Communicatie en Nieuws

Journalistiek: nieuwsgaring - hoe vergaar je nieuws?

Infoteur: Etsel

Journalistiek: nieuwsgaring - hoe vergaar je nieuws?

Via journalistiek vergaren we op systematische wijze informatie en verspreiden we die informatie met een bepaalde regelmaat met behulp van massamedia. In dit artikel komen de volgende zaken aan de orde: Wat is journalistiek?; informatie en nieuws; criteria voor nieuws; nieuws is maar kort nieuws; bronnen van het nieuws.


Journalistiek

journalistiek
Journalistiek is het systematisch vergaren van informatie en het verspreiden van die informatie met een bepaalde regelmaat m.b.v. de massamedia.

nieuwswaarde
  1. Niet alle informatie is nieuws.
  2. Het ene nieuws is wel belangrijk, het andere niet.
  3. Of iets nieuws wordt hangt ook van de journalist af.

systematisch
Een journalist werk systematisch. Hij vergaart niet álle informatie. Het moet over de actualiteit gaan.

massamedia
Media die voor iedereen beschikbaar zijn en die een groot lezers-, luister- of kijkpubliek hebben. Voorbeelden zijn: dagbladen, opinieweekbladen, maandbladen, ander tijdschriften, radio, televisie, teletekst en internet.

regelmaat
Van belang is dat de informatie met regelmaat verschijnt. Een lezer heeft er niets aan om de ene dag wel op de hoogte te worden gehouden en de ander dag niet. Vandaar dat er dagbladen, weekbladen, maandbladen, etc. zijn.

Informatie en nieuws

selecteren van nieuws
Een journalist selecteert nieuws. Hij kijkt dus naar de nieuwswaarde. Het is een kwestie van ervaring waardoor een journalist weet of er wel of geen sprake is van nieuws.

vuistregels voor nieuws
Wanneer iets wel of geen nieuws is hangt van het volgende af:
  1. nieuw
  2. actualiteit
  3. belang voor lezer
  4. afwijking
  5. afstand
  6. omvang van het feit
  7. bekendheid
  8. de eerste of de beste

actueel feit
Een feit moet actueel zijn. Het moet nu in de schijnwerpers staan. Wanneer bijvoorbeeld een staatshoofd aftreedt dan is het nu nieuws. Maar over acht maanden is het geen nieuws meer. Het wordt dan pas weer nieuws als zich een nieuwe ontwikkeling voordoet.

afstand
Over het algemeen geldt voor nieuws: hoe dichterbij, hoe belangrijker. Het aftreden van de burgemeester in Alphen aan den Rijn is nieuws. Wanneer een burgemeester in Israël aftreedt is dit geen nieuws. Nieuws over Hilversum is belangrijk voor de krant in Hilversum, maar niet voor de krant in Wijk bij Duurstede.

eerste doden nieuws; de volgende niet
Wanneer er ergens oorlog is dan vormen de eerste doden het nieuws. Maar zodra er meer doden vallen wijkt het nieuws niet meer af van het gebruikelijke. Zodoende halen deze de media niet meer.

subjectiviteit
Subjectieve criteria verschillen per medium. Zo krijgen kranten en zenders hun eigen karakter. Ook zijn er verschillen tussen bijvoorbeeld een weekblad en een dagblad; een radio en televisies, etc.

subjectiviteit van de journalist
Een journalist is nimmer objectief. Ieder journalist is verschillend. Dat komt door zijn achtergrond (opvoeding, opleiding, woonplaats, interesses, politieke voorkeur, kennis, karakter). Zo geeft een journalist een eigen wending aan het nieuws.

Nieuws duurt maar kort

waan van de dag
Een nieuwtje blijft nooit lang nieuws. Elke dag vinden er weer nieuwe ontwikkelingen plaats. Uitzonderingen zijn bijvoorbeeld de oorlog in Irak en Afghanistan.

komkommertijd
Er zijn bepaalde perioden in het jaar dat er nauwelijks nieuws is. Er gebeurt dan niets interessants. In komkommertijd is alles nieuws. Zaken worden dan al snel opgeblazen.

onderwerp algemeen nieuws - primeur
Soms komt een bepaald medium met een primeur. Eigenlijk had het nieuws weinig waarde. Maar er treedt dan een mechanisme in werking waarbij veel media het bericht overnemen. Een onderwerp wordt dan algemeen nieuws.

Nieuwsbronnen

bronnen
  1. telefoon
  2. internet
  3. tipgevers, informanten en contacten
  4. fax
  5. post en persberichten
  6. persconferenties
  7. persbureaus

belang van contacten
Journalisten besteden veel tijd aan het onderhouden van contacten. Deze zijn van belang voor het doorgeven van informatie waaraan de journalisten anders niet zo makkelijk komen. Voorbeelden van contacten zijn persvoorlichters en woordvoerders.

persconferenties
Personen, bedrijven en instanties die een zaak onder de aandacht van de media willen brengen, organiseren persconferenties. Daar wordt het onderwerp toegelicht en kunnen journalisten vragen stellen.

persbureaus
Persbureaus verslaan algemeen nieuws voor alle kranten en zenders die een abonnement hebben op de diensten van dat bureau. Dit is handig voor media wanneer ze geen eigen verslaggevers hebben. Persbureau hebben verslaggevers, redacteuren en fotografen in dienst.

Meer over nieuws is te lezen in mijn special Journalistiek: wat is nieuws?
© 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Communicatie (Mens en Samenleving) op 26-09-2008, laatst gewijzigd op 03-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Journalistiek: nieuwsgaring - hoe vergaar je nieuws?"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.