Werken in het buitenland

Nederlanders kom je over de hele wereld tegen. Geen plek zo afgelegen, of een voormalig landgenoot heeft er wel emplooi gevonden. Ieder jaar vinden om en nabij de 30.000 Nederlanders emplooi in het buitenland. De groep varieert van mensen die met een bepaalde looptijd op projectbasis door hun werkgever worden uitgezonden, tot tijdelijke arbeidsavonturiers en mensen die besluiten definitief het vaderland de rug toe te keren. Het aantal globetrotters is de laatste jaren enigszins gelijk gebleven. Tien jaar geleden was dat anders. Direct na de ondertekening van het Verdrag van Maastricht togen velen naar een buitenland. Het verdrag maakte het tenslotte een stuk makkelijker om binnen andere Europese Unielanden een baan te vinden. Verblijf- en werkvergunningen behoren sinds 1992 binnen de EU tot het verleden. Wie elders in Europa werk wil vinden, kan dus ieder moment zijn laptop inpakken. Er zijn echter wel een aantal zaken waar rekening mee moet worden gehouden. Naast emotionele aspecten als heimwee en verlangen komen er ook nogal wat praktische aspecten om de hoek kijken.

Diploma's

Zonder uitzondering is het in Europa verplicht om een geldig pasoort te hebben. Daarmee kun je zonder verdere formaliteiten drie maanden in een Europees land verblijven. Praktisch voor elk land is het om in Nederland behaalde diploma’s en het curriculum vitea te vertalen naar het onderwijssysteem in het gewenste land. In Nederland kun je daarvoor terecht bij de COLO, de Vereniging landelijke organen beroepsonderwijs Expertisebureau Internationale Diplomawaardering. Vertrek naar het buitenland houd ook in dat de juridische status kan wijzigen. Een scan van de huidige juridische status en de mogelijke risico’s die daar in het buitenland aan verbonden zijn, kan het uitzoeken waard zijn.

Verschillende landen hebben verdragen met Nederland, hetgeen de fiscale status aanzienlijk beïnvloedt. Verstandig is na te gaan of met het land van bestemming een verdrag is afgesloten. Er zijn eveneens veel fiscale overgangsfaciliteiten die per land verschillen. Mensen met een definitieve emigratiewens moeten verplicht bovendien een zogenaamde emigratieaangifte doen. Dat kan gezien worden als een soort finale afrekening met de Nederlandse fiscus.

Europa aan het werk

De volledige Europese bevolking telt ongeveer 148 miljoen werknemers. Momenteel hebben 2,9 miljoen EU-burgers een baan in een andere lidstaat (2% van alle werkende Europeanen) Dit zijn vooral laaggeschoolde (seizoens) arbeiders en hooggeschoolde carrièremakers. Daarnaast behoort 0,26% (380.000 personen) van de werkenden in de EU tot de groep van de grensarbeiders. Grensarbeiders zijn personen die werken in een andere lidstaat als waar ze wonen en in beginsel dagelijks of ten minste wekelijks heen hen weer reizen. In de praktijk is de arbeidsmobiliteit in Europa dus gering.

In 1997 heeft een aantal deskundigen aanbevelingen gedaan om het vrij verkeer van personen binnen de EU in de praktijk te verbeteren. Belangrijkste aanbevelingen waren onder meer dat de regels inzake sociale zekerheid tussen de lidstaten moeten worden aangepast en dat de toegang tot werk en opleiding in de lidstaten moet worden vergemakkelijkt.

Grensarbeiders

Grensoverschrijdende arbeidsmobiliteit is de afgelopen jaren steeds belangrijker geworden met name vanwege de verdergaande Europese integratie zoals het Verdrag van Amsterdam, de invoering van de euro en de uitbreiding van de Europese Unie. Probleem daarbij is dat ondanks fraaie verklaringen en verdragsartikelen in Europa nog altijd geen sprake is van één arbeidsmarkt. Nog altijd heeft minder dan 2% van alle werkende Europeanen heeft een baan in een andere lidstaat.

Centrum Werk en Inkomen; toegangspoort tot Europese arbeidsmarkt

Bij het CWI zijn de vacatures bekend waarvoor bedrijven in de EER- landen (Europees Economische Ruimte) in het buitenland werven. Het gaat daarbij om vacatures die om uiteenlopende redenen in het land zelf moeilijk te vervullen zijn. Bijvoorbeeld omdat er internationale ervaring is vereist of omdat er sprake is van seizoenspieken.