Communicatie en Tijdschriftformule

Journalistiek: de ingrediënten van een tijdschrift

Infoteur: Etsel

Vanzelfsprekend staan er in een tijdschrift teksten en foto's, net als in een krant. Maar de benadering is totaal verschillend. De stijl van een tijdschrift is over het algemeen herkenbaarder. De oorzaak hiervan is, dat in een tijdschrift tekst en beeld veel sterker samengaan. Deze beide elementen bepalen samen de identiteit van een blad. In dit artikel aandacht voor de redactionele formule en de invalshoek. Daarnaast worden ritme en toon behandeld. Ten slotte aandacht voor de vormgeving.


De tijdschriftformule

tijdschriftformule
Elke uitgever maakt, voordat hij een blad op de markt gaat brengen, een uitgeefplan waarbij hij beslissingen neemt over een aantal zaken:
  • Wat is de doelgroep?
  • Wat is de verschijningsfrequentie?
  • Wat is het formaat?
  • Wat is de papiersoort?
  • Wat gaat het blad kosten?
  • Uit hoeveel pagina's bestaat het redactionele gedeelte en hoeveel bladzijden advertenties bevat het tijdschrift?
  • Wat is de verhouding tussen tekst en beeld?
  • Hoeveel pagina's kleur en hoeveel pagina's zwart/wit komen er in het blad?
  • Welke onderwerpen komen aan de orde en welke beslist niet?
  • Welke sfeer zal het blad uitstralen?

redactionele formule
Dit betreft de inhoudelijke kant van de tijdschriftenformule. Een aantal redactionele elementen dragen bij aan de herkenbaarheid van een tijdschrift en vormen samen de identiteit: de omslag, inhoudspagina en colofon, richtlijnen voor de journalistieke vorm (vaste rubrieken), verhouding tussen tekst en foto's.

vaste pijlers
Dit zijn onderwerpen die elke keer weer terugkeren en een belangrijk element vormen in de redactionele formule

Het ritme van een tijdschrift

ritme
De redactionele formule mag nooit een strak keurslijf zijn. Er moet altijd ruimte zijn voor variatie en onverwachte elementen, anders wordt een tijdschrift al gauw heel saai. Herkenbaarheid en constante kwaliteit moeten in balans zijn met afwisseling en verrassing, zodat een blad elke keer weer opnieuw een aantrekkelijk ritme krijgt.

De basis van de redactionele formule van bijvoorbeeld de Margriet is dat de lezeressen hun levensstijl kunnen terugvinden: koken, mode, schoonheid, wonen, relaties, medisch. De uitstraling van Margriet is betrouwbaar. De lezeres wordt direct aangesproken op een warme, vrolijke en vriendelijke toon.

De invalshoek

invalshoek
Wie voor een tijdschrift werkt, pikt een detail uit de werkelijkheid of voegt er iets aan toe waarvan hij denkt dat zijn lezer het interessant zal vinden.

geslaagde invalshoek
De essentie van een geslaagde invalshoek is, dat aan voorspelbare onderwerpen een onvoorspelbare wending wordt gegeven. Vaak keren onderwerpen terug en worden ze in een ander jasje gestoken.

Tekst en toon

doelgroep
Allereerst is van belang te bepalen voor welke doelgroep u schrijft.

reportage
In een reportage vormen de feiten slechts het uitgangspunt. Het wezenlijke kenmerk van een reportage is, dat de informatie gebaseerd is op de eigen waarnemingen van de journalist. Het is een ooggetuigeverslag.

reportage geschikte vorm voor tijdschrift
  • reportage is persoonlijk
  • reportage is menselijk
  • reportage handelt over emoties
  • Reportage gaat over motieven, problemen en oplossingen

Er zijn verschillende reportages: tekst- of beeldreportage, informatiereportage (feiten en inzichten), sfeerreportage (sfeer in plaats van nieuws).

rubrieken en columns
  • redactionele rubrieken (visie of mening van de redactie)
  • nieuwsrubrieken (korte berichten, vaak in zakelijke stijl gebracht)
  • servicerubrieken (het verlenen van een dienst of advies)
  • brievenrubrieken (hier kunnen lezers hun reactie geven)
  • column (een persoonlijk getint stukje)

Vormgeving

vormgevingselementen
Dit zijn: de cover, het logo, verhouding tussen tekst en beeld, de verhouding tussen zwart/wit en kleur, illustraties, typografie.

basislay-out
Deze bestaat uit: het stramien, de letterkeuze, fotografie, de cover, de spread, koppen en intro's.

cover
De cover is het middel om bij uitstek op te vallen. Dat is vooral belangrijk voor mensen die in een winkel het blad kopen. Een goede cover weerspiegelt de formule, de identiteit van het blad en geeft informatie over de inhoud van het tijdschrift. Het belangrijkste element is het logo dat meestal links in de bovenhoek staat. Verder bevat de cover foto's en teksten.

spread
Een spread is een dubbele pagina, een opengeslagen tijdschrift. Bij een artikel dat uit meer dan twee pagina's bestaat is de openingsspread het belangrijkste: de eerste dubbele pagina van een artikel. Deze heeft meestal alle visuele kenmerken van een blad in zich.

koppen en streamers
Koppen kunnen verschillende functies hebben:
  • samenvatten of aankondigen van de inhoud
  • nieuwsgierig maken of de sfeer van een verhaal aanduiden

Een streamer is een losse zin. Als streamer neemt men een zin die aan het artikel ontleend is. Het doel is de lezer te stimuleren om, vooral bij lange artikelen, het verhaal helemaal uit te lezen.

Meer over journalistiek is te lezen in mijn special Journalistiek: wat is nieuws? Deel II.
© 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Communicatie (Mens en Samenleving) op 18-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Journalistiek: de ingrediënten van een tijdschrift"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.