InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Communicatie > Journalistiek: het schrijven van nieuwsberichten

Journalistiek: het schrijven van nieuwsberichten

Journalistiek: het schrijven van nieuwsberichten Hoe moet je nieuwsberichten schrijven? Welke elementen bevatten een goed nieuwsbericht? Hoe brengt een journalist de systematisch vergaarde informatie over naar zijn lezers? Hoe ziet een lead (eerste alinea van het bericht) eruit? De vragen komen aan de orde in dit artikel. Met de gegevens kunt u volgens een vaste structuur zelf berichten maken waarbij helderheid voorop staat.

De structuur van nieuwsberichten

duidelijke nieuwsberichten
Het belang van duidelijke nieuwsberichten is dat de lezer in één oogopslag wil zien of het bericht voor hem interessant is.

functie nieuwsbericht
Een nieuwsbericht moet de lezer snel en duidelijk informeren. Een goed bericht geeft in zo weinig mogelijk ruimte zoveel mogelijk informatie.

acht eisen aan een nieuwsbericht
  1. het is kort;
  2. het behandelt slechts één onderwerp;
  3. het geeft antwoord op de vijf w's (wie, wat, waar wanneer, waarom) en de h (hoe);
  4. de belangrijkste feiten staan in de lead (aanhef) van het bericht;
  5. het is oprolbaar;
  6. de tekst bevat geen taal- of stijlfouten;
  7. de inhoud is feitelijk en onpartijdig;
  8. het begint met een byline (de auteur) en een dateline (plaats waar het nieuws vandaan komt);

kort nieuwsbericht
Het is zaak om een bericht zo kort mogelijk te houden. Een te lang bericht houdt de aandacht niet vast. De lezer haakt dan af. Een goed bericht is niet langer dan zo'n 25 regels (ongeveer 250 woorden). Wanneer een nieuwsbericht langer is dan wordt het een nieuwsartikel genoemd.

nieuwsbericht gaat over één onderwerp
De lezer vindt het prettig wanneer een bericht over één onderwerp gaat. De kop en de lead vertellen de lezer waar het onderwerp over gaat. Het is dan ook niet logisch om plotseling een ander onderwerp aan te roeren.

de vijf w's en h van een nieuwsbericht
In het bericht moet staan:
  • Om wie gaat het?
  • Wat is er aan de hand?
  • Waar is het gebeurd?
  • Wanneer is het gebeurd?
  • Waarom is het gebeurd?
  • Hoe is het gebeurd?

Wie en wat moeten altijd in de lead staan. Waar en wanneer volgen meestal in de tweede alinea. Waarom en hoe lichten het nieuws toe en kunnen verderop in het bericht staan.

het nieuwsbericht is oprolbaar
Een goed nieuwsbericht begint bij het belangrijkste en eindigt met het minst belangrijke. Naarmate de lezer verder leest wordt het bericht minder interessant. Deze opbouw is van belang omdat:
  • de informatie overzichtelijk moet zijn;
  • de lezer afdwaalt met zijn gedachten; de aandacht is het grootst in het begin.

alinea
In een alinea moeten de feiten samenhangen. In de lead staat het nieuws. In de tweede alinea staat bijvoorbeeld de aanleiding voor een rechtelijke uitspraak. In de volgende alinea volgen de argumenten.


De lead

twee functies van de lead (aanhef)
  1. de lead vat het belangrijkste nieuws kort samen;
  2. de lead nodigt de lezer uit tot verder lezen.

lead met één element of meerdere elementen
In de lead met één element komt één element voor. Er zijn ook leads met twee of meerdere elementen die met elkaar samenhangen.

samenvattende en getrapte lead
In een samenvattende lead worden verschillende gelijksoortige nieuwsfeiten ondergebracht. In een getrapte lead worden feiten stapje voor stapje gegeven.

brug
Een brug is een koppelingszin tussen de lead en de tweede alinea. Hiervoor kan de schrijver de bron, het tijdstip, de plaats of persoon gebruiken.


Journalistiek taalgebruik

vermijd jargon
Jargon is technische taal die alleen voor deskundigen te begrijpen is. De journalist heeft snel de neiging om het jargon van de deskundige te gebruiken die hij interviewt. Het beste is wanneer een journalist de deskundige vraagt wat hij precies bedoelt.

vermijd verhullend taalgebruik
Wanneer de journalist verhullend taalgebruik gebruikt dan informeert hij de lezer niet duidelijk. De lezer moet precies weten wat er aan de hand is.

vermijd passieve werkwoorden
De journalist dient de zinnen zoveel mogelijk actief te laten zijn. Dit bevordert het vlot lezen. De lezer wil nu eenmaal snel op de hoogte raken. Passieve zinnen zijn te herkennen aan het gebruik van het hulpwerkwoord worden.

vermijd teveel afkortingen
Afkortingen zijn alleen toegestaan als ze algemeen bekend zijn, bijvoorbeeld: KRO, ANWB, CAO. Wanneer een instantie een lange naam heeft dan meld je die in het begin met daar achter de afkorting. In het rest van het stuk kan je vervolgens de afkorting gebruiken.

getallen
  • Gebruik geen getal aan het begin van de zin. Dat staat grafisch lelijk.
  • Getallen beneden de twintig, tientallen en ronde getallen als honderd en duizend wordt voluit geschreven.
  • Hoofdtelwoorden die eindigen op honderd of duizend, worden aan elkaar geschreven. Getallen die op een miljoen of meer eindigen, staan los van elkaar.
  • Geldbedragen bij voorkeur in cijfers.
  • Getallen in cijfers bij maten, gewichten, data en procenten.

citaten
Er zijn twee soorten citaten:
  1. de hele zin
  2. een deel van de zin

Lees verder

© 2008 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Oorlogsjournalistiek: Nieuws over oorlogenOorlogsjournalistiek: Nieuws over oorlogenOver oorlogen is genoeg nieuws te vinden. Nieuwsberichten in de krant, televisie of op de radio. Oorlogsjournalisten beh…
Journalistiek: Infotainment & Zacht en hard nieuwsInfotainment is een combinatie van de woorden 'informatie' en 'entertainment'. Vaak wordt dit ook aangeduid met een sche…
Journalistiek: verslaggeving buitenlandJournalistiek: verslaggeving buitenlandHet klinkt misschien vreemd, maar een redacteur buitenland zit meer achter zijn bureau dan in het buitenland. Van achter…
Nieuws, wat is dat?Nieuws, wat is dat?Zolang er mensen bestaan hebben ze behoefte gehad om op de hoogte te blijven van het laatste nieuws. De eerste mensen ga…
Een goed persbericht schrijvenJe bent gevraagd om een persbericht te schrijven, of misschien ben je zelf wel met dit voorstel gekomen. Hoe dan ook je…
Bronnen en referenties
  • LOI

Reageer op het artikel "Journalistiek: het schrijven van nieuwsberichten"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Saartje, 05-06-2011 18:11 #2
Handig, zo'n extra info, nog voor ik morgen aan mn examen journalistiek begin :)

Rick, 05-06-2011 10:41 #1
Dank voor je nuttige artikel!

Infoteur: Etsel
Laatste update: 12-10-2013
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Communicatie
Special: Journalistiek
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 2
Schrijf mee!