het stelselmatig bevorderen van wederzijds begrip tussen een organisatie en haat publieksgroepen.

publieksgroepen
Dat zijn alle groepen in de bevolking waarmee de organisatie te maken heeft of te maken kan krijgen. Externe groepen zijn: leveranciers, klanten, pers, B&W, Kamer van Koophandel, en dergelijke. Interne groepen zijn: eigen werknemers, oud-werknemers, vakbonden, bestuursleden, commissarissen en aandeelhouders.

---

Schrijven voor een breed publiek

drie doelen met een tekst
U schrijft elke tekst met een bepaald doel: een kennisdoel (gericht op het weten), een houdingsdoel (gericht op het voelen) of een actiedoel (gericht op het doen).

bijdragen van slechte schrijvers
Over het letterlijk overnemen van teksten is het belangrijk taal- en stijlfouten eruit te halen. Dit om te voorkomen dat de auteur gezichtsverlies lijdt.

lengte kopij
Bij weinig kopij zorgt u ervoor als redacteur dat er nog wat extra tekst is zodat u voorkomt dat er lege plekken in het blad ontstaan.

---

Middelen om uw lezers te bereiken

jaarverslag
Hierin staat met wie zaken zijn gedaan, wat de winst is, wat de omzet is, hoe en hoeveel er geïnvesteerd is in bijvoorbeeld machinepark en opleiding en wat de verwachtingen zijn voor het volgend jaar.

sociaal jaarverslag
Hierin legt de leiding van de organisatie verantwoording af over het sociale beleid in het jaarverslag. Dit is de organisatie wettelijk verplicht.

personeelsjaarverslag
Dit is een vereenvoudigde versie van het financieel jaarverslag.

bedrijfsjournaal
Dit is een vrij nieuw medium binnen een bedrijf: bedrijfstelevisie. Voorbeelden zijn Albert Heijn en Centraal Beheer. Een goedkopere variant is de telefonische nieuwsdienst.

huisorgaan
Dit is een tijdschriftachtig blad, speciaal geschreven voor interne maar vooral externe publieksgroepen (zie hierboven). Er staan nieuwtjes in over het bedrijf.

---

De rol van voorlichting

voorlichting
Dit is bewust gegeven hulp bij menings- of besluitvorming.

verschillen met public relations
Bij voorlichting is sprake van eenrichtingsverkeer en bij PR van twee richtingsverkeer.
Voorlichting is in het belang van de ontvanger, PR is in ieders belang, maar voornamelijk in het belang van de zender (de organisatie).
Voorlichting geeft hulp bij besluitvorming, PR wil de ontvanger beïnvloeden.

Meer over journalistiek is te lezen in mijn special Journalistiek: wat is nieuws? (deel III).